جاڭا كونستيتۋتسيادا «بۇل جەرگە قاڭعىپ كەلگەنىمىز جوق، اتا-بابامىزدىڭ مۇرا قىلىپ قالدىرعان جەرى» دەپ جاريالادىق - بايمەنوۆ
استانا. KAZINFORM - جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ ءاربىر بابىن زاڭنامادا تاپسىرلەپ، ىسكە اسىرۋىمىز قاجەت.
- كەز كەلگەن زاڭ، ونىڭ ىشىندە كونستيتۋتسيا وسكەلەڭ ادامعا پىشىلگەن كيىم سياقتى بولۋى كەرەك. ءبىر جاعىنان ول ونىڭ وسى جەتكەن دەڭگەيىن، كولەمىن ەسەپتەسە، ەكىنشى جاعىنان ونىڭ ارى قاراي دامۋىنا جاعداي جاساۋى ءتيىس. سونىمەن قاتار ساياسي رەفورمالار ءوز بەتىمەن ءومىر سۇرمەيدى. ساياسي رەفورمالار ەكونوميكانىڭ، حالىقتىڭ ءال- اۋقاتىنىڭ دامۋ نەگىزى بولىپ قالانادى، - دەدى كوميتەت باسشىسى.
وسى تۇرعىدا ول 1995 -جىلى قابىلدانىپ، وسى ۋاقىتقا دەيىن قولدانىستا بولعان كونستيتۋتسيانىڭ تىلىنە كوڭىلىمىز تولماعانىنا نازار اۋدارتتى.
- ماسەلەن، «قۇقىق» دەگەن ءسوز بەن ودان تۋىندىلار 122 رەت، ال «ھاق» پەن ودان تۋىندىلار 19 رەت پايدالانىلعان جانە كەيدە ءبىر- بىرىمەن قاراما- قايشى بولسا، كەيدە ءبىر-ءبىرىن تولىقتىرىپ تۇراتىن. سول سەكىلدى كوپتەگەن ەرەكشەلىك بار. سونىمەن قاتار 1995 -جىلعى كونستيتۋتسيا باسىندا باسقا تىلدە جازىلىپ، سودان اۋدارىلعانى كورىنىپ تۇردى. ال جاڭا اتا زاڭىمىزدا پرەامبۋلادان باستاپ ءوزىمىزدىڭ جاڭا دەڭگەيىمىزدى الەمگە پاش ەتىپ جاتىرمىز. بۇرىنعى كونستيتۋتسيادا ول «ورتاق تاريح بىرىكتىرگەن، ايتەۋىر ءتۇرلى جولمەن كەلگەن» دەگەن سەكىلدى بولسا، جاڭا اتا زاڭدا «مەملەكەت اياسىندا ءومىر ءسۇرىپ جاتقان ءبىرتۇتاس حالىقپىز» دەپ ايتىپ وتىرمىز. ەسكىسىندە «بايىرعى قازاق جەرىندە مەملەكەتتى ەندى قۇرىپ جاتىرمىز» دەپ ايتىلسا، جاڭاسىندا «وسى مەملەكەتتىڭ تۇرعىنىمىز، بۇل جەرگە قاڭعىپ كەلگەنىمىز جوق، اتا-بابامىزدىڭ مۇرا قىلىپ قالدىرعان جەرى، جەرمەن قوسا مادەنيەتتى دە، مەملەكەتتىك ءداستۇردى دە قالدىردى جانە وسىنىڭ بارىنە مۇراگەرمىز» دەپ جاريالادىق، - دەدى ول.
كوميتەت ءتوراعاسى كونستيتۋتسياداعى نەگىزى قۇندىلىقتار كەز كەلگەن جۇيەنىڭ باسقارۋىندا شەشۋشى ءرول اتقاراتىنىن ايتادى.
- ءبىر اتاقتى ادامنىڭ «كەز كەلگەن ستراتەگيانى مادەنيەت تاڭعى اسقا جەپ قويادى» دەگەن ءسوزى بار. سەبەبى، ستراتەگيانى جۇزەگە اسىراتىن كۇش - حالىقتا. كەز كەلگەن كونستيتۋتسيانى، زاڭدى، جازىلعان ستراتەگيانى قالاي جۇزەگە اسىرۋ اركىمگە، ءار ازاماتقا بايلانىستى. نە نارسەنى قۇندىلىق دەپ ەسەپتەيمىز؟ وسى تۇرعىدان العاندا اتا زاڭعا ءبىلىم، ەڭبەك، ونەر، يننوۆاتسيانى ەنگىزۋىمىز ول تەك دەكالارتسيا ەمەس. ول ارى قاراي ونى زاڭنامادا باسشىلىققا الامىز دەگەن ءسوز. كونستيتۋتسيانى قابىلدادىق، جۇمىس ءبىتتى دەگەن بولمايدى. كونستيتۋتسيا قابىلدانعانان كەيىن ونىڭ ءاربىر بابىن زاڭنامادا تارقاتىپ، تاپسىرلەپ جۇزەگە اسىرۋىمىز قاجەت، - دەدى ءاليحان بايمەنوۆ.
ونىڭ پايىمىنشا، تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىنگى رومانتيكا العاشقى جىلدارداعى قيىندىقتاردى ەڭسەرۋگە كومەكتەستى.
اۆتور
مارلان جيەمباي
