ولجاس بەكتەنوۆ: ەكونوميكانىڭ ءوسۋىن ىنتالاندىراتىن شىعىستاردىڭ ارتۋى بيزنەستىڭ دامۋىنا قولداۋ كورسەتەدى
استانا. قازاقپارات - AMANAT پارتياسى فراكسياسىنىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا پرەمەر- مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ ۇكىمەت الەۋمەتتىك- ەكونوميكالىق دامۋ بولجامىن جانە الداعى ءۇش جىلدىق كەزەڭگە ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت جوباسىن ماقۇلداپ، پارلامەنتكە ەنگىزگەنىن مالىمدەدى.
«بازالىق سەناري بويىنشا ءۇش جىل ىشىندە جالپى ىشكى ءونىمنىڭ ناقتى ورتاشا جىلدىق ءوسىمى 5,3 پايىزدى قۇرايدى. نومينالدى جالپى ىشكى ءونىم 2026 -جىلى 183,8 تريلليون تەڭگەدەن 2028 -جىلى 229,8 تريلليون تەڭگەگە نەمەسە 425,6 ميلليارد دوللارعا دەيىن وسەدى. 2026 -جىلى بيۋدجەت تاپشىلىعى ج ءى ءو- گە شاققاندا 2,5 پايىز دەڭگەيىندە بەلگىلەنسە، 2027- 2028 -جىلدارى تيىسىنشە 1,7 جانە 0,9 پايىزعا دەيىن تومەندەيدى»، - دەدى ۇكىمەت باسشىسى.
ونىڭ ايتۋىنشا، سالىق رەفورماسىنىڭ ناتيجەسىندە ەكونوميكانىڭ ءوسۋىن ىنتالاندىراتىن شىعىستار 10,9 پايىزدان 16,1 پايىزعا دەيىن ارتادى.
«سونىڭ ارقاسىندا ءبىز بيزنەستىڭ دامۋىنا ينفراقۇرىلىمدىق جانە قارجىلىق تۇرعىدا قولداۋ كورسەتە الامىز. سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسى تاپسىرعانداي، بيۋدجەتتىڭ الەۋمەتتىك باعىتىن ساقتاپ، قابىلدانعان الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەردىڭ تولىق ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتەمىز»، - دەپ اتاپ ءوتتى ولجاس بەكتەنوۆ.
پرەمەر- مينيستر ۇكىمەتتىڭ ەلدىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋ بويىنشا جۇمىستاردى جالعاستىرىپ جاتقانىن ايتتى. بيىلعى ءبىرىنشى توقساندا 6,6 ميلليارد ا ق ش دوللارى كولەمىندە تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيا تارتىلدى. بۇل كورسەتكىش وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 6,2 پايىزعا جوعارى.
ينۆەستيتسيانىڭ نەگىزگى باعىتتارى رەتىندە كومىر جانە مۇناي حيمياسى، ءداندى داقىلداردى تەرەڭ وڭدەۋ، سونداي-اق جابدىقتار ءوندىرىسى ايقىندالعان. ءاربىر جوبا بويىنشا ءوڭىر اكىمدىكتەرى ايماقتاردىڭ سالالىق ەرەكشەلىكتەرى مەن ينفراقۇرىلىمدىق دايىندىعىن ەسكەرە وتىرىپ، «ينۆەستيتسياعا تاپسىرىس» قالىپتاستىرادى.
«وتكەن جىلدىڭ وزىندە شەتەلدىك كاپيتالدىڭ قاتىسۋىمەن جالپى قۇنى 1,3 ميلليارد دوللار بولاتىن 45 جوبا ىسكە قوسىلىپ، 6 مىڭعا جۋىق جۇمىس ورنى اشىلدى. جالپىۇلتتىق پۋلدا شامامەن 144 ميلليارد دوللاردى قۇرايتىن 1100 دەن استام جوبا بار»، - دەدى پرەمەر- مينيستر.
ونىڭ دەرەگىنشە، ەلىمىزدەگى ونەركاسىپ ءوندىرىسىنىڭ يندەكسى 6,9 پايىزعا وسكەن، ونىڭ ىشىندە وڭدەۋ ونەركاسىبى 6,1 پايىزعا ارتقان. نەگىزگى ءوسىمدى ماشينا جاساۋ، ازىق- تۇلىك، مۇناي ونىمدەرى جانە حيميا سالالارى قامتاماسىز ەتۋدە. بيىلعى جەتى ايدا وڭدەۋ سالاسىنىڭ ءوندىرىس كولەمى 16,2 ترلن تەڭگەگە جەتىپ، ونەركاسىپتىڭ جالپى كولەمىندەگى ۇلەسى 47,3 پايىزدى قۇرادى. بۇل - ءوندىرۋ ونەركاسىبىنىڭ ۇلەسىنەن 1,4 پايىزعا ارتىق كورسەتكىش.
«بيىل وڭدەۋ ونەركاسىبىندە جالپى سوماسى 1,5 تريلليون تەڭگە بولاتىن 190 جوبانى ىسكە قوسۋ جوسپارلانعان. سونىڭ ناتيجەسىندە 20 مىڭنان استام جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلىپ، ءوندىرىس كولەمى 2,2 تريلليون تەڭگەگە جەتەدى دەپ كۇتىلۋدە» ، - دەدى ۇكىمەت باسشىسى.
سوڭعى ءۇش جىلدا ەلدە پوليپروپيلەن، فەرروسيليتسي، ارنايى كوكس، تۇرمىستىق تەحنيكا، اۆتوموبيل شينالارى، جۇك كولىكتەرىنە ارنالعان قوسالقى بولشەكتەر ءوندىرىسى ىسكە قوسىلدى. تىڭايتقىشتار، قۇرىلىس ماتەريالدارى، مۇناي- گاز جابدىقتارى مەن دارىلىك زاتتاردىڭ جاڭا تۇرلەرىن شىعارۋ جولعا قويىلدى.
سونىمەن قاتار جوعارى دەڭگەيدە وڭدەلگەن ءونىم شىعاراتىن كلاستەرلەر قۇرۋعا باعىتتالعان 17 ءىرى جوبا جۇزەگە اسىرىلۋدا. بۇل جوبالار اياسىندا وتاندىق شيكىزاتتى بارىنشا پايدالانۋ جانە قوسالقى وندىرىستەردى دامىتۋ كوزدەلگەن.
تەمىر- مەتاللۋرگيا سالاسىندا 2024 -جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا مەتالل كەندەرىن ءوندىرۋ 7,8 پايىزعا، ال مەتالل ءوندىرىسى 6,9 پايىزعا ءوستى.
ايتا كەتەيىك، ۇكىمەت TURAN ارنايى ەكونوميكالىق ايماق تەرريتورياسىن كەڭەيتتى.