تەڭگەنىڭ جاسالۋ جولى: قازاقستان بانكنوت فابريكاسى قالاي جۇمىس ىستەيدى

استانا. KAZINFORM - ۇلتتىق ۆاليۋتانى جاساۋ - كۇردەلى، قۇپيا، كوپ ساتىلى ۇدەرىس. ونىڭ ۇلكەن بولىگى سىرت كوزدەن تاسا قالادى. Kazinform ءتىلشىسى ۇلتتىق بانكتىڭ بانكنوت فابريكاسىنا بارىپ، جابىق ەسىك ارتىنداعى جۇمىسپەن ارنايى تانىسىپ قايتتى.

банкнота
Фото: видеодан алынған кадр

الماتىداعى بانكنوت فابريكاسى - قاتاڭ قاۋىپسىزدىك تالاپتارى قولدانىلاتىن جانە وندىرىستىك اقپاراتتىڭ ەداۋىر بولىگى جاريالاۋعا جاتپايتىن رەجيمدەگى نىسان. ءدال وسى جەردە 1995 -جىلدان بەرى قازاقستاندىق بانكنوتتار باسىلىپ شىعادى. ەل ازاماتتارى ءۇشىن ۇيرەنشىكتى اقشانىڭ ارتىندا كۇردەلى تەحنولوگيالىق ۇدەرىس پەن ديزاينەرلەردىڭ، ينجەنەرلەردىڭ، تەحنولوگتار مەن قورعانىس ماماندارىنىڭ جۇمىسى جاتىر.

банкноты
Кадр из видео

العاشقى بانكنوتتار مەن وتاندىق ءوندىرىس

1993 -جىلدىڭ 15- قاراشاسىنان باستاپ تەڭگە اينالىمعا ەندى. قازاقستاننىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتاسىنىڭ تاريحى وسى كەزدەن باستالدى. تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ العاشقى بانكنوتتارى ۇلى بريتانيادا باسىلدى. الايدا ەل الدىندا ءوز ءوندىرىسىن قۇرۋ مىندەتى تۇردى جانە مەملەكەت ونى ورىنداي ءبىلدى. بانكنوت فابريكاسىنىڭ رەسمي اشىلۋى 1995 -جىلدىڭ 19- مامىرىندا ءوتتى. وسى ۋاقىتتان بەرى ۇلتتىق بانك شىعاراتىن بانكنوتتار قازاقستاندا وندىرىلەدى.

بانكنوت فابريكاسىنىڭ باس ديرەكتورى جومارت قاجمۇراتوۆتىڭ ايتۋىنشا، بانكنوتتى ءار مەملەكەت ءوز بەتىنشە وندىرە بەرمەيدى. ول الەمدە بارلىعى 78 بانكنوت فابريكاسى بار ەكەنىن اتاپ ءوتتى. كەيبىر ەلدەردە ءبىر ەمەس، بىرنەشە كاسىپورىن جۇمىس ىستەيدى.

- الەمدە 200-دەن استام مەملەكەت بار، ال بانكنوت فابريكالارى بار-جوعى 78 ەلدە جۇمىس ىستەيدى. مىسالى، التى فابريكا قىتايدا، تورتەۋى - ءۇندىستاندا، ەكەۋى - ا ق ش- تا ورنالاسقان. ت م د اينالاسىندا مۇنداي ءوندىرىس تەك ءتورت مەملەكەتتە - رەسەيدە، ۋكراينادا، وزبەكستاندا جانە قازاقستاندا بار، - دەدى جومارت قاجمۇراتوۆ.

банкноты
Фото: Нацбанк РК

1992 -جىلى قازاقستاندا باسپا فابريكاسىن قۇرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعان. ودان كەيىنگى جىلى كاسىپورىن ەلدى قاعاز تيىندارمەن قىسقا مەرزىمدە قامتاماسىز ەتتى. ال 1995 -جىلدان باستاپ مۇندا بانكنوتتاردى تىكەلەي ءوندىرۋ جۇمىسى باستالدى.

اقشا نەدەن جاسالادى

قاعاز اقشانى جاساۋ - ارنايى جابدىق ارقىلى وعان ۇيرەنشىكتى سۋرەت سالىنعانعا دەيىن باستالىپ كەتەدى. وندىرىسكە ارنايى قورعالعان سۋبسترات تۇسەدى. باسىپ شىعارۋ باستالماي تۇرىپ-اق، وندا سۋ بەلگىلەرى مەن قورعانىس جىپتەرى سياقتى قورعانىس ەلەمەنتتەرى بولادى. فابريكا ءداستۇرلى قاعاز ماتەريالىمەن عانا ەمەس، پوليمەرلى سۋبستراتپەن دە جۇمىس ىستەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن جابدىقتارمەن قامتىلعان.

كاسىپورىندا پوليمەرلىك تەحنولوگيالار دا سىناقتان وتەدى. ول ءۇشىن جاڭا ماتەريال مەن قورعانىس ەلەمەنتتەرىنىڭ تىكەلەي ءوندىرىس جاعدايىنداعى جاي-كۇيىن تەكسەرۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن «ءۇي بانكنوتالارى» دەپ اتالاتىن تەستىلىك ۇلگىلەرى جاسالدى.

теңге
Кадр из видео

- ءۇي بانكنوتاسى ءبىز قولدانعالى جاتقان قورعانىس ەلەمەنتىنىڭ وندىرىستە قالاي جۇمىس ىستەيتىنىن تۇسىنۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ەكىنشى كەزەڭ - مەرەيتويلىق نەمەسە ەستەلىك بانكنوت شىعارىلادى. ول بانكنوتتىڭ حالىق تاراپىنان قالاي قابىلداناتىنىن جانە قورعانىس ەلەمەنتىنىڭ ناقتى قولما-قول اقشا اينالىمىندا قالاي جۇمىس ىستەيتىنىن ءتۇسىنۋ ءۇشىن قاجەت. ءۇشىنشى كەزەڭ - اينالىمداعى بانكنوت، - دەپ ءتۇسىندىردى جومارت قاجمۇراتوۆ.

ءوندىرىس 1,5-2 ايعا سوزىلادى

اقشا ءوندىرىسىن قاراپايىم پوليگرافيامەن سالىستىرۋعا بولمايدى. قورعالعان ماتەريالدىڭ كەلۋى مەن دايىن اقشانىڭ ءوندىرىلۋى اراسىندا ءبىراز ۋاقىت وتەدى. فابريكا باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا، ءبىر بانكنوتتىڭ تولىق وندىرىستىك ۇدەرىسى نومينالىنا بايلانىستى ءبىر جارىمنان ەكى ايعا دەيىن ۋاقىت الۋى مۇمكىن.

- ءوندىرىس - كوپ ساتىلى ۇدەرىس. ءبىز «اق قاعاز» دەپ اتالاتىن قاعازدى قولدانا باستاعان ساتتەن باستاپ كۋپيۋرا تۇرىندەگى دايىن ءونىمدى العانعا دەيىن نومينالىنا قاراي كەم دەگەندە 1,5-2 اي وتەدى، - دەپ اتاپ ءوتتى جومارت قاجمۇراتوۆ.

теңге
Кадр из видео

ال ۇلتتىق بانكتىڭ قولما-قول اقشا اينالىمى دەپارتامەنتىنىڭ باس مامان- ەكونوميسى ءامينا جولمىرزانىڭ ايتۋىنشا، جاڭا بانكنوتتى جاساۋ ونىڭ تۇجىرىمداماسىن ازىرلەۋدەن جانە تاقىرىپتى تاڭداۋدان باستالادى. سودان كەيىن كوركەمدىك بەزەندىرۋدى جاسايتىن جانە ءبىر ۋاقىتتا قورعانىس ەلەمەنتتەرىن بىرىكتىرەتىن ديزاينەرلەر جۇمىسقا قوسىلادى. ديزاين بەكىتىلگەننەن كەيىن ول بانكنوت فابريكاسىنا بەرىلەدى، وندا ول ءارتۇرلى جابدىقتا جانە ءارتۇرلى ماتەريالداردى قولدانا وتىرىپ وندىرىستىك سىناقتان وتەدى. بارلىق قاجەتتى كەزەڭدەردەن وتكەننەن كەيىن عانا بانكنوت اينالىمعا ەنگىزۋگە دايىندالادى.

جىلىنا قانشا بانكنوت باسىلادى

قولما-قول اقشا ءوندىرۋ كولەمىن جىل سايىن ۇلتتىق بانك ەل ەكونوميكاسىنىڭ قاجەتتىلىكتەرى مەن ءبىرقاتار ماكروەكونوميكالىق كورسەتكىشتەر نەگىزىندە انىقتايدى. جومارت قاجمۇراتوۆتىڭ ايتۋىنشا، جىل سايىن ماۋسىم ايىندا بانكنوت فابريكاسى ۇلتتىق بانك باسقارماسىنان كەلەسى جىلعا ارنالعان بانكنوت ءوندىرۋ كولەمى تۋرالى شەشىم الادى.

теңге
Кадр из видео

- كەلەسى جىلعا شامامەن 500 ميلليونعا جۋىق دانا بانكنوت قاجەت. وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا كوپ وزگەرىس جوق، - دەدى فابريكانىڭ باس ديرەكتورى.

ايتا كەتكەن ءجون، بۇل - اقشا سوماسى ەمەس، وندىرىلەتىن بانكنوتتاردىڭ سانى. جومارت قاجمۇراتوۆ فابريكادا دايىندالعاننان كەيىن بانكنوتتار ۇلتتىق بانكتىڭ رەزەرۆتىك قورىنا تۇسەتىنىن اتاپ ءوتتى.

كورۋگە جانە سەزۋگە بولاتىن قورعانىس

ءوندىرىستىڭ باستى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى - بانكنوتانى قولدان جاسالمايتىنداي كۇردەلى ەتۋ. ول ءۇشىن تەحنولوگيالار كەشەنى قولدانىلادى. ولاردىڭ اراسىندا - وپتيكالىق اۋىسپالى ەلەمەنتتەر، جوعارى بەدەرلى مەتاللوگرافتىق باسپا، قورعانىس جىپتەرى، كەسكىندەردى ەكى جاقتى ۇيلەستىرۋ جانە ارنايى تاكتيلدى ەلەمەنتتەر بار.

банкноты
Кадр из видео

مىسالى، SPARK تەحنولوگياسى بانكنوتتى ەڭكەيتكەن كەزدە ءتۇسىن وزگەرتىپ، جارقىن ۆيزۋالدى ەففەكتى جاسايدى. Intaglio ءادىسى ساۋساقتارمەن سەزىنۋگە بولاتىن بەدەرلى قاباتتى قالىپتاستىرادى - مۇنداي تەحنولوگيا جەكەلەگەن ەلەمەنتتەردى، ماسەلەن مەملەكەتتىك ەلتاڭبانى جاققان كەزدە قولدانىلادى. ءبىر بولىگى اقشانىڭ بەتىندە ورنالاسقان، ال تاعى ءبىر بولىگى بانكنوت ماتەريالىنىڭ ىشىندە بولاتىن ميكرووپتيكالىق قورعانىس جىپتەرىنىڭ دە ماڭىزى ەرەكشە. ولار قاعازداعى كەسكىننىڭ ديناميكالىق قوزعالىس ەففەكتىسىن تۋدىرادى.

تاعى ءبىر قورعانىس بەلگىسى - SEE- THRU. سۋرەتتىڭ جەكەلەگەن ەلەمەنتتەرى بانكنوتتىڭ بەتكى جانە سىرتقى جاعىنا جارىق ءتۇسىرىپ قاراعان كەزدە ولار ءدال بىرىگىپ، ءبىرىڭعاي كەسكىن قۇرايتىنداي ەتىپ قولدانىلادى. كورۋ قابىلەتى ناشار ادامدار ءۇشىن اقشانىڭ قولجەتىمدىلىگىنە دە جەكە نازار اۋدارىلادى - بۇل ءۇشىن بانكنوتتاردىڭ شەتتەرىندە ساۋساقتارمەن انىقتاۋعا بولاتىن دوڭەس جوعارى بەدەرلى تاكتيلدى بەلگىلەر قاراستىرىلعان.

фабрика
Кадр из видео

فابريكا وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا، قازاقستان ءار كەزەڭدە جەكەلەگەن جاڭا قورعانىس ەلەمەنتتەرىن ءبىرىنشى بولىپ ەنگىزدى، بۇل كەيىننەن قازاقستاندىق بانكنوتتاردىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدە مويىندالۋىنا ىقپال ەتتى. جومارت قاجمۇراتوۆتىڭ سوزىنشە، تەڭگە ءوندىرىسىنىڭ تاريحىندا فابريكادا قولدانىلاتىن تەحنولوگيالارعا ۇقساس تەحنولوگيالاردى قولدانا وتىرىپ، تولىققاندى وندىرىستىك ادىسپەن جاسالعان جالعان اقشالار تىركەلگەن جوق.

بانكنوت نەگە بىردەن ءاميانعا تۇسپەيدى

ءوندىرىس اياقتالعاننان كەيىن جاڭا بانكنوت جاپپاي اينالىمعا بىردەن جىبەرىلمەيدى. الدىمەن، اقشانىڭ بەلگىلى ءبىر مولشەرى ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەرگە بەرىلەدى. بۇل بانكتەردىڭ بانكوماتتار، ساناۋ-سورتتاۋ ماشينالارى جانە باسقا دا تەحنيكا سياقتى جابدىقتاردى جاڭا بانكنوتتارعا بەيىمدەپ ۇلگەرۋى ءۇشىن قاجەت.

- ۇلتتىق بانك جاڭا بانكنوتانى جاپپاي اينالىمعا بىردەن شىعارمايدى. ولاردىڭ تەحنيكانى، كاسسالار مەن بانكوماتتاردىڭ جابدىقتارىن باپتاۋى جانە بەيىمدەۋى ءۇشىن بەلگىلى ءبىر مولشەرى ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەرگە بەرىلەدى. سودان كەيىن ول جاپپاي اينالىمعا تۇسەدى، - دەپ ءتۇسىندىردى ءامينا جولمىرزا.

банкноты
Фото: Нацбанк РК

تەڭگەنىڭ ديزاينىن نەگە قايتادان وزگەرتۋ كەرەك

ۇلتتىق بانك وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا، «اقشانىڭ سىرتقى ءتۇرىن نەلىكتەن بەلگىلى ءبىر ۋاقىت وتكەن سايىن وزگەرتۋ كەرەك» دەگەن سۇراق ءجيى قويىلادى.

ءامينا جولمىرزانىڭ ايتۋىنشا، جاڭا سەريانى ازىرلەۋ كەزىندە ۇلتتىق بانك ءۇش نەگىزگى باعىتتى باسشىلىققا الدى. ولار: قازاقستاننىڭ تاريحي- مادەني مۇراسىن كورسەتۋ، ءوندىرىستىڭ ەكونوميكالىق تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ جانە قورعانىس ەلەمەنتتەرىن جەتىلدىرۋ. ال بانكنوتتاردى بەلگىلى ءبىر مەرزىمنەن كەيىن جاڭارتۋ - حالىقارالىق تاجىريبە.

банкноты
Фото: Нацбанк РК

- ديزاين وتە ءجيى وزگەرەدى دەپ ايتا المايمىن. نەگىزىندە، بۇل حالىقارالىق تاجىريبە - شامامەن جەتى-سەگىز جىلدا ءبىر رەت بولادى، - دەپ اتاپ ءوتتى ول.

بۇل رەتتە قورعانىس ەلەمەنتتەرىن جەتىلدىرۋدىڭ ماڭىزى ەرەكشە: بانكنوتتاردى ءوندىرۋ تەحنولوگيالارىمەن بىرگە ولاردى قولدان جاساۋ تاسىلدەرى دە دامىپ كەلەدى. 2023 -جىلدان باستاپ اينالىمعا كەزەڭ-كەزەڭىمەن ەنگىزىلىپ جاتقان «ساق ستيلى» جاڭا سەرياسى ءدال وسىلاي پايدا بولعان. ونىڭ نەگىزىندە ساق ونەرى مەن ايگىلى «اڭ ستيلى» جاتىر. جاڭا سەريا بانكنوتتارىندا ارقار، اقبوكەن، بۇركىت، قار بارىسى، جىلقى جانە باسقا دا جانۋارلاردىڭ بەينەلەرى بار.

ەسكى مەن جاڭا بانكنوتتاردىڭ ولشەمى ءارتۇرلى جانە بۇل وندىرىستىك قاتە ەمەس. جاڭا سەريانى ازىرلەۋ كەزىندە ۇلتتىق بانك كۋپيۋرالاردىڭ ولشەمدەرىن وڭتايلاندىرعان. ناتيجەسىندە ءبىر باسپا تاباعىنا شامامەن %30- عا ارتىق بانكنوت ورنالاستىرۋ مۇمكىندىگى پايدا بولدى. بۇل قولما-قول اقشانى وندىرۋگە، ساقتاۋعا، وڭدەۋگە جانە تاسىمالداۋعا اسەر ەتەدى. سونىمەن قاتار ماتەريال شىعىنى قىسقارعان.

ەسكى بانكنوتتاردى قايدا جىبەرەدى

جاڭا اقشا سەرياسىنىڭ ازىرلەنۋى ەسكى اقشالاردىڭ بىردەن قولدانىستان شىعارىلاتىنىن بىلدىرمەيدى. ۇلتتىق بانك ەكەۋىن قاتار قولدانۋعا بولاتىن كەزەڭدى بەلگىلەيدى. بۇل ۋاقىتتا ەسكى جانە جاڭا بانكنوتتار بىردەي تولەم قابىلەتىنە يە بولادى. ودان كەيىن عانا ەسكى بانكنوتتار بىرتىندەپ اينالىمنان الىنادى.

كەلەسى ءۇش جىل ىشىندە ولاردى ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەر مەن «قازپوشتا» ا ق بولىمشەلەرىندە ايىرباستاۋعا بولادى. ءتىپتى بۇل مەرزىم ءوتىپ كەتسە دە، اقشا قۇنىن جوعالتپايدى. ۇلتتىق بانك فيليالدارى ولاردى ءاردايىم ايىرباستاپ بەرەدى.

банкноты
Фото: Нацбанк РК

قازىرگى ۋاقىتتا 2000 جانە 5000 تەڭگەلىك بانكنوتتار ءۇشىن ەسكى جانە جاڭا بانكنوتتار قاتار قولداناتىن كەزەڭ اياقتالدى. 1000 تەڭگەلىك بانكنوت ءۇشىن ول 2027 -جىلدىڭ 27 -ناۋرىزىنا دەيىن، 10000 تەڭگەلىك بانكنوت ءۇشىن - 2027 -جىلدىڭ 27 -ماۋسىمىنا دەيىن، 500 تەڭگەلىك بانكنوت ءۇشىن - 2027 -جىلدىڭ 24-جەلتوقسانىنا دەيىن جالعاسادى.

مەرەيتويلىق بانكنوت نەمەسە تەحنولوگيالار پوليگونى

ۇلتتىق بانكتىڭ جۇمىسىندا مەرەيتويلىق بانكنوتتار ەرەكشە ورىن الادى. ولار ماڭىزدى تاريحي وقيعالار مەن داتالارعا ارنالادى، شەكتەۋلى تيراجبەن شىعارىلادى. كوللەكسيونەر ءۇشىن مۇنداي كۋپيۋرا ەرەكشە قىزىعۋشىلىق تۋدىرادى. ال ءوندىرۋشى ءۇشىن مەرەتويلىق اقشا كەيىننەن سەريالىق بانكنوتتارعا اۋىسۋى مۇمكىن تەحنولوگيالاردى سىناقتان وتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

Нацбанк рассказал, какие банкноты чаще всего подделывают в Казахстане
Фото: Нацбанк

جومارت قاجمۇراتوۆتىڭ ايتۋىنشا، جاڭا قورعانىس شەشىمدەرى الدىمەن «ءۇي بانكنوتتارىندا» تەكسەرىلۋى مۇمكىن. كەلەسى كەزەڭ جاڭا ەلەمەنتتىڭ ناقتى اينالىمدا قالاي جۇمىس ىستەيتىنىن جانە حالىقتىڭ ونى قالاي قابىلدايتىنىن باعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن مەرەيتويلىق نەمەسە ەستەلىك اقشالار بولادى. سودان كەيىن عانا تەحنولوگيا اينالىمداعى بانكنوتتا قولدانىلۋى مۇمكىن.

ءار جىلدارى ۇلتتىق بانك قازاقستاننىڭ ە ق ى ۇ- عا جانە يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمىنا ءتوراعالىعىنا، قىسقى ازيا ويىندارىنا جانە باسقا دا ماڭىزدى وقيعالارعا ارنالعان مەرەيتويلىق بانكنوتتاردى شىعاردى.

а
Кадр из видео

فابريكا جۇمىسى اقشامەن شەكتەلمەيدى

كاسىپورىننىڭ جابىق ەسىكتەرى ارتىندا تەك تەڭگە عانا وندىرىلمەيدى. بۇگىنگى تاڭدا بانكنوت فابريكاسى ءۇش نەگىزگى باعىت بويىنشا جۇمىس ىستەيدى: بانكنوتتار، قورعالعان پوليگرافيالىق ونىمدەر جانە پلاستيكالىق قۇجاتتار ءوندىرىسى.

1997 -جىلدان بەرى مۇندا پاسپورت بلانكىلەرى دايىندالادى. جومارت قاجمۇراتوۆتىڭ ايتۋىنشا، سيفرلاندىرۋدى ەسكەرە وتىرىپ، بۇگىندە كاسىپورىن باسقا دا قورعالعان ونىمدەردىڭ 95-كە جۋىق ءتۇرىن شىعارادى. ولاردىڭ اراسىندا - ءبىلىم تۋرالى قۇجاتتار، سەرتيفيكاتتار، ەسەپكە الۋ-باقىلاۋ جانە پوشتا ماركالارى بار.

فابريكا ءۇشىنشى باعىتتى 2009 -جىلدان باستاپ دامىتىپ كەلەدى. ول - پلاستيكالىق قۇجاتتاردى ءوندىرۋ. مۇندا جەكە كۋالىكتەر، جۇرگىزۋشى كۋالىكتەرى، كولىك قۇرالدارىن تىركەۋ تۋرالى كۋالىكتەر جانە باسقا دا قۇجاتتار جاسالادى.

ولاردى دايىنداۋ كەزىندە بانكنوتتاردى وندىرۋدە قولدانىلاتىن كوپتەگەن تەحنولوگيالار پايدالانىلادى: ارنايى ماتەريالدار مەن بوياۋلار، قورعانىس تالشىقتارى، سۋ بەلگىلەرى، مەتاللوگرافتىق باسپا، ۋلتراكۇلگىن جانە گولوگرافيالىق ەلەمەنتتەر، سونداي-اق ماشينامەن وقىلاتىن قورعانىس بەلگىلەرى.

قازاقستان فابريكاسى باسقا ەلدەرگە دە بانكنوت باسىپ بەرەدى

كاسىپورىن جۇمىسىنىڭ تاعى ءبىر باعىتى - حالىقارالىق ءوندىرىس. جومارت قاجمۇراتوۆتىڭ ايتۋىنشا، فابريكانىڭ تەحنيكالىق مۇمكىندىكتەرى وزگە مەملەكەتتەرى ءۇشىن بانكنوت جاساۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

банкноты
Фото: Нацбанк РК

- بىزدە باسقا ەلدەر ءۇشىن ءوندىرىس تاجىريبەسى بار. بۇل وڭتۇستىك- شىعىس ازيا، وڭتۇستىك امەريكا جانە افريكانىڭ 12 ەلى ءۇشىن 18-گە جۋىق نومينال. قولدا بار وندىرىستىك جابدىقتى ەسكەرە وتىرىپ، ءبىزدىڭ وسى ەرەكشە نارىقتا جەتكىلىكتى تۇردە بەدەلىمىز بار، - دەپ اتاپ ءوتتى ول.

اينالىمداعى بەس تريلليون

ونلاين تولەمدەردىڭ قارقىندى دامۋىنا قاراماستان، قولما-قول اقشا جوعالىپ كەتپەيدى. 2026 -جىلدىڭ 1 -تامىزىنداعى جاعداي بويىنشا قازاقستان اينالىمىنداعى قولما-قول اقشانىڭ جالپى نومينالدى سوماسى - 5,35 تريلليون تەڭگە. بۇل رەتتە سومانىڭ %98- ى قاعاز اقشا، تەك %2- ى مونەتالارعا تيەسىلى.

جومارت قاجمۇراتوۆ پىكىرىنشە، ەلەكتروندى تولەمدەردىڭ دامۋى قولما-قول اقشادان تولىق باس تارتۋ دەگەندى بىلدىرمەيدى. سەبەبى بەلگىلى ءبىر جاعدايلاردا شىنايى اقشا رەزەرۆتىك تولەم ءادىسى بولىپ قالا بەرەدى.

- ءبىزدىڭ ەلدىڭ مىسالعا الساق، «قاڭتار» وسىنداي ماسەلە بار ەكەنىن كورسەتتى. ينتەرنەت بولمادى، ونلاين تولەمدەردى جاساي المادىق، دۇكەنگە كەلىپ نان ساتىپ الا المادىق. سوندىقتان قولما-قول اقشا بىزدە تولەم قۇرالى رەتىندە قالادى، - دەدى ول.

قازاقستاندىق بانكنوتتار الەمدە مويىندالعان

قازاقستاننىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتاسى ديزاين جانە تەحنولوگيالىق شەشىمدەرى ءۇشىن بىرنەشە رەت حالىقارالىق ماراپاتتارعا يە بولدى. بانكنوتتاردى International Bank Note Society (IBNS) ، International Association of Currency Affairs (IACA) جانە High Security Printing كاسىبي ۇيىمدارى ديزاينعا، مەرەيتويلىق شىعارىلىمدارعا جانە ۆاليۋتا يندۋسترياسىنداعى تەحنولوگيالىق جەتىستىكتەرگە بايلانىستى نوميناتسيالاردا اتاپ ءوتتى.

بانكنوت فابريكاسى جۇمىسىنىڭ ەداۋىر بولىگى سىرت كوزگە كورىنبەسە دە، ۇيرەنشىكتى اقشانىڭ ارتىندا زاماناۋي تەحنولوگيالاردى، ينجەنەرلىك شەشىمدەردى جانە قازاقستاننىڭ تاريحى مەن مادەنيەتىنىڭ ەلەمەنتتەرىن بىرىكتىرەتىن جوعارى تەحنولوگيالىق ءوندىرىس تۇر.

وسىعان دەيىن ۇلتتىق بانكتىڭ 20000 تەڭگەلىك بانكنوتانى كەلەسى جىلى اينالىمعا شىعاراتنى تۋرالى جازدىق.

اۆتورلار

دوسبول اتاجان