الىپ كيىز ءۇي: تۇركىستان سامميتكە قالاي دايىندالىپ جاتىر

بۇگىندە قالا كوشەلەرى تازارتىلىپ، اباتتاندىرۋ جۇمىستارى تولىق اياقتالعان. قالا اۋماعىندا تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمىنا مۇشە ەلدەردىڭ تۋلارى جەلبىرەپ، باۋىرلاس حالىقتاردىڭ بىرلىگى مەن ورتاق رۋحاني بايلانىسىن ايشىقتاپ تۇر.

بيىلعى سامميتتىڭ تۇركىستاندا ءوتۋى دە كەزدەيسوق ەمەس. تاريحى تەرەڭ، تۇركى حالىقتارىنىڭ ورتاق مادەنيەتى مەن رۋحاني تامىرىن توعىستىرعان شاھار بۇگىندە تۇركى الەمىنىڭ ساياسي ءارى مادەني ىقپالداستىعىن نىعايتاتىن ماڭىزدى ورتالىققا اينالىپ كەلەدى.

القالى جيىننىڭ باستى تاقىرىبى - «جاساندى ينتەللەكت پەن سيفرلىق دامۋ». سامميتكە ۇيىمعا مۇشە جانە باقىلاۋشى مەملەكەتتەردىڭ باسشىلارى، حالىقارالىق ۇيىمدار مەن تۇركى ينتەگراتسيالىق ينستيتۋتتارىنىڭ جەتەكشىلەرى قاتىسادى دەپ جوسپارلانعان.

ءىرى حالىقارالىق ءىس-شارا قارساڭىندا قاۋىپسىزدىك شارالارى دا كۇشەيتىلگەن. قالادا پوليتسيا، ۇلتتىق ۇلان، پروكۋراتۋرا، ۇ ق ك، مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتى، توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتى، اسكەري بولىمدەر جانە وزگە دە قۇرىلىم وكىلدەرى كۇشەيتىلگەن رەجيمدە جۇمىس ىستەپ جاتىر.

تۇركىستانعا الماتى، شىمكەنت قالالارى مەن اقتوبە، جامبىل، قىزىلوردا وبلىستارىنان قوسىمشا ءتارتىپ ساقشىلارى تارتىلعان.

ۇلتتىق ۇلان ساربازدارى مەن قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ اسكەري قىزمەتكەرلەرى دە قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە جۇمىلدىرىلدى. قالانىڭ التى باعىتىندا ارنايى باقىلاۋ بەكەتتەرى قويىلىپ، كولىك قۇرالدارى تەكسەرىلىپ جاتىر.

- تۇركىستان قالاسى ارقىلى رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار سامارا - شىمكەنت تاسجولى وتەدى. ول جولمەن ترانزيتتىك كولىكتەر قاتىنايتىندىقتان ارنايى اينالما باعىتتار قاراستىرىلدى. سوندىقتان نەگىزگى شەكتەۋلەر ساتتارحانوۆ داڭعىلى مەن «كەرۋەن ساراي» ماڭىندا ەنگىزىلەدى، - دەدى ءى ءى م اكىمشىلىك پوليتسيا كوميتەتى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى باعلانبەك ايتبايەۆ.

قازىر قاۋىپسىزدىك قۇرىلىمدارى سوڭعى دايىندىق جۇمىستارىن پىسىقتاپ، ارنايى تەحنيكانىڭ دايىندىعىن تەكسەرىپ جاتىر. رەسمي دەلەگاتسيالاردى تاسىمالدايتىن قىزمەتتىك كولىكتەر دە تولىق ازىرلەنگەن.

- سامميت وتەتىن 16 نىسانعا ارنايى جۇردەك اۆتوكولىكتەر مەن ءورت ءسوندىرۋ تەحنيكالارى كەزەكشىلىككە قويىلدى. سونىمەن قاتار ءبىر ارنايى اۆياتسيا بورتى ءبولىندى. قىزىلوردا وبلىسىنان قوسىمشا ۇشاق تارتىلادى. جالپى قاۋىپسىزدىك وسى تەحنيكالار ارقىلى قامتاماسىز ەتىلەدى، - دەدى وبلىستىق ت ج د باستىعىنىڭ ورىنباسارى اسقار سەيسەنوۆ.

سامميت قارساڭىندا تۇركىستاننىڭ كىرەبەرىسىنە الىپ تايقازان كومپوزيتسياسى ورناتىلدى. بۇل نىسان تۇركى حالىقتارىنىڭ بىرلىگى مەن بەرەكەسىنىڭ سيمۆولى رەتىندە بوي كوتەرگەن. ەرەكشە ساۋلەتتىك شەشىممەن جاسالعان كومپوزيتسيانى اۋەدەن قاراعاندا تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمى تۋىنىڭ بەينەسى كورىنەدى.

ەرەكشەلىگى سول، جاڭا تايقازان قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسى اۋماعىنداعى تاريحي تايقازاننان بەس ەسە ۇلكەن.

- كومپوزيتسيانىڭ بيىكتىگى - 10,4 مەتر، ديامەترى - 12 مەتر. نىسان مەتاللوكونسترۋكسيا نەگىزىندە سالىنىپ، سىرتقى بولىگى شىنى تالشىقپەن قاپتالعان، - دەدى تۇركىستان قالاسى ۋربانيستيكا ورتالىعى ديرەكتورىنىڭ ۋاقىتشا مىندەتىن اتقارۋشى نۇرسۇلتان قالمىرزا.

سونىمەن قاتار شاھاردا ۇلتتىق مادەنيەتتى دارىپتەۋگە جانە تۋريزم ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا باعىتتالعان جاڭا ەتنوتۋريستىك كەشەن پايدالانۋعا بەرىلدى.

جالپى اۋماعى 707 شارشى مەتر بولاتىن كەشەننىڭ باستى نىسانى - ديامەترى 31 مەتر، بيىكتىگى 15,5 مەترگە جەتەتىن الىپ كيىز ءۇي.

مۇندا فورۋمدار، ەتنوفەستيۆالدەر، حالىقارالىق كورمەلەر مەن مادەني شارالار وتكىزۋ جوسپارلانعان. كەشەن اۋماعىندا شاعىن كيىز ۇيلەر دە ورنالاستىرىلعان.

تۇركىستانداعى قولونەرشىلەر قالاشىعى دا حالىقارالىق جيىنعا تولىق دايىن. سامميت اياسىندا شەتەلدەن كەلگەن 17 قولونەرشىنىڭ تۋىندىلارى مارتەبەلى مەيماندار نازارىنا ۇسىنىلادى.

قالا اكىمدىگىنىڭ مالىمەتىنشە، تۇركىستانداعى 70 كە جۋىق قوناقۇي مەن ورنالاستىرۋ ورنى شەتەلدىك جانە وتاندىق دەلەگاتسيالاردى قابىلداۋعا ءازىر.

تاريحي جيىن 1 مىڭ ادامعا ارنالعان كونگرەسس حوللدا وتەدى.

بۇدان بۇرىن تۇركىستانعا 4 وڭىردەن پاترۋلدىك پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى كومەككە كەلگەنىن جازعان ەدىك. سونىمەن قاتار قالا اۋماعىندا درون ۇشىرۋعا ۋاقىتشا تىيىم سالىندى.

قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسى 14-15 -مامىر كۇندەرى ۋاقىتشا جابىلىپ، ءبىرقاتار كوشەلەردە كولىك قوزعالىسى شەكتەلدى.

وسى ەكى كۇن تۇركىستانداعى مەكتەپتەر مەن كوللەدجدەر ونلاين وقىتۋعا كوشەدى.

اۆتورلار

ءسابيت تاستانبەك