قازاقستاندا گازداندىرۋ قارقىنى قانداي

ترانزيتتەن ىشكى گاز جەلىسىنە دەيىن

قازاقستاننىڭ قازىرگى گازداندىرۋ كارتاسى ءبىر جىلدىڭ ىشىندە قالىپتاسقان جوق. ونىڭ نەگىزى كەڭەس وداعى كەزەڭىندە قالاندى. رەسپۋبليكا اۋماعى ارقىلى «ورتالىق ازيا -ورتالىق» جانە «بۇحارا - ورال» ماگيسترالدىق گاز قۇبىرلارىنىڭ نەگىزگى جەلىلەرى ءوتتى. الايدا بۇل ينفراقۇرىلىم نەگىزىنەن ترانزيتكە جانە ك س ر و- نىڭ باسقا وڭىرلەرىن گازبەن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالدى. وڭتۇستىك باعىتتى «بۇحارا - تاشكەنت - بىشكەك - الماتى» گاز قۇبىرى قامتاماسىز ەتتى.

تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن جۇيەنىڭ مىندەتى وزگەردى. قازاقستان ءۇشىن ەندى ترانزيتتىك الەۋەتتى ساقتاۋمەن قاتار، ەل ىشىندەگى تۇتىنۋشىلاردى تابيعي گازبەن قامتاماسىز ەتۋ ماڭىزدى بولدى. وسى ماقساتتا ماگيسترالدىق جەلىلەردى كەڭەيتۋگە جانە ولاردى ىشكى گازداندىرۋعا بەيىمدەۋگە باعىتتالعان ءىرى جوبالار قولعا الىندى.

سولاردىڭ ءبىرى - «قازاقستان -قىتاي» ماگيسترالدىق ترانزيتتىك گاز قۇبىرى. جوبا قازاقستاننىڭ وڭىرلىك گاز تاسىمالداۋ جۇيەسىندەگى ءرولىن كۇشەيتىپ، گاز ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋعا سەرپىن بەردى.

الايدا ىشكى گازداندىرۋدى كەڭەيتۋ ءۇشىن باتىستا وندىرىلەتىن گازدى ەلدىڭ باسقا وڭىرلەرىنە جەتكىزەتىن جاڭا باعىت قاجەت بولدى. وسى مىندەتتى ۇزىندىعى 1454 شاقىرىم، وتكىزۋ قابىلەتى جىلىنا 15 ميلليارد تەكشە مەتر بولاتىن «بەينەۋ - بوزوي - شىمكەنت» گاز قۇبىرى اتقاردى. ول «ورتالىق ازيا - ورتالىق»، «بۇحارا - ورال» جانە «بۇحارا گازدى ءوڭىرى - تاشكەنت - بىشكەك - الماتى» ماگيسترالدارىن ءوزارا بايلانىستىرىپ، گازدى وڭتۇستىككە تۇراقتى جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەردى.

كەلەسى كەزەكتە گازداندىرۋدى ورتالىق وڭىرلەر مەن ەلورداعا جەتكىزۋ مىندەتى تۇردى. وسى ماقساتتا 2019 -جىلدىڭ سوڭىندا «سارى ارقا» گاز قۇبىرى ىسكە قوسىلدى. ۇزىندىعى 1061,3 شاقىرىم بولاتىن ءبىرىنشى كەزەڭ قىزىلوردا وبلىسىنداعى «بەينەۋ - بوزوي - شىمكەنت» ماگيسترالىنىڭ ءبىر بولىگىن ورتالىق وڭىرلەرمەن جانە استانامەن بايلانىستىردى. باستاپقىدا جوبا قاراعاندى وبلىسى مەن ەلوردانى گازداندىرۋعا باعىتتالدى. كەيىن گاز قۇبىرىن سولتۇستىككە قاراي جالعاستىرۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى.

وسىلايشا، ماگيسترالدىق جەلىلەردىڭ گەوگرافياسى بىرتىندەپ كەڭەيىپ، گاز وندىرەتىن باتىس وڭىرلەر مەن ەلدىڭ وڭتۇستىگى، ورتالىعى جانە استاناسى اراسىندا تۇراقتى بايلانىس قالىپتاستى. ەندىگى مىندەت - گاز ينفراقۇرىلىمىن ءالى قامتىلماعان وڭىرلەرگە جەتكىزۋ.

بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردىڭ ءبىرى جەتىسۋ وبلىسىندا جالعاستى. وتكەن جىلى قازاندا ۇزىندىعى 213 شاقىرىم بولاتىن «تالدىقورعان - ءۇشارال» ماگيسترالدىق گاز قۇبىرى مەرزىمىنەن بۇرىن پايدالانۋعا بەرىلدى. ول «بۇحارا - تاشكەنت - بىشكەك - الماتى» گاز قۇبىرىنىڭ تارماعىنا اينالىپ، جەتىسۋ وبلىسىنداعى ەلدى مەكەندەردى گازداندىرۋعا مۇمكىندىك اشتى.

سونىمەن بىرگە قولدانىستاعى باعىتتاردىڭ وتكىزۋ مۇمكىندىگىن ارتتىرۋ ماسەلەسى دە كۇن تارتىبىندە تۇر. وسىعان بايلانىستى «بەينەۋ - بوزوي - شىمكەنت» گاز قۇبىرىنىڭ ەكىنشى جەلىسىن سالۋ جوباسى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. ونىڭ ماقساتى - ماڭىزدى گاز جەتكىزۋ باعىتىنىڭ وتكىزۋ قابىلەتىن ارتتىرىپ، ەلدىڭ گازبەن قامتاماسىز ەتۋ تۇراقتىلىعىن كۇشەيتۋ.

وڭىرلەر اراسىنداعى الشاقتىق

ينفراقۇرىلىمنىڭ كەڭەيۋىنە قاراماستان، گازداندىرۋ ەل اۋماعىندا بىركەلكى جۇرگەن جوق. بۇگىندە قازاقستاننىڭ گاز كارتاسىنداعى باستى ايىرماشىلىق - وڭىرلەر اراسىنداعى قامتۋ دەڭگەيىنىڭ الشاقتىعى.

ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە، 2026 -جىلعى 1 -قاڭتارداعى جاعداي بويىنشا قازاقستانداعى گازداندىرۋ دەڭگەيى 64,2 پايىزعا جەتتى. تابيعي گازعا 13,1 ميلليون ادام قول جەتكىزدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس، بۇل كورسەتكىشتى 2035 -جىلعا قاراي 80 پايىزعا جەتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر.

گازداندىرۋدىڭ ەڭ جوعارى دەڭگەيى گاز وندىرەتىن باتىس وڭىرلەردە قالىپتاسقان. ۇلتتىق گاز وپەراتورى QazaqGaz-دىڭ مالىمەتىنشە، اتىراۋ، باتىس قازاقستان جانە ماڭعىستاۋ وبلىستارىندا حالىقتى گازبەن قامتۋ كورسەتكىشى 100 پايىزعا جۋىق.

باتىستان بولەك، الماتى مەن شىمكەنت قالالارىندا، سونداي- اق اقتوبە، جامبىل، تۇركىستان جانە قىزىلوردا وبلىستارىندا دا كورسەتكىش جوعارى. جەتىسۋ وبلىسىندا گازداندىرۋ سوڭعى جىلدارى قارقىندى ءجۇرىپ، 67,9 پايىزعا جەتتى.

ال ەلدىڭ سولتۇستىگى مەن شىعىسىندا جاعداي وزگەشە. QazaqGaz Aimaq مالىمەتىنشە، اقمولا وبلىسىندا گازداندىرۋ 15,3 پايىز، قاراعاندىدا - 5,8 پايىز، ۇلىتاۋدا - 4,3 پايىز، شىعىس قازاقستان وبلىسىندا 3,3 پايىز دەڭگەيىندە. اباي، پاۆلودار جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىندا تابيعي گازبەن گازداندىرۋ ازىرگە جوق.

الايدا مۇندا ماڭىزدى ەرەكشەلىك بار. ءوڭىردىڭ نەمەسە ەلدى مەكەننىڭ گاز جەلىلەرىمەن قامتىلۋى تۇرعىنداردىڭ بارلىعى گازدى ءىس جۇزىندە پايدالانىپ وتىر دەگەندى بىلدىرمەيدى. ستاتيستيكا، ەڭ الدىمەن، حالىقتىڭ گاز ينفراقۇرىلىمىنا قولجەتىمدىلىگىن كورسەتەدى.

