قازاقستاندا 42 جاڭا سۋ قويماسى سالىنادى: سۋ سالاسى تۇبەگەيلى جاڭعىرماق
استانا. KAZINFORM - قازاقستاندا سۋ قاۋىپسىزدىگىن كۇشەيتۋ جانە ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ باعىتىندا اۋقىمدى جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. 2030 -جىلعا دەيىن 42 جاڭا سۋ قويماسىن سالۋ، 37 نىساندى رەكونسترۋكسيالاۋ، 14,5 مىڭ شاقىرىم كانالدى جاڭارتۋ جانە سۋ جۇيەلەرىن سيفرلاندىرۋ جوسپارلانعان. بۇل تۋرالى ۇكىمەتتىڭ باسپا ءسوز قىزمەتى ءمالىم ەتتى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆ «جاساندى ينتەللەكت داۋىرىندەگى قازاقستان: وزەكتى ماسەلەلەر جانە ونى تۇبەگەيلى سيفرلىق وزگەرىستەر ارقىلى شەشۋ» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق جانە سۋ ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋدى ەلىمىزدىڭ ورنىقتى دامۋىنىڭ نەگىزگى فاكتورلارىنىڭ ءبىرى رەتىندە اتاپ ءوتتى. پرەزيدەنت تاپسىرمالارىن جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا سۋ شارۋاشىلىعى كەشەنىن جاڭارتۋ جۇمىستارىن جۇيەلى تۇردە جۇرگىزىلۋدە. سۋ قويمالارى سالىنىپ، رەكونسترۋكسيالانۋدا، سۋ ارنالارى جاڭعىرتىلىپ، زاماناۋي سۋارۋ تەحنولوگيالارى مەن سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋدىڭ سيفرلىق جۇيەلەرى ەنگىزىلىپ جاتىر.
نەگىزگى شارالار 2024-2030 -جىلدارعا ارنالعان سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋ جۇيەسىن دامىتۋ تۇجىرىمداماسىندا جانە 2024-2028 -جىلدارعا ارنالعان سۋ سالاسىن دامىتۋ جونىندەگى كەشەندى جوسپاردا كوزدەلگەن.
- جوسپار سۋ شارۋاشىلىعى ينفراقۇرىلىمىن تولىق قامتيدى. اتاپ ايتقاندا، 42 جاڭا سۋ قويماسىن سالۋ، جۇمىس ىستەپ تۇرعان 37 سۋ قويماسىن رەكونسترۋكسيالاۋ، 14,5 مىڭ شاقىرىم كانالدى جاڭعىرتۋ جانە كەمىندە 3,5 مىڭ شاقىرىم سۋارۋ جەلىلەرىن سيفرلاندىرۋ جوسپارلانعان. سونىمەن قاتار سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارى ەنگىزىلىپ، سۋ تاسقىنى مەن قۇرعاقشىلىقتى بولجاۋ جۇيەلەرى جەتىلدىرىلۋدە، سالانىڭ كادرلىق جانە عىلىمي بازاسى نىعايىپ كەلەدى، - دەلىنگەن حابارلامادا.
جۇزەگە اسىرۋ كەزەڭىندە ناقتى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىلدى: سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن قولدانۋ اۋقىمى كەڭەيتىلىپ، سۋ قويمالارى مەن سۋ ارنالارى رەكونسترۋكسيالاندى، جاڭا نىسانداردىڭ قۇرىلىسى باستالدى، يرريگاتسيالىق جەلىلەردى تازارتۋ كولەمى ۇلعايتىلدى، كادرلىق الەۋەت نىعايتىلىپ، قوسىمشا قارجى تارتىلدى.
2025 -جىلى سۋ رەسۋرستارىن قورعاۋ جانە پايدالانۋ ءتارتىبىن جاڭارتقان جاڭا سۋ كودەكسى كۇشىنە ەندى.
زاڭنامادا العاش رەت «سۋ قاۋىپسىزدىگى» ۇعىمى بەكىتىلدى. ول حالىق پەن ەكونوميكانى سۋ تاپشىلىعى مەن لاستانۋدان قورعاۋدى، سونداي-اق ترانسشەكارالىق سۋلار سالاسىنداعى ۇلتتىق مۇددەلەردى قامتاماسىز ەتۋدى كوزدەيدى. ەكوجۇيەلەردى ساقتاۋ ماقساتىندا وزەندەردىڭ، كولدەر مەن تەڭىزدەردىڭ تۇراقتى جاي- كۇيىن قامتاماسىز ەتۋگە قاجەتتى سۋدىڭ ەڭ تومەنگى كولەمىن بىلدىرەتىن «ەكولوگيالىق اعىن» ۇعىمى ەنگىزىلدى.
شاعىن وزەندەر، كولدەر، سۋلى-باتپاقتى القاپتار مەن مۇزدىقتاردى قورعاۋ كۇشەيتىلدى. 2027 -جىلعى 10- ماۋسىمعا دەيىن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار ەلدى مەكەندەردەگى جەر ءۇستى سۋ وبەكتىلەرىندە سۋ قورعاۋ ايماقتارى مەن بەلدەۋلەرىن ايقىنداۋى ءتيىس.
سۋ كودەكسىندە سۋ رەسۋرستارىن قورعاۋ جانە پايدالانۋ جونىندەگى باس جوسپار مەن باسسەيندىك جوسپارلاردى ازىرلەۋ كوزدەلگەن. ولار سۋمەن قامتاماسىز ەتىلۋ بولجامدارىن ەسكەرە وتىرىپ ازىرلەنىپ، سالانىڭ باسىمدىقتارىن، نەگىزگى شارالارى مەن قاجەتتىلىكتەرىن ايقىندايدى. بۇل كورسەتكىشتەر كەيىن مەملەكەتتىك جانە وڭىرلىك جوسپارلاۋ كەزىندە ەسكەرىلەتىن بولادى.
2026 -جىلى سەگىز باسسەيندىك جوسپاردى ازىرلەۋ اياقتالادى. ولار سۋ رەسۋرستارىن ينتەگراتسيالانعان باسقارۋدىڭ باس جوسپارىن ازىرلەۋگە نەگىز بولادى، ال كوزدەلگەن ءىس-شارالار وڭىرلەردىڭ دامۋ جوسپارلارىنا ەنگىزىلەدى.
جاڭا سۋ كودەكسىندە ءىرى سۋ پايدالانۋشىلارعا قويىلاتىن تالاپتار قايتا قارالدى. ونەركاسىپتىك كاسىپورىندار مەن جىلۋ ءوندىرۋشى ۇيىمدار بەس جىلدىق كەزەڭگە قايتالاما جانە اينالىمدى سۋمەن جابدىقتاۋعا كوشۋ جوسپارلارىن ازىرلەپ، قولدانىستاعى جۇيەلەردى زاماناۋي تەحنولوگيالاردى قولدانا وتىرىپ جاڭعىرتۋى ءتيىس. قازىردىڭ وزىندە وسىنداي 168 جوسپار ازىرلەنىپ، كاسىپورىندارعا تۇگەندەۋ جۇرگىزىلدى. سونىمەن قاتار بەلگىلەنگەن تالاپتاردى ورىنداماعان جاعدايدا رۇقسات ەتىلگەن سۋ پايدالانۋ كولەمىن قىسقارتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن نورمالار ازىرلەنىپ جاتىر.
كودەكستىڭ جەكەلەگەن ءبولىمى گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىستاردىڭ قاۋىپسىزدىگىنە ارنالعان. باسسەيندىك ينسپەكسيالاردىڭ باقىلاۋ وكىلەتتىكتەرى كەڭەيتىلىپ، بۇزۋشىلىقتارعا، ونىڭ ىشىندە سۋدىڭ زاڭسىز اينالىمىنا بايلانىستى فاكتىلەرگە جەدەل دەن قويۋ قۇقىعى بەرىلدى.
سونىمەن قاتار سۋ زاڭناماسىن بۇزعانى ءۇشىن اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىك كۇشەيتىلدى.
سالادا 42 جاڭا سۋ قويماسىن سالۋ جانە 37 قولدانىستاعى سۋ قويماسىن رەكونسترۋكتسيالاۋ كوزدەلگەن. سونىڭ ىشىندە 2024-2025 -جىلدارى اقتوبە، تۇركىستان، باتىس قازاقستان، اباي جانە جەتىسۋ وبلىستارىندا بەس نىسان جاڭارتىلدى.
تۇركىستان وبلىسىندا «قاراقۋىس» جانە «بايدىبەك اتا» سۋ قويمالارىنىڭ قۇرىلىسى جالعاسۋدا. ولار 2026 -جىلى ىسكە قوسىلعان كەزدە قوسىمشا 69 ميلليون تەكشە مەتر سۋ جيناۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
يسلام دامۋ بانكىنىڭ العاشقى قارىز ترانشى ەسەبىنەن تاعى ءۇش سۋ قويماسىنىڭ قۇرىلىسى دايىندالۋدا، ولار - جامبىل وبلىسىندا «اقمولا»، قىزىلوردا وبلىسىندا «قاراوزەك» جانە باتىس قازاقستان وبلىسىندا «ۇلكەن وزەن» جوبالارى. سونىمەن قاتار تۇركىستان وبلىسىنداعى «كوكساراي» سۋ قويماسىن قايتا جاڭارتۋ كوزدەلگەن.
ايتا كەتەيىك، بۇعان دەيىن وڭتۇستىك وڭىرلەردە 103 يرريگاتسيا كانالىن اۆتوماتتاندىرۋ باستالعانىن جازدىق.
