قاسىم-جومارت توقايەۆ ەۋروپالىق وداق باسشىلارىمەن بىرلەسكەن مالىمدەمە قابىلدادى

كوشباسشىلار پرەزيدەنت ق. ك. توقايەۆتىڭ ساپارىن ءوزارا كولىك بايلانىسىنىڭ، ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىكتىڭ جانە ورنىقتى جەتكىزۋ تىزبەكتەرىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ گەوساياسي ماڭىزى ارتىپ وتىرعان كەزەڭدە قازاقستان مەن ەۋروپالىق وداق (ە و) اراسىنداعى ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتىڭ نىعايۋىن ايقىندايتىن ماڭىزدى بەلگى رەتىندە قۇپتادى. ولار 2025 -جىلى قول قويىلعانىنا 10 جىل تولۋى اتالىپ وتكەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن ەۋروپالىق وداق اراسىنداعى كەڭەيتىلگەن ارىپتەستىك جانە ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىم شەڭبەرىندە ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى تەرەڭدەتۋگە بەيىلدىلىگىن راستادى.

پرەزيدەنتتەر ەۋروپالىق وداقتىڭ قازاقستاننىڭ جەتەكشى ساۋدا جانە ينۆەستيتسيالىق سەرىكتەسى رەتىندەگى ءرولىن اتاپ ءوتىپ، ينۆەستيتسيالىق احۋالدى ودان ءارى جەتىلدىرۋگە جانە ستراتەگيالىق سەكتورلارداعى، ونىڭ ىشىندە ە و- نىڭ «جاھاندىق قاقپا» ستراتەگياسىنىڭ ورتالىق ازياعا قاتىستى قولدانىلاتىن ەرەجەلەرى شەڭبەرىندە، اتاپ ايتقاندا، اسا ماڭىزدى شيكىزات ماتەريالدارى، ەنەرگەتيكا، كولىك، سيفرلاندىرۋ جانە جاڭا تەحنولوگيالار سالالارىندا ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا كەلىستى.

ولار ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك ءدالىزىنىڭ ستراتەگيالىق ماڭىزىن اتاپ ءوتىپ، ەۋروپالىق وداقتىڭ «جاھاندىق قاقپا» ستراتەگياسى شەڭبەرىندەگى ىنتىماقتاستىقتىڭ كەڭەيۋىن قۇپتادى. كوشباسشىلار گوريزونتالدى اۆياتسيالىق كەلىسىمگە قول قويىلعانىن جانە ۆيزا بەرۋدى جەڭىلدەتۋ تۋرالى كەلىسىم مەن رەادميسسيا تۋرالى كەلىسىم بويىنشا كەلىسسوز جۇرگىزۋشىلەر دەڭگەيىندەگى تالقىلاۋلاردىڭ ءساتتى اياقتالعانىن قۇپتادى، بۇل قازاقستان مەن ەۋروپالىق وداق ازاماتتارى اراسىنداعى ءوزارا بايلانىس پەن حالىقتار اراسىنداعى قارىم-قاتىناستاردى نىعايتۋعا ىقپال ەتەدى.

پرەزيدەنتتەر اسا ماڭىزدى شيكىزات ماتەريالدارى سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ ماڭىزدىلىعىن راستادى جانە قازاقستان مەن ەۋروپالىق وداق اراسىنداعى ورنىقتى شيكىزات، اككۋمۋلياتورلار جانە «جاسىل» سۋتەگى قۇن تىزبەكتەرىن قۇرۋ سالالارىنداعى ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتى ىسكە اسىرۋ جونىندەگى جول كارتاسىن ورىنداۋعا بەيىلدىلىگىن ءبىلدىردى. سونىمەن قاتار ولار قازاقستاننىڭ ەۋروپاعا مۇناي مەن ۋران جەتكىزۋدەگى ماڭىزدى ءرولىن جانە جاڭارتىلاتىن ەنەرگەتيكا مەن اتوم ەنەرگياسىن بەيبىت ماقساتتا پايدالانۋ سالالارىنداعى نەعۇرلىم تىعىز ىنتىماقتاستىقتىڭ الەۋەتىن مويىنداي وتىرىپ، سەنىمدى ەنەرگەتيكالىق ارىپتەستىكتىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. ولار سانكسيالار ماسەلەسى بويىنشا جالعاسىپ جاتقان سىندارلى ديالوگتى قۇپتادى.

كوشباسشىلار ەۋروپالىق ينۆەستيتسيالىق بانكپەن جانە ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىمەن ىنتىماقتاستىقتىڭ نىعايۋىن قۇپتادى. اتاپ ايتقاندا، ەيب- مەن جاسالعان ءوزارا كولىك بايلانىسىن قولداۋ جونىندەگى كەلىسىمگە (150 ميلليون ەۋرو) جانە قازاقستاندا حالىقارالىق دەڭگەيدە اككرەديتتەلگەن ۇلتتىق حيميالىق- تالدامالىق زەرتحانا قۇرۋ تۋرالى ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىمەن ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلۋىن جوعارى باعالادى. اتالعان باستامالار ەۋروپالىق وداقپەن ارىپتەستىكتە «Team Europe» ءتاسىلى شەڭبەرىندە ىسكە اسىرىلاتىن بولادى. سونداي-اق 2025 -جىلعى «ورتالىق ازيا - ەۋروپالىق وداق» سامميتىنىڭ دەكلاراتسياسىندا كوزدەلگەندەي، ەيب- ءنىڭ استاناداعى وكىلدىگىن اشۋعا قولداۋ ءبىلدىرىلدى.

پرەزيدەنتتەر «Air Astana» مەن «Airbus» اراسىندا جالپى قۇنى 7,145 ميلليارد ەۋرونى قۇرايتىن 50-گە جۋىق اۋە كەمەسىن ساتىپ الۋدى كوزدەيتىن سەرتيفيكاتتىق كەلىسىمگە قول قويىلۋىن قۇپتادى. ولار بۇل كەلىسىمدى اۆياتسيا، يننوۆاسيالار، كولىك بايلانىسىن دامىتۋ جانە جەكە سەكتور ينۆەستيتسيالارىن تارتۋ سالالارىنداعى قازاقستان مەن ەۋروپالىق وداق اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ تەرەڭدەپ كەلە جاتقانىنىڭ ناقتى كورىنىسى رەتىندە اتاپ ءوتتى.

پرەزيدەنتتەر كليمات سالاسىندا بەلسەندى ءىس-قيمىلدارعا جانە «جاسىل» ەنەرگەتيكاعا كوشۋگە وزدەرىنىڭ بەيىلدىلىكتەرىن راستادى، سونىمەن قاتار باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى ارتتىرۋ جانە ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى كۇشەيتۋ ماقساتىندا تىعىز ديالوگتى قولدادى. ولار سونداي-اق ءبىلىم بەرۋ، زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ جانە يننوۆاسيالار سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ كەڭەيۋىن، ونىڭ ىشىندە «Erasmus+» جانە «Horizon Europe»  باعدارلامالارى اياسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى قۇپتادى.

ەۋروپالىق وداق قازاقستاندا جۇرگىزىلىپ جاتقان ساياسي رەفورمالاردىڭ كۇن ءتارتىبىن تانىپ، 2026 -جىلعى ناۋرىزدا رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋم ارقىلى جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ قابىلدانعانىن اتاپ ءوتتى. كوشباسشىلار ادام قۇقىقتارى، قۇقىق ۇستەمدىگى جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس ماسەلەلەرى بويىنشا ديالوگتىڭ جالعاسۋىن، سونىڭ ىشىندە ۆەنەسيا كوميسسياسىمەن ىنتىماقتاستىقتى، سونداي-اق «TAIEX» جانە «Twinning» باعدارلامالارى شەڭبەرىندەگى پراكتيكالىق ىنتىماقتاستىقتى قۇپتادى.

پرەزيدەنتتەر بەيبىتشىلىككە، قاۋىپسىزدىككە جانە تۇراقتىلىققا، سونداي-اق بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى جارعىسىنىڭ قاعيداتتارىنا، ونىڭ ىشىندە ەگەمەندىككە، اۋماقتىق تۇتاستىققا جانە داۋلاردى بەيبىت جولمەن رەتتەۋگە دەگەن ورتاق بەيىلدىلىكتەرىن راستادى. ولار بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ قاعيداتتارىنا نەگىزدەلگەن ءتيىمدى كوپجاقتى ءتاسىلدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتىپ، قاقتىعىستاردى بەيبىت جولمەن شەشۋدى قولدايتىندارىن راستادى. كوشباسشىلار سونداي-اق قارۋسىزدانۋ مەن تاراتپاۋ جونىندەگى جاھاندىق رەجيمدى نىعايتۋدىڭ، ونىڭ ىشىندە يادرولىق قارۋدان ازات ايماقتاردى قولداۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. ەۋروپالىق وداق ب ۇ ۇ جۇيەسى اياسىندا سۋ رەسۋرستارىنا بايلانىستى جاھاندىق ماسەلەلەردى شەشۋ ماقساتىندا حالىقارالىق سۋ ۇيىمىن قۇرۋ جونىندەگى قازاقستاننىڭ باستاماسىن نازارعا الدى.

پرەزيدەنتتەر ورتالىق ازيا مەن ەۋروپالىق وداق اراسىنداعى قاتىناستاردىڭ ستراتەگيالىق ارىپتەستىك دەڭگەيىنە كوتەرىلگەنىن قۇپتاپ، 2026 -جىلعى ساۋىردە استانادا وتكەن وڭىرلىك ەكولوگيالىق سامميتتىڭ قورىتىندىلارىن اتاپ ءوتتى. ولار ورتاق وركەندەۋدى، ورنىقتىلىقتى، تۇراقتى دامۋدى جانە تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ورتالىق ازياداعى وڭىرلىك ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ كورسەتتى.