ولجاس بەكتەنوۆ الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىن قارجى مينيسترلىگىنىڭ باسقارۋىنا بەرۋدى تاپسىردى

استانا. قازاقپارات  - 2025 -جىلعى 18- جەلتوقساندا پرەمەر- مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ قارجى مينيسترلىگىنە بيۋدجەت قاراجاتىن جۇمساۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنىڭ (ءا م س ق) قىزمەتىن تالداۋ تۋرالى تاپسىرما بەردى، دەپ حابارلايدى ۇكىمەتتىڭ باسپا ءسوز قىزمەتى.

تالداۋ قورىتىندىسى بويىنشا قارجى ءمينيسترى ءمادي تاكيەۆ بيۋدجەتتىك شىعىستاردىڭ وسۋىنە قاراماستان (2026 -جىلى وسى ماقساتتارعا ارنالعان شىعىستار 2,4 تريلليون تەڭگەنى قۇرايدى، بۇل 2020 -جىلمەن سالىستىرعاندا 1 تريلليون تەڭگەگە ارتىق) قوردىڭ تيىمدىلىگى ارتپاي تۇرعانىن باياندادى. بۇل رەتتە 2020 -جىلدان بەرى جيناقتالعان ينۆەستيتسيالىق تابىس 588 ميلليارد تەڭگەنى قۇرادى، ونىڭ ىشىندە تەك 2025 -جىلدىڭ وزىندە 195,9 ميلليارد تەڭگە بولعان. تالداۋعا كورسەتكەندەي، قاراجاتتىڭ ەداۋىر بولىگى قور اكتيۆتەرىندە جيناقتالادى جانە مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋگە جۇمسالمايدى.

قارجى مينيسترلىگى جۇرگىزگەن مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋدىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەرىنىڭ IT- اۋديتى ءبىرقاتار جۇيەلى زاڭبۇزۋشىلىقتى انىقتادى:

- جالعان پاتسيەنتتەردى تىركەۋ (كونتينگەنت تىركەلگەن كەزدە 1 مىڭ ادام بولعانمەن، ءىس جۇزىندە مەديتسينالىق قىزمەتكە 500- ءى جۋىق جۇگىنەدى، الايدا تولەم بۇكىل كونتينگەنت ءۇشىن جۇرگىزىلەدى)؛
- ازاماتتارعا وزدەرىنە ءتان ەمەس مەديتسينالىق قىزمەتتەردى كورسەتۋ؛
- م ءا م  س جانە جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ ەرىكتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قاراجاتى ەسەبىنەن بىردەي قىزمەتتەردى قوسارلانا قارجىلاندىرۋ؛

- قىسقا مەرزىمدە مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ «ادەتتەن تىس» كوپ كولەمىن كورسەتۋ؛
- قايتىس بولعان ازاماتتارعا قىزمەت كورسەتۋ؛
- بالالارعا كۇنىنە مىڭنان استام ءدارى-دارمەكتەردى جازىپ بەرۋ جانە ت. ب.
قارجى ءمينيسترى ءمادي تاكيەۆ ناقتى ساندار مەن مىسالدار كەلتىردى:

1. جەكەمەنشىك كلينيكا ءبىر كۇندە 1442 پاتسيەنت قابىلدانعان، ال ءبىر كۇندە ورتاشا ەسەپپەن 24 ادامعا دەيىن قابىلداندى (6 ساعاتتىق جۇمىس كۇنىندە 1 پاتسيەنتكە 15 مينۋت). سول كلينيكادا باسقا دارىگەر ءبىر ايدا 4832 ناۋقاستى قابىلداعان (استانا قالاسى)؛

2. ءبىر ماماندا ءبىر ايدا 1713 ەمدەۋ جاساعان جاعداي تىركەلگەن، جەكەلەگەن كۇندەرى - تاۋلىگىنە 300-400 تەكسەرۋ جاساعان (استانا قالاسى).

3. 996 قايتىس بولعان پاتسيەنتكە مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋدىڭ 3640 وقيعاسى انىقتالدى، مىسالى 2023 -جىلى قايتقان ادامدى 2025 -جىلى قابىلداۋعا جازعان (قايتىس بولعاننان كەيىن 2,5 جىل وتكەن سوڭ).

4. 1,8 ميلليارد تەڭگەگە پاتسيەنتتىڭ جىنىسىنا سايكەس كەلمەيتىن سكرينينگتەردىڭ 769446 جاعدايى تىركەلدى. ماسەلەن، 768827 ەر ادام ايەل اۋرۋلارىنا (جاتىر موينى وبىرىنا) سكرينينگتەن، 619 ەر ادام مامموگراممادان ءوتتى دەپ كورسەتىلگەن. تەك ءبىر اۋداندىق اۋرۋحانادا وسىنداي 11123 جاعداي انىقتالدى (الماتى وبلىسى).

5. بالالارعا ارنالعان دارىلىك زاتتاردى جۇيەلى تۇردە جالعان تىركەۋدىڭ 68717 جاعدايى ناقتىلاندى. ديكسيميد پرەپاراتى بويىنشا ەكى بالاعا 126 مىڭ جازبا تىركەلگەن، ياعني ءارقايسىسىنا 63 مىڭ رەتتەن ەسەپتەن شىعارىلعان (جەتىسۋ وبلىسى)؛

6. ءبىر پاتسيەنتكە ءبىر تاۋلىك ىشىندە ءدارى-دارمەكتەردى ەسەپتەن شىعارۋعان 2872 جاعداي بەلگىلى بولدى. بالالار اۋرۋحاناسىندا وسىنداي 179 جاعداي انىقتالدى: 88 مىڭ بىرلىك ءدارى-دارمەك ەسەپتەن شىعارىلدى، بۇل رەتتە پاتسيەنتتەر ستاتسيوناردا 1 كۇنگە جەتپەيتىن ۋاقىت قانا بولعان (استانا قالاسى) جانە تاعى باسقا دەرەكتەر بار.

تالداۋ قوسارلانعان قارجىلاندىرۋدىڭ كەڭ تارالعان ەكى جاعدايىن انىقتادى. بىرىنشىسىندە - جەكەمەنشىك مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ جۇمىس بەرۋشى تاراپىنان ەرىكتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ بويىنشا جانە م ءا م س قورىنىڭ قاراجاتى ەسەبىنەن ءبىر مەزگىلدە تولەم الۋى بولسا، ەكىنشى جاعدايدا - ءبىر ناۋقاستىڭ ءبىر مەزەتتە ەكى مەديتسينالىق ۇيىمنىڭ بازاسىندا قاتار تىركەلۋى.

سونداي-اق سالىق ورگاندارى مەديتسينالىق ۇيىمدار باسشىلارىنا قاتىستى كامەرالدىق باقىلاۋ جۇرگىزىپ، ولاردىڭ تابىستارى مەن ساتىپ العان مۇلىكتەرىنە تالداۋ جاسادى. ناتيجەسىندە 2024-2025 -جىلدار ارالىعىندا 1465 باسشى 5 مىڭنان استام جىلجىمايتىن مۇلىك وبەكتىسىن ساتىپ العانى، ال 912 ادامنىڭ 1416 اۆتوكولىك يەلەنگەنى انىقتالدى. جەكەلەگەن باسشىلاردىڭ ءارقايسىسى 52-دەن 124-كە دەيىن جىلجىمايتىن مۇلىك وبەكتىسىن جانە 14-تەن 24-كە دەيىن اۆتوكولىك ساتىپ العان.

سونىمەن قاتار قور مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەرىنىڭ، سونداي-اق نورماتيۆتىك- قۇقىقتىق بازاسىنىڭ شاشىراڭقىلىعى اتاپ ءوتىلدى. پاتسيەنتتەر مەن مەديتسينالىق ۇيىمدار بويىنشا ءبىرىڭعاي دەرەكتەر قورىنىڭ بولماۋى قولدانىستاعى نورماتيۆتىك بازانىڭ كوپ جاعدايدا حالىققا مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋدىڭ تۇپكى ناتيجەسىنە ەمەس جەكەلەگەن ۇيىمداردىڭ (م ءا م س، «س ك فارماتسيا») قىزمەتتەرىنە بايلانىستىرىلۋىنا الىپ كەلدى.

مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى، جاراقتاندىرىلۋى جانە كادرلىق تالاپتارى باستاپقى راستالعاننان سوڭ ودان كەيىنگى باقىلاۋ ءىس جۇزىندە جۇرگىزىلمەيدى. باقىلاۋدىڭ الدىن الۋ تەتىكتەرى قۇرىلماعان، بۇل مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ ت م ك ك ك جانە م ءا م س قۇرالدارىن ماقساتسىز پايدالانۋدى دەر ۋاقىتىندا بولدىرماۋعا مۇمكىندىك بەرمەيدى.

جۇيەدە ۇنەمدەۋگە ىنتالاندىرۋ جولعا قويىلماعان: ۇنەمدەلگەن قاراجاتتى بيۋدجەتكە قايتارۋ قۇرالدارى قاراستىرىلماعان. تيىمدىلىككە ەمەس، قاراجاتتى يگەرۋگە دەگەن موتيۆاتسيا ورنىققان.

تاريف بەلگىلەۋدە دە بەلگىلى ءبىر پروبلەمالار انىقتالدى. جۇيەدە 3 مىڭنان استام تاريف قولدانىلادى، بۇل مەديتسينالىق قىزمەتتەردى اكىمشىلەندىرۋ مەن باقىلاۋدى ەداۋىر قيىنداتادى.

*****

قورىتىندىلاي كەلە پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ كەلەسىدەي تاپسىرمالار بەردى:

- قارجى مينيسترلىگى بارلىق ايتىلعان دەرەكتەردى بويىنشا ماتەريالداردى پروتسەستىك شەشىمدەر قابىلداۋى ءۇشىن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا بەرسىن؛
- بارلىق قارجى اعىندارىن باقىلاۋ ءۇشىن الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى قارجى مينيسترلىگىنىڭ قاراماعىنا بەرىلسىن؛
- قارجى مينيسترلىگى جۇيەلەرىنىڭ بازاسىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ بارلىق بيزنەس-پروتسەستەرىن تولىق سيفرلاندىرۋ قامتاماسىز ەتىلسىن؛
- ءا م س ق اكتيۆتەرىن ورنالاستىرۋ جانە ينۆەستيتسيالىق تابىس الۋ جونىندەگى ينۆەستيتسيالىق ستراتەگيانىڭ پارامەترلەرىن قايتا قاراۋ ارقىلى نەگىزسىز قارجىلاندىرۋ توقتاتىلسىن.