تۇزدىكولدىڭ تاعدىرى الاڭداتادى

استانا. قازاقپارات - اتىراۋدا بالشىعى مينەرالعا باي كەنىشتە 2 ميلليارد توننا تابيعي تۇز قورى بار. سونى يگەرۋ ءۇشىن قۇنى 10 ميلليارد تەڭگە بولاتىن ەكى ينۆەستيتسيالىق جوبا الىنعان ەدى. ياعني جىلىنا 1 ميلليون توننا شيكىزات ءوندىرۋ جوسپارلانعان.

Иранда Азиядағы ең үлкен тұзды көл құрғап кетті
Фото: Isna.ir

ءبىراق سول ماڭداعى تۇرعىندار مەن بەلسەندىلەر ەكولوگياعا كەرى اسەرى بار دەپ دابىل قاقتى. مۇنى سالا ماماندارى دا جوققا شىعارمايدى. بۇل يندەردىڭ ايگىلى تۇزدىكولى. ونىڭ ۇزىندىعى 13, ەنى 11 شاقىرىمنان الىپ جاتىر. ال تەرەڭدىگى كەي جەرلەردە 50 مەتردەن اسادى ەكەن