قازاقستاندا شەتەلدىكتەرگە التىن ىزدەۋگە تيىم سالىنادى: التىن قازۋشىلار ءۇشىن تاعى قانداي وزگەرىستەر بار؟
استانا. قازاقپارات - التىن ىزدەۋشىلەرگە جەڭىلدىكپەن قاتار جاۋاپكەرشىلىك تە جۇكتەلىپ وتىر. ياعني سالادا جاڭا ءتارتىپ ورنايدى. ستاراتەلدەر (التىن ىزدەۋشىلەر) ءۇشىن تاعى قانداي وزگەرىستەر بار؟ وسى زاڭ قابىلدانىپ، كۇشىنە ەنسە، كەز كەلگەن ادام ستاراتەل اتانۋى مۇمكىن بە؟
ەشقانداي شەكتەۋ جوق. بارلىعى «جەر قويناۋى جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ تۋرالى» كودەكسىنە ساي بولسا بولدى. ول ءۇشىن ارنايى ءبىلىمنىڭ قاجەتى جوق. دەگەنمەن شەكتەۋلەر بار.
التىنگۇل قۇرمانعازى، ق ر ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس مينيسترلىگىنىڭ باسقارما باسشىسى:
- جەر قويناۋىن پايدالانۋ كودەكسىنە سايكەس ستاراتەلدىك ليتسەنزيانى تەك قانا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ازاماتتارى الۋى مۇمكىن. سونىمەن قاتار بۇگىنگى تاڭدا جاڭا وزگەرىستەر ەنگىزىلىپ جاتىر. ول ستاراتەلدىك قىزمەتىنە شەت ەلدەردىڭ جۇمىسشىلارىن تارتۋعا تىيىم سالىنادى.
جالپى زاڭدى جولمەن جۇمىس ىستەۋدىڭ ءوز ءتارتىبى بار. الدىمەن بەلگىلەنگەن ۋچاسكەدە قازبا جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە رۇقسات الۋ كەرەك.
مۇحتار قازبەكوۆ، گەولوگ:
- ستاراتەلدىك قىزمەتپەن اينالىسقىسى كەلگەن ادامدار ءبىز سياقتى ارنايى مەكەمەلەرگە كەلەدى. ءبىز ول ۋچاسكەنىڭ ەشكىمگە تيەسىلى بولماۋىن تەكسەرەمىز. سەبەبى ول جەر شارۋا قوجالىعىنا تيەسىلى نەمەسە ارنايى قورعاۋداعى ايماق بولۋى مۇمكىن. ەگەر ونداي بولسا، بىزگە جەر يەسى، ستاراتەل مەن مەملەكەت اراسىندا ءۇش جاقتى كەلىسىمشارتقا وتىرۋ كەرەك. ال ول ۋچاسكەدە باسقا ستاراتەل جۇمىس ىستەپ جاتقان بولسا، باسقا ورىن تاڭداۋعا كەڭەس بەرەمىز. ەگەر بوس جەر بولسا، ءۇش جىلعا دەيىن سول اۋماقتى پايدالانۋعا رۇقسات ەتىلەدى.
الايدا ۋچاسكەڭىزدە جۇمىس ىستەۋگە باسقا ادام ءبىرىنشى ءوتىنىش بەرىپ، يەمدەنىپ كەتۋى مۇمكىن. سونىمەن قاتار پايدالانىلعان ۋچاسكەنى قايتا تاپسىرۋدىڭ دا جىرى كوپ دەيدى ماماندار. سەبەبى ارنايى كوميسسيا كەلىپ، تەكسەرىس جۇرگىزۋى كەرەك. اكىمدىكتەگى باسقارمانىڭ جۇكتەمەسى كوپ بولعاندىقتان بۇل ۇزاققا سوزىلىپ كەتۋى مۇمكىن.
سونىمەن قاتار التىندى زاڭدى تۇردە وتكىزۋ دە قيىننىڭ قيىنى دەيدى ماماندار. اففيناج ورگاندارىنا تاپسىرۋ ءۇشىن ازاماتتار بىرنەشە ساتىدان تۇراتىن تەكسەرىستەن ءوتىپ، قىمبات مەتالدىڭ زاڭدى تۇردە تابىلعانىن دالەلدەۋى كەرەك. كوپشىلىك بۋما-بۋما قۇجات تولتىرۋدان قاشىپ، قارا ستاراتەلدەرگە وتكىزەدى دەيدى التىن ىزدەۋشىلەر. سوندىقتان بۇل پروتسەستى مەيلىنشە وڭتايلاندىرۋدى سۇرايدى.
سونىمەن قاتار جاڭا وزگەرىستەر ارقىلى مينيسترلىك التىندى ايماقتاردا سالالىق تۋريزمدى دە دامىتۋدى كوزدەپ وتىر. الايدا ول ءۇشىن بەرىلەتىن ليسەنزيانى بىرنەشە تۇرگە ءبولۋ كەرەك دەيدى ساراپشىلار.
ماقسات حالىق، ەكونوميست:
- كوپتەگەن شەتەلدىك تاجىريبەدە التىندى جۋۋ ارقىلى تۋريزمدى دامىتۋ ماسەلەلەرى دە بار. ءسوز جوق، بۇل تۋريستەردى قىزىقتىرادى. ارتتىرادى. دەي تۇرعانمەن مەنىڭشە، وسى تۋريزم ماسەلەسىنە ارنالعان، التىن جۋۋ ماسەلەسىنە بەرىلەتىن ليسەنزيا مەن كوممەرتسيالىق باعىتتاعى ليسەنزيا ەكى ءتۇرلى قاراستىرۋ كەرەك. تۋريزمگە ارنالعان، ستاراتەلدەرگە ارنالعان ليسەنزيا جەڭىل بولعانى دۇرىس دەپ ويلايمىن. ويتكەنى ونىڭ نەگىزگى ماقساتى - التىندى تاۋىپ، ونى ساتۋ ەمەس، ول جەرگە كوبىرەك تۋريستەردى تارتۋ.
ال كەي ساراپشى بەلگىلەنگەن مولشەرگە دەيىن ليسەنزياسىز التىن وندىرۋگە رۇقسات بەرۋ ارقىلى ماسەلەنى شەشۋگە بولادى دەگەن پىكىردە.
ۆيتالي شۋپتار، تاريحي-گەوگرافيالىق قاۋىمداستىق پرەزيدەنتى:
- ستاراتەلدىك كاسىپكە قىزىعاتىن تۋريستەر بار. ولارعا ارنايى ليسەنزيا الۋدىڭ قاجەتى جوق دەپ سانايمىن. ماسەلەن، جيدەك پەن ساڭىراۋقۇلاقتى بەلگىلى ءبىر مولشەرگە دەيىن ەشقانداي رۇقسات الماي-اق تەرۋگە بولادى. وسىنداي مەحانيزمدى نەگە قولدانباسقا؟
سونداي-اق تۋريزمدى تاريحپەن بايلانىستىرۋ ارقىلى دا ادامداردى قىزىقتىرۋعا بولادى دەگەن پىكىرلەر دە ايتىلىپ ءجۇر.
بازاربەك قامىسبايەۆ، تۋريزم ساراپشىسى:
- قازاقستاندا بىرنەشە «التىن ادام» تابىلدى. سولار تابىلعان جەرلەردە تۋريستەرگە ارنالعان قوسىمشا كوڭىل كوتەرۋ، سەرۆيس، قىزمەت تۇرلەرىن اشۋعا بولادى. ياعني قازىرگى تۋريستەر كوپ جاعدايدا التىن ىزدەۋ ءۇشىن ەمەس، سول ءرولدى وزدەرى سەزىنىپ كورۋ ءۇشىن بارادى. مىسالى، سول زاماننىڭ كيىمدەرىن كيىپ، سول جەردەگى لاشىقتاردا تۇرىپ، ارنايى نۇسقاۋشىنىڭ كومەگىمەن قولدارىنا ەلەك الىپ، وزەننەن التىندى ەلەۋ ارقىلى ىزدەپ كورسە، بۇل قىزىق فورمات بولار ەدى. وسىنداي تانىمدىق باعىتتا عانا دامىتۋعا بولادى دەپ ويلايمىن.
دەگەنمەن قازاقستاندا شەتەلدىكتەرگە ستاراتەلدىك قىزمەتپەن اينالىسۋعا تىيىم سالىنعانىن جوعارىدا اتاپ ءوتتىم. سوندىقتان تۋريزمنىڭ بۇل ءتۇرى تەك وتانداستارىمىزدىڭ اراسىندا عانا تانىمال بولۋى مۇمكىن.
24.kz