ياعني گاز قۇبىرىن ەلدى مەكەنگە دەيىن جەتكىزۋ مەن ءار ءۇيدى جەلىگە قوسۋ ەكى بولەك كەزەڭ. كەيبىر تۇرعىندار قوسىلۋ جۇمىستارى مەن قاجەتتى جابدىقتاردىڭ قۇنىنا بايلانىستى گازعا ءوتۋدى كەيىنگە قالدىرادى نەمەسە وعان قاجەتتىلىكتى كورمەيدى.

مۇنداي ايىرماشىلىقتى استانا مىسالىنان دا بايقاۋعا بولادى. QazaqGaz Aimaq دەرەكتەرىندە ەلورداداعى گازداندىرۋ كورسەتكىشى 17,7 پايىز دەپ كورسەتىلگەن. ال قالالىق ەنەرگەتيكا باسقارماسىنىڭ دەرەگىنشە، جەكە تۇرعىن ءۇي سەكتورىنداعى 22 مىڭ ءۇيدىڭ شامامەن 20 مىڭى گازعا قوسىلۋعا مۇمكىندىك العان. وسىعان بايلانىستى قالانىڭ جالپى گازداندىرىلۋ دەڭگەيى شامامەن 95 پايىز دەپ باعالانادى.

بۇل ەكى كورسەتكىش ءبىر- بىرىنە قايشى ەمەس. ولار گازداندىرۋدىڭ ءارتۇرلى كەزەڭدەرىن سيپاتتايدى. ءبىرىنشىسى - حالىقتىڭ گاز ينفراقۇرىلىمىنا قولجەتىمدىلىگىن، ەكىنشىسى - ناقتى قوسىلعان ۇيلەر مەن تۇتىنۋشىلاردى كورسەتەدى.

گاز جەلىسى كەڭەيىپ، سۇرانىس وسۋدە

گازداندىرۋدىڭ اۋقىمىن تەك جالپى پايىزدىق كورسەتكىشپەن باعالاۋ جەتكىلىكسىز. ونىڭ ناقتى قارقىنى گاز تاراتۋ جەلىلەرىنىڭ ۇزىندىعى مەن جاڭا تۇتىنۋشىلار سانىنىڭ وسۋىنەن دە كورىنەدى.

ماسەلەن، سوڭعى ەكى جىلدىڭ وزىندە QazaqGaz Aimaq كومپانياسىنىڭ قاراماعىنداعى گاز تاراتۋ جەلىلەرىنىڭ ۇزىندىعى 70,8 مىڭ شاقىرىمنان 77,3 مىڭ شاقىرىمعا دەيىن ۇلعايدى. ال تۇتىنۋشىلار سانى 2024 -جىلدىڭ باسىنداعى 2,515 ميلليوننان 2026 -جىلعى 1 -تامىزداعى جاعداي بويىنشا 2,672 ميلليونعا جەتتى.

بۇل ءوسىم جاڭا ەلدى مەكەندەر مەن ابونەنتتەردى جەلىگە قوسۋ جۇمىستارىنىڭ جالعاسىپ جاتقانىن كورسەتەدى.

- جىل سايىن ءبىز 100-دەن استام ەلدى مەكەن مەن كەمىندە 100 مىڭ ابونەنتتى گاز جەلىسىنە قوسامىز. جىل سايىن گازعا قوسىلۋعا شامامەن 120 مىڭ تەحنيكالىق شارت بەرەمىز. ونىڭ 85 پايىزى Egov پلاتفورماسى ارقىلى ونلاين راسىمدەلەدى. بيىل 135 ەلدى مەكەندى گاز جەلىسىنە قوسۋ جوسپارلانعان. ونىڭ 44- ءى قازىردىڭ وزىندە قوسىلدى، - دەيدى QazaqGaz Aimaq باس ديرەكتورىنىڭ ءوندىرىس جونىندەگى ورىنباسارى ءۋاليحان قىمباتوۆ.

ونىڭ ايتۋىنشا، گازداندىرۋ جۇمىستارى تۇركىستان وبلىسىندا بەلسەندى جۇرگىزىلىپ جاتىر. جەتىسۋ وبلىسىندا «تالدىقورعان - ءۇشارال» ماگيسترالدىق گاز قۇبىرى ىسكە قوسىلعاننان كەيىن بۇل باعىتتاعى جۇمىس تا جانداندى. التى اۋدانعا گازعا قوسىلۋ مۇمكىندىگى بەرىلدى، ال پەرسپەكتيۆالىق جوسپارعا 84 ەلدى مەكەن ەنگىزىلگەن. بيىلدىڭ وزىندە توعىز ەلدى مەكەن گازعا قوسىلعان، ولاردىڭ بارلىعى كەربۇلاق اۋدانىندا ورنالاسقان.

گازداندىرۋ اقتوبە جانە جامبىل وبلىستارىندا، قىزىلوردا مەن قاراعاندىدا، سونداي-اق قوستاناي وبلىسىنىڭ اۋليەكول جانە فەدوروۆ اۋداندارىندا دا جوعارى قارقىنمەن جۇرگىزىلۋدە.

بۇل ۇدەرىسكە ەلوردا ماڭىنداعى ەلدى مەكەندەر دە قوسىلىپ جاتىر. اقمولا وبلىسىنىڭ سەلينوگراد اۋدانىندا قاراجار مەن قاراوتكەلدى گازداندىرۋ جۇمىستارى مەرزىمىنەن بۇرىن اياقتالىپ، 24 مىڭنان استام تۇرعىن گازعا قول جەتكىزدى. ال قوسشى قالاسىندا ەكىنشى جانە ءۇشىنشى كەزەكتەردىڭ اياقتالۋى بارلىق شاعىناۋداندارداعى 72 مىڭ تۇرعىنعا گازعا قوسىلۋعا مۇمكىندىك بەردى.

وسىلايشا، گازداندىرۋدىڭ باستاپقى كەزەڭىندەگى باستى مىندەت ماگيسترالدىق جەلىلەردى قالىپتاستىرۋ بولسا، قازىر سول ينفراقۇرىلىمنىڭ مۇمكىندىگىن پايدالانىپ، گازدى ناقتى ەلدى مەكەندەر مەن ۇيلەرگە جەتكىزۋگە باسىمدىق بەرىلىپ وتىر. الايدا تۇتىنۋشىلار سانى كوبەيگەن سايىن گاز جۇيەسىنە تۇسەتىن جۇكتەمە دە ارتا تۇسەدى.

مۇنى گاز تۇتىنۋ ديناميكاسىنان انىق بايقاۋعا بولادى. 2017 -جىلى تاۋارلىق گازدى تۇتىنۋ 13,7 ميلليارد تەكشە مەتر بولسا، 2020 -جىلى 16 ميلليارد، 2022 -جىلى 19,3 ميلليارد تەكشە مەترگە جەتتى. ال وتكەن جىلى ەلدە 21,6 ميلليارد تەكشە مەتر گاز تۇتىنىلدى. وسىلايشا، سەگىز جىل ىشىندە تۇتىنۋ كولەمى شامامەن 56 پايىزعا ءوستى.

سۇرانىستىڭ وسۋىنە ەندى تەك جاڭا تۇرمىستىق تۇتىنۋشىلار سانىنىڭ ارتۋى اسەر ەتىپ وتىرعان جوق. ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى گاز ونەركاسىبى دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى اسقار قوناقبايەۆتىڭ ايتۋىنشا، ونەركاسىپ سەكتورى مەن بيزنەس تاراپىنان دا گازعا دەگەن قاجەتتىلىك ارتىپ كەلەدى.

استاناداعى وزگەرىس سونىڭ ءبىر مىسالى. تۇرعىن الاپتار گازداندىرىلعاننان كەيىن قالا جىلۋ ەنەرگەتيكاسى نىساندارىن گازعا كوشىرۋگە كىرىستى. ەكى جىل ىشىندە ج ە و-1-دەگى بارلىق 10 قازاندىق، ج ە و-2- ءنىڭ سۋ جىلىتۋ بولىگى، سونداي-اق بۇعان دەيىن ديزەل وتىنىمەن جۇمىس ىستەگەن ءبىرقاتار اۆتونومدى قازاندىق گازعا اۋىستىرىلدى. بۇدان بولەك، 20 مەكتەپ، بالاباقشا جانە اۋرۋحانا گازعا كوشىرىلدى.

گاز جاڭا ونەركاسىپتىك جانە ەنەرگەتيكالىق جوبالاردا دا قولدانىلىپ كەلەدى. سالا وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا، «سارى ارقا» گاز قۇبىرى ىسكە قوسىلعاننان كەيىن كاسىپورىندار، سونىڭ ىشىندە مەتاللۋرگيالىق ءوندىرىس ورىندارى گاز ينفراقۇرىلىمىنا قوسىلا باستادى. ال ەلدىڭ وڭتۇستىگىندە ەنەرگەتيكالىق جوبالار تاراپىنان گازعا سۇرانىس ارتىپ وتىر.

سولتۇستىك پەن شىعىسقا گاز قاشان جەتەدى؟

قازاقستاننىڭ بولاشاق گاز كارتاسىندا سولتۇستىك پەن شىعىس ەرەكشە ورىن الادى. سەبەبى اتالعان وڭىرلەردە گازداندىرۋ دەڭگەيى ءالى تومەن، ال ولاردى تابيعي گازبەن قامتاماسىز ەتۋ ەلدەگى كەلەسى ءىرى ينفراقۇرىلىمدىق مىندەتتەردىڭ بىرىنە اينالىپ وتىر.

بۇل ماسەلە بىرنەشە جىلدان بەرى كۇن تارتىبىندە. 2020 -جىلدىڭ وزىندە پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقايەۆ اقمولا جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىن گازبەن تولىق قامتاماسىز ەتۋدى «مەملەكەتتىك ماڭىزى بار ماسەلە» دەپ اتاعان ەدى. سول كەزەڭدە قاسىم-جومارت توقايەۆ ەكى نەگىزگى ءتاسىلدى ۇسىندى. ولار - «سارى ارقا» گاز قۇبىرىن ءارى قاراي جالعاستىرۋ نەمەسە سولتۇستىك وڭىرلەردى رەسەيدىڭ گاز تاسىمالداۋ جۇيەسىنە قوسۋ. ۇكىمەت پەن اكىمدىكتەرگە وسى نۇسقالاردىڭ ءبىرىن تاڭداۋ تاپسىرىلدى.

سودان بەرى گازداندىرۋدىڭ بىرنەشە سسەناريى قاراستىرىلدى. قازىر ەكى باعىت تا كۇن تارتىبىندە تۇر. گازداندىرۋدىڭ باس سحەماسىندا «سارى ارقانى» ەكىنشى جانە ءۇشىنشى كەزەڭدەر ارقىلى كوكشەتاۋ مەن پەتروپاۆلعا دەيىن ۇزارتۋ كوزدەلگەن. جوبا تولىق قۋاتقا بىرتىندەپ شىعۋى ءتيىس: تاۋلىگىنە 25 ميلليون تەكشە مەتر نەمەسە جىلىنا 10 ميلليارد تەكشە مەتر. بۇل كورسەتكىشكە 2030 -جىلعا قاراي جەتۋ جوسپارلانعان.

بالاما باعىت رەتىندە بىلتىر قازاقستان ۇكىمەتى مەن «گازپروم» ج ا ق «ەسىل - استانا» گاز قۇبىرىن سالۋ جوباسىن ىسكە اسىرۋ جونىندەگى مەموراندۋمعا قول قويدى. جوبا سولتۇستىك وڭىرلەردى رەسەيدىڭ گاز تاسىمالداۋ جۇيەسىمەن بايلانىستىرۋدى كوزدەيدى.

الايدا باعىتتاردىڭ بەلگىلەنۋى جوبالاردىڭ بىردەن ىسكە قوسىلاتىنىن بىلدىرمەيدى. قازىر ەكى جوبا بويىنشا دا تەحنيكالىق پارامەترلەر مەن قارجىلىق قۇنىن ايقىندايتىن قۇجاتتار ازىرلەنىپ جاتىر. ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى گاز ونەركاسىبى دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى اسقار قوناقبايەۆتىڭ ايتۋىنشا، ناقتى قۇنى جوبالاۋ جۇمىستارى اياقتالعاننان كەيىن بەلگىلى بولادى.

بۇل رەتتە جاڭا گاز قۇبىرلارىن سالۋ مۇمكىندىگى ەكونوميكالىق تيىمدىلىكپەن دە ولشەنەدى. قوناقبايەۆتىڭ تۇسىندىرۋىنشە، ءبىرىنشى كەزەكتە قولدانىستاعى ينفراقۇرىلىمعا جاقىن ورنالاسقان ءارى جاڭا تۇتىنۋشىلاردى قوسۋ الەۋەتى جوعارى ەلدى مەكەندەر قاراستىرىلادى. ياعني گازداندىرۋدىڭ كەلەسى كەزەڭىندە تراسسانىڭ ۇزىندىعىنان بۇرىن ونىڭ ەكونوميكالىق قايتارىمى ماڭىزدى بولادى.

ءبىراق ينفراقۇرىلىم ماسەلەسىمەن قاتار گازدىڭ ءوزىن جەتكىلىكتى كولەمدە قامتاماسىز ەتۋ مىندەتى دە تۇر. سولتۇستىك پەن شىعىس نەگىزگى گاز وندىرەتىن وڭىرلەردەن الىس ورنالاسقان، ال ەلدەگى ىشكى تۇتىنۋ جىل سايىن ءوسىپ كەلەدى. سوندىقتان بۇل وڭىرلەردى گازداندىرۋ جاڭا ماگيسترالدار سالۋمەن شەكتەلمەيدى. ءوسىپ كەلە جاتقان سۇرانىستى وتەۋ ءۇشىن تاۋارلىق گازدىڭ رەسۋرستىق بازاسىن كەڭەيتىپ، گاز ءوندىرۋ جانە شيكى گازدى وڭدەۋ كولەمىن ارتتىرۋ قاجەت.

الداعى مىندەت قانداي؟

گاز تۇتىنۋ كولەمى ءوسىپ، جاڭا وڭىرلەر گازداندىرىلعان سايىن مەملەكەت الدىندا تاعى ءبىر مىندەت پايدا بولادى. ول - قولدانىستاعى ينفراقۇرىلىمدى جاڭارتۋ. سەبەبى گاز جۇيەسىن كەڭەيتۋ جاڭا جەلىلەر سالۋمەن عانا ەمەس، جۇمىس ىستەپ تۇرعان جەلىلەردىڭ سەنىمدىلىگىن ساقتاۋمەن دە قاتار ءجۇرۋى كەرەك.

اسقار قوناقبايەۆتىڭ باعالاۋىنشا، ەلىمىزدەگى گاز قۇبىرلارىنىڭ توزۋ دەڭگەيى شامامەن 33 پايىزدى قۇرايدى. مودەرنيزاتسيالاۋ جۇمىستارى بەكىتىلگەن ينۆەستيتسيالىق باعدارلامالار اياسىندا مەملەكەت پەن ۇلتتىق گاز وپەراتورلارىنىڭ كۇشىمەن جۇزەگە اسىرىلادى.

جاڭارتۋ جۇمىستارى ەسكى گاز قۇبىرلارىن، سونىڭ ىشىندە بولات قۇبىرلاردى پوليەتيلەن قۇبىرلارىنا اۋىستىرۋدى، گاز رەتتەيتىن جابدىقتاردى جاڭعىرتۋدى، جاڭا ۋچاسكەلەر سالۋدى جانە قولدانىستاعى جەلىلەردىڭ وتكىزۋ قابىلەتىن ارتتىرۋدى قامتيدى.

بۇل - تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا قالىپتاسقان گاز ينفراقۇرىلىمىن جاڭا تالاپتارعا بەيىمدەۋدىڭ جالعاسى. وسى كەزەڭدە باتىستاعى گاز كەن ورىندارى ەلدىڭ وڭتۇستىگىمەن جانە ورتالىعىمەن بايلانىستىرىلىپ، جاڭا ماگيسترالدار سالىندى، تاراتۋ جەلىسى كەڭەيدى. ناتيجەسىندە 13 ميلليوننان استام ادام تابيعي گازعا قول جەتكىزدى.

الايدا گازداندىرۋدىڭ كەلەسى كەزەڭى اۋقىمى جاعىنان دا، كۇردەلىلىگى جاعىنان دا وزگەشە بولادى. قالعان گازداندىرىلماعان اۋماقتاردىڭ ەداۋىر بولىگى نەگىزگى گاز كوزدەرىنەن الىس ورنالاسقان. بۇعان قوسا سۇرانىس تەك جاڭا تۇرمىستىق تۇتىنۋشىلار ەسەبىنەن ەمەس، ونەركاسىپ، بيزنەس جانە ەنەرگەتيكا سالالارىنىڭ قاجەتتىلىگىنە بايلانىستى ارتىپ كەلەدى.

سوندىقتان الداعى مىندەت بىرنەشە باعىتتى قاتار قامتيدى. قازاقستان ءۇشىن گازداندىرۋدىڭ جاڭا كەزەڭى بۇكىل گاز جۇيەسىنىڭ ينفراقۇرىلىمى مەن رەسۋرستىق بازاسىن قاتار كۇشەيتۋدى قامتيدى.

اۆتورلار

ءمولدىر سنادين