يەمەن ەل استاناسىن قايتارىپ الۋ ءۇشىن ىشكى سوعىس قوزعادى

حالىقارالىق دەڭگەيدە مويىندالعان يەمەن ۇكىمەتىنىڭ كۇشتەرى دۇيسەنبى كۇنى حۋسيتتەردىڭ پوزيتسيالارىنا قارسى اۋقىمدى وپەراتسياعا كىرىستى. اسكەريلەردىڭ نەگىزگى ماقساتىنىڭ ءبىرى - ەل استاناسى سانانى قايتارۋ.

- حۋسيتتەردەن ەل استاناسى سانانى قايتارىپ الۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى، - دەدى يەمەن قورعانىس ءمينيسترىنىڭ كومەكشىسى، گەنەرال- مايور سامير اس- سابري Al Jazeera تەلەارناسىنا بەرگەن سۇحباتىندا.

يراننىڭ قولداۋىنا يە «انسار اللاح» قوزعالىسىنىڭ حۋسيتتەرى 2014 -جىلى سانا قالاسىن جانە يەمەننىڭ سولتۇستىگىندەگى اۋماقتاردىڭ ەداۋىر بولىگىن باقىلاۋعا العان.

ولارعا قارسى تۇرعان حالىقارالىق دەڭگەيدە مويىندالعان يەمەن ۇكىمەتى ەلدىڭ وڭتۇستىگىندەگى ادەن قالاسىندا جۇمىس ىستەيدى. ۇكىمەت كۇشتەرىنە يەمەنمەن سولتۇستىكتە شەكتەسەتىن ساۋد ارابياسى قولداۋ كورسەتەدى.

قازىرگى شابۋىل ءال-دجاۋف، ءال-بايدا، تايز جانە حودەيدا پروۆينتسيالارىندا ءجۇرىپ جاتىر. ۇكىمەت اسكەرى حۋسيتتەردىڭ كۇشتەرىن بىرنەشە باعىتقا بولۋگە جانە ساناعا جاقىنداۋعا تىرىسىپ جاتىر.

بۇل رەتتە ءال-دجاۋف پروۆينسياسىنا ەرەكشە ءمان بەرىلىپ وتىر. ويتكەنى اتالعان ءوڭىر ساناعا اپاراتىن نەگىزگى باعىتتاردىڭ ءبىرى سانالادى.

يەمەن ۇكىمەتىنىڭ اسكەرى ءبىرقاتار ۋچاسكەدە العا جىلجىعانىن، سونداي-اق حۋسيتتەردىڭ پوزيتسيالارىنا اۋە، زىمىران جانە ۇشقىشسىز ۇشۋ اپپاراتتارى ارقىلى سوققى بەرىلگەنىن حابارلادى.

ۇكىمەتتى قولدايتىن قارۋلى قۇرىلىمدار باعىتتاردىڭ بىرىندە ستراتەگيالىق پوزيتسيالاردى باسىپ العانىن جانە 23 حۋسيتتىڭ قازا تاپقانىن مالىمدەدى.

ال حۋسيتتەر ءال-دجاۋفتاعى شابۋىلعا تويتارىس بەرىپ، ۇكىمەت كۇشتەرىنە كومەككە كەلە جاتقان بولىمشەلەرگە زىمىرانمەن سوققى جاساعانىن مالىمدەپ وتىر.

يەمەن پرەزيدەنتتىك باسشىلىق كەڭەسىنىڭ ءتوراعاسى راشاد ءال-اليمي وپەراتسيا ەلدىڭ بۇكىل اۋماعىندا مەملەكەتتىك باقىلاۋ قالپىنا كەلگەنگە دەيىن جالعاساتىنىن ايتتى.

- قارۋلى كۇشتەر مەملەكەتتىك ينستيتۋتتار قالپىنا كەلتىرىلىپ، مەملەكەت بيلىگى يەمەننىڭ بۇكىل اۋماعىنا تاراعانعا دەيىن ءوزىنىڭ كونستيتۋتسيالىق مىندەتىن ورىنداۋدى جالعاستىرادى، - دەدى راشاد ءال-اليمي.

قازىرگى شيەلەنىس 2022 -جىلى ب ۇ ۇ- نىڭ اراعايىندىعىمەن ءبىتىم جاسالعاننان بەرگى ەڭ ءىرى قاقتىعىستاردىڭ بىرىنە اينالدى.

حالىقارالىق كوشى-قون ۇيىمىنىڭ مالىمەتىنشە، 3 -قىركۇيەكتەن بەرى تايز جانە حودەيدا پروۆينتسيالارىنداعى شايقاستار سالدارىنان شامامەن 18,5 مىڭ ادام ءۇيىن تاستاپ كەتۋگە ءماجبۇر بولعان.

بۇعان دەيىن حۋسيتتەر مەن يەمەن ۇكىمەتى كۇشتەرى اراسىنداعى شايقاستا 80-نەن استام ادامنىڭ قازا تاپقانى حابارلانعان. سونداي-اق حۋسيتتەردىڭ ساۋد ارابياسىنىڭ قالالارى مەن ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىم نىساندارىنا جاساعان سوققىلارىنان 70-تەن استام ادام زارداپ شەكتى.

***

يەمەن - ارابيا تۇبەگىنىڭ وڭتۇستىك جانە وڭتۇستىك-باتىس بولىگىندە ورنالاسقان مەملەكەت. استاناسى سانا قالاسى (تاريحي جانە ساياسي ورتالىقتارىنىڭ ءبىرى - ادەن).  نەگىزگى تۇرعىندارى - ارابتار (يەمەندىكتەر). گەوگرافياسى: ارابيا تۇبەگىندە ورنالاسقان، قىزىل جانە اراب تەڭىزدەرىنىڭ (ادەن شىعاناعى) جاعالاۋىن شايىپ جاتىر.  حالقى 20 ميلليون ادام. (2007).

يەمەن قازىرگى ۋاقىتتا بىرنەشە ىقپال ەتۋ ايماعىنا بولىنگەن. سولتۇستىك بولىگى مەن استانا سانا قالاسى حۋسيتتەردىڭ باقىلاۋىندا قالىپ وتىر. ەلدىڭ وڭتۇستىگىندە دە بيلىك ءۇشىن ىشكى تارتىستار ءجۇردى. وڭتۇستىك وتپەلى كەڭەس (سەپاراتيستەر) مەن رەسمي ۇكىمەت اراسىنداعى تەكەتىرەستەن كەيىن، رەسمي ۇكىمەت كۇشتەرى ساۋد ارابياسىنىڭ قولداۋىمەن ادەن قالاسى مەن ماڭىزدى وڭتۇستىك پروۆينتسيالاردى ءوز باقىلاۋىنا قايتاردى.

  حۋسيتتەردىڭ دە- فاكتو بيلىگى («انسار اللاح» ) باسقارۋ ورگانى: جوعارعى ساياسي كەڭەس (ب ۇ ۇ جانە الەمدىك قاۋىمداستىق رەسمي بيلىك دەپ تانىماعان). ورتالىعى: ەلدىڭ سولتۇستىك-باتىس ايماعىن جانە تاريحي استاناسى - سانا قالاسىن باقىلايدى. جاعدايى: يراننىڭ قولداۋىنا سۇيەنەتىن حۋسيتتەر ىشكى بيلىكتى عانا ەمەس، قىزىل تەڭىزدەگى حالىقارالىق سۋ جولدارىن دا باقىلاۋدا ۇستاۋعا تىرىسىپ، ساۋد ارابياسى مەن كواليتسيا كۇشتەرىنە قارسى بەلسەندى اسكەري ارەكەتتەر جۇرگىزۋدە.