بەيتاراپتىق - السىزدىك ەمەس: قايرات سارىباي قازاقستان ديپلوماتياسىنىڭ ەرەكشەلىگى تۋرالى
استانا. KAZINFORM - Kazinform اگەنتتىگىنىڭ BIZDىر ORTA پودكاستىندا ازياداعى ءوزارا ءىس-قيمىل جانە سەنىم شارالارى جونىندەگى كەڭەستىڭ (ازيا كەڭەسى) باس حاتشىسى قايرات سارىباي الەمدىك ساياسات پەن قازاقستان ديپلوماتياسىنىڭ ءرولى تۋرالى اڭگىمەلەدى.
ونىڭ ايتۋىنشا، حالىقارالىق قاتىناستار تەورياسىندا بەيتاراپتىق قانداي دا ءبىر اسكەري نەمەسە ساياسي بلوكتارعا قوسىلماۋدى بىلدىرەدى جانە ونىڭ مىسالدارى دا از ەمەس. ۇزاق ۋاقىت بويى شۆەتسيا مەن فينليانديا بەيتاراپ ساياسات ۇستاندى، كەيىن بۇل مارتەبەسىن جوعالتتى. ورتالىق ازيادا تۇرىكمەنستان، ەۋروپادا - اۋستريا مەن شۆەيتساريا بەيتاراپتىق ساياسات جۇرگىزىپ كەلەدى. الايدا ءار ەلدىڭ بۇل مارتەبەگە كەلۋ جولى ءارتۇرلى.
- اۋستريانىڭ بەيتاراپتىعى - ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستان كەيىن سىرتقى كۇشتەردىڭ اسەرىنەن بولعان ءماجبۇرلى شەشىم. تۇرىكمەنستاننىڭ بەيتاراپتىعى وزدەرىنىڭ ىشكى شەشىمىنەن تۋىندادى. ال قازاقستان ءوزىن بەيتاراپ مەملەكەت رەتىندە سيپاتتامايدى. ءبىز بەلسەندى ءارى بەيبىتسۇيگىش مەملەكەتپىز. وسى قاسيەتتەرىمىزدىڭ ارقاسىندا ەلىمىز حالىقارالىق ديالوگ الاڭى رەتىندە تانىلدى. تاجىكستانداعى ىشكى ساياسي داعدارىس كەزىندە تاراپتاردى كەلىسسوز ۇستەلىنە وتىرعىزۋ قازاقستاننىڭ قولىنان كەلدى. سەبەبى ەكى جاق تا قازاقستان باسشىلىعىنا سەنىم ارتتى، - دەدى ا ءو س ش ك باس حاتشىسى.
سپيكەر يراننىڭ يادرولىق باعدارلاماسىنا قاتىستى حالىقارالىق الماتى-1, الماتى-2 كەلىسسوزدەرىنىڭ الماتىدا ءوتۋى دە قازاقستانعا دەگەن سەنىمنىڭ ناتيجەسى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
- سەبەبى يادرولىق قارۋسىزدانۋ ماسەلەسىندە قازاقستانعا سەنىم مول، ەلىمىز ەشقانداي قوس قاتپارلى ساياسات جۇرگىزبەيتىنىن ءبارى بىلەدى. وعان قوسا قازاقستاننىڭ ءوزى يادرولىق قارۋىنان باس تارتقان ەدى. وسىنىڭ ناتيجەسىندە ەلىمىزگە حالىقارالىق قاۋىپسىزدىك كەپىلدىگى بەرىلدى. بۇل ءوز كەزەگىندە شەتەلدىك ينۆەستورلاردىڭ سەنىمىن كۇشەيتىپ، ەل ەكونوميكاسىنا ينۆەستيتسيا تارتۋعا ىقپال ەتتى، ياعني ديپلوماتيا ەكونوميكالىق مۇددەلەرىمىزدى قورعاۋعا دا قىزمەت ەتىپ كەلەدى، - دەدى قايرات سارىباي.
باس حاتشىنىڭ ايتۋىنشا، حالىقارالىق قۇقىق پەن ورتاق ەرەجەلەر بولماسا، حالىقارالىق قاتىناستار جۇيەسى تۇراقسىزدىق پەن حاوسقا ۇشىرار ەدى. سوندىقتان حالىقارالىق قۇقىق قاعيداتتارىن ۇستانۋ جانە بەيتاراپ بولۋ - ادەتتە ورتا دەرجاۆالارعا ءتان.
- قازاقستان بۇگىندە ورتا دەرجاۆا رەتىندە الەمگە ايگىلى، سەنىمدى. سوندىقتان دا تالاي حالىقارالىق قيىن ماسەلەلەر قازاقستان جەرىندە شەشىلەدى. ويتكەنى ەلىمىزدىڭ ابىرويى بار، اتقارعان قىزمەتتەرى بار، ءبىزدىڭ ەلىمىزگە تولىق سەنىم بار. مەنىڭشە بۇل ەلىمىزدىڭ السىزدىگىن ەمەس، كەرىسىنشە حالىقارالىق ارەناداعى مىقتى ۇستانىمى مەن سالماقتى ورنىن كورسەتىپ وتىر، - دەپ تۇيىندەدى ق. سارىباي.
