ىستانبۇلدا جاپپاي نارازىلىق شاراسى ءوتتى
استانا. KAZINFORM - ىستانبۇلدا وپپوزيتسيالىق «رەسپۋبليكالىق حالىق پارتياسى» (ر ح پ) عيماراتىنىڭ الدىندا جاپپاي نارازىلىق شارالارى ءوتتى. نەلىكتەن ازاماتتار پوليتسيا قورشاۋىن بۇزىپ وتۋگە تىرىسىپ جاتقانىن Kazinform اگەنتتىگىنىڭ ماتەريالىنان وقىڭىز.
وتكەن اپتادا ىستانبۇلدىڭ ءبىرىنشى ساتىداعى 45- سوتى تۇركياداعى سوڭعى جىلدارداعى ەڭ رەزونانستى ساياسي وقيعالاردىڭ ءبىرى رەتىندە باعالانىپ وتىرعان شەشىم قابىلدادى. بۇل شەشىمگە سايكەس، رەسپۋبليكالىق حالىق پارتياسىنىڭ ىستانبۇلداعى فيليالىنىڭ باسشىلىعى - ءتوراعاسى، اتقارۋشى جانە تارتىپتىك كوميتەت مۇشەلەرى ءوز مىندەتتەرىنەن ۋاقىتشا شەتتەتىلدى. ولاردىڭ ورنىنا سوت ەلدە كەڭ تارالعان تاجىريبە بويىنشا سىرتتان باسقارۋشى - «كايۋمدى» تاعايىندادى. ول سوت تەرگەۋى اياقتالعانعا دەيىن تولىق وكىلەتتىككە يە بولادى.
«كايۋم» تاعايىنداۋ تاجىريبەسى بۇعان دەيىن دە كەڭىنەن قولدانىلعان بولاتىن، اسىرەسە كۇردتىك مۋنيتسيپاليتەتتەر مەن كۇردتەردى قولداۋشى پارتيا وكىلدەرىنە قاتىستى. الايدا بۇل - ەلدەگى ەڭ ءىرى وپپوزيتسيالىق پارتياعا قارسى ۋاقىتشا سىرتتان باسقارۋ مەحانيزمىنىڭ العاش رەت قولدانىلۋى. بۇل جاعداي تەك ىستانبۇلدا عانا ەمەس، باسقا دا قالالاردى قامتىعان جاپپاي سىن مەن نارازىلىق تولقىنىن تۋدىردى.
جاپپاي نارازىلىقتار مەن قارسىلىق حەشتەگتەرى
سوت شەشىمى جاريالانعاننان كەيىن بىردەن ىستانبۇلدا ستيحيالى تۇردە بيلىككە باعىنباۋ اكسيالارى باستالعان. نارازىلىق شەرۋلەرىنىڭ نەگىزگى ۇرانى - «كايۋمعا بۇل جەردە ورىن جوق!» بولدى. بۇل ۇران بىردەن تۇرىك الەۋمەتتىك جەلىلەرىندە ۆيرۋستى حەشتەگكە اينالعان.
ىستانبۇلداعى رەسپۋبليكالىق حالىق پارتيا كەڭسەسىنىڭ عيماراتى قاتاڭ پوليتسيا باقىلاۋىنا الىندى. اكىمشىلىك ورتالىقتىڭ ماڭى برونەتەحنيكامەن، ميتينگىلەردى تاراتۋعا ارنالعان «TOMA» سۋ اتقىش كولىكتەرىمەن جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى مىنگەن اۆتوبۋستارمەن قورشالدى. بارلىق كىرىپ-شىعۋ جولدارى جابىلدى.
پوليتسيانىڭ قاتاڭ قورشاۋىنا قاراماستان، كەيبىر ازاماتتار بارريكادالاردى بۇزىپ ءوتىپ، وپپوزيتسيالىق پارتيانىڭ عيماراتىنا جەتتى.
قاقتىعىس كەشە شيەلەنىسە ءتۇستى. بۇعان رەسپۋبليكالىق حالىق پارتياسىنىڭ (ر ح پ) جاستار قاناتىنىڭ جاقتاستارىن عيمارات الدىنا جينالۋعا شاقىرۋى تۇرتكى بولدى. بۇعان جاۋاپ رەتىندە بيلىك اۋداندا جەدەل ارەكەت ەتەتىن كۇشتەر مەن ارنايى تەحنيكانى كوپتەپ ورنالاستىردى. قازىرگى ۋاقىتتا بۇل اۋدان ءىس جۇزىندە قورشاۋدا قالدى.
نارازىلىق بىلدىرۋشىلەر: «بارريكادانى اش!»، «سەن كىمنىڭ پوليتسياسىسىڭ؟!»، «حالىقتىڭ پوليتسياسى بول، سارايدىڭ ەمەس!» دەگەن ۇراندارمەن پوليتسيانىڭ ارەكەتتەرىنە قارسىلىق تانىتتى. ولار ءوز ۇندەۋلەرىن ايقايمەن، قول شاپالاقتاپ، ىسقىرىپ سۇيەمەلدەپ، ر ح پ عيماراتىنا اپاراتىن جول اشىلىپ، قورشاۋ الىنۋىن تالاپ ەتتى.
ەرەكشە نازار Avangart كىرەبەرىسىندەگى جاعدايعا اۋدى - بۇل جەردە بارريكادالار جارتىلاي بۇزىلىپ، نارازىلىق بىلدىرۋشىلەر پارتيا عيماراتىنا قاراي قوزعالا باستادى. پوليتسيا قوسىمشا كۇشتەر مەن سۋ شاشاتىن تەحنيكا شاقىرىپ، قاۋىپسىزدىكتى كۇشەيتۋگە ءماجبۇر بولدى.
جينالۋدىڭ كەز كەلگەن تۇرىنە تىيىم سالۋ
نارازىلىقتىڭ كۇشەيۋىنە بايلانىستى ىستانبۇل گۋبەرناتورى داۆۋت گيۋل قالاداعى التى ورتالىق اۋدانىندا - بەشىكتاش، بەيوعلۋ، ەيۋپسۇلتان، كايىتحانە، سارىيەر جانە شيشليدە - ءۇش كۇندىك ميتينگ، دەمونستراتسيا، باسپا ءسوز كونفەرەنسياسى جانە كەز كەلگەن باسقا دا بۇقارالىق شارالاردى وتكىزۋگە تىيىم سالدى. بۇل شەكتەۋ 10-قىركۇيەك تۇنگى ساعات 00:00-گە دەيىن كۇشىندە بولادى.
تىيىم بەيبىت پىكىر ءبىلدىرۋدىڭ دە كەيبىر تۇرلەرىن قامتيدى. ولاردىڭ ىشىندە: پاراقشا تاراتۋ، شاتىرلار ورناتۋ، قول جيناۋ جانە پلاكاتتار ءىلۋ سياقتى ارەكەتتەر بار. بيلىك وكىلدەرى ۋاقىتشا تاعايىندالعان باسقارۋشىنىڭ جۇمىسىنا كەدەرگى كەلتىرۋگە باعىتتالعان كەز كەلگەن ارەكەت زاڭبۇزۋشىلىق رەتىندە قاراستىرىلىپ، قۇقىقتىق جاۋاپكەرشىلىككە اكەلەتىنىن مالىمدەدى.
تۇركيانىڭ ادىلەت ءمينيسترى يىلماز تۋنچ رحپ عيماراتى ماڭىنداعى وقيعالار مەن الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى «ارانداتۋشى مازمۇنداعى» ماتەريالداردىڭ تارالۋىنا بايلانىستى رەسمي تەرگەۋ باستالعانىن حابارلادى.
ماسەلەگە ىشكى ىستەر ءمينيسترى ءالي يەرليكايا دا پىكىر ءبىلدىرىپ، وپپوزيتسيا تاراپىنان بىردەن جاۋاپ رەاكسيا تۋدىرعان مالىمدەمە جاسادى:
- 2025 -جىلعى 2 -قىركۇيەكتە ىستانبۇلدىڭ ءبىرىنشى ساتىداعى 45-ازاماتتىق ىستەر بويىنشا سوتىنىڭ ۋاقىتشا شەشىمىمەن ر ح پ- نىڭ ىستانبۇل بولىمشەسىنىڭ ءتوراعاسى مەن باسقارما مۇشەلەرى قىزمەتتەن ۋاقىتشا شەتتەتىلدى، ولاردىڭ ورنىنا ۋاقىتشا كەڭەس تاعايىندالدى. سوت شەشىمدەرىن ەلەمەۋ جانە حالىقتى كوشەگە شىعۋعا ارانداتۋ - بۇل زاڭدى بۇزۋ بولىپ سانالادى. ەشكىم زاڭنان جوعارى ەمەس. مەملەكەت كەز كەلگەن زاڭسىز ارەكەتتى قاتاڭ تۇردە توقتاتادى، - دەپ اتاپ ءوتتى يەرليكايا.
ر ح پ ليدەرى وزگۇر وزەل ىستانبۇلداعى وپپوزيتسيالىق پارتيانىڭ ايماقتىق شتاب-پاتەرىنىڭ عيماراتىنا پوليتسيانىڭ قورشاۋ ەنگىزۋىنە قاتىستى پىكىر ءبىلدىرىپ، «ر ح پ- نى قورعاۋ - رەسپۋبليكانى قورعاۋ! ر ح پ- عا شابۋىل جاساۋ - رەسپۋبليكاعا شابۋىل جاساۋ!» دەدى. كەيىن وزەل قايتادان ازاماتتاردى ىستانبۇلداعى ر ح پ عيماراتىنا جينالۋعا شاقىردى.
ەنگىزىلگەن شەكتەۋلەرگە قاراماستان، ر ح پ جاقتاستارى پارتيا بولىمشەسىنىڭ عيماراتىنىڭ جانىندا جينالىپ، بولىپ جاتقان جاعدايعا نارازىلىق ءبىلدىردى. الەۋمەتتىك جەلىلەردە نارازىلىق اكسيالارىنان ۆيدەولار تارالىپ، وندا «ءبىزدى تاڭداۋ قۇقىعىمىزدان ايىرادى!»، «حالىق ەركى قايدا؟»، «ر ح پ - مۋنيتسيپاليتەت ەمەس، پارلامەنتتىك پارتيا!» دەگەن ايقايلار ەستىلەدى.
ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، ەلدىڭ نەگىزگى وپپوزيتسيالىق پارتيالارىنىڭ بىرىنە «كايۋم» تاعايىنداۋ تۋرالى شەشىمنىڭ اسەرى زور بولۋى مۇمكىن. بۇرىن نەگىزىنەن كۇرد ايماقتارىندا شەكتەلگەن بۇل تاجىريبە ەندى ساياسي باسەكەلەستەرگە ۇلتتىق دەڭگەيدە قولدانىلىپ وتىر. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، بۇل سايلاۋ ينستيتۋتتارىنا جانە جالپى دەموكراتيالىق پروتسەستەرگە دەگەن سەنىمدى السىرەتەدى.
ەسكە سالا كەتەيىك، تۇركيادا ىستانبۇل مەرىنىڭ ۇستالۋىنا قارسى نارازىلىق كەزىندە 1400 دەن استام ادام تۇتقىندالعان ەدى.
اۆتور
تاستان تويانوۆ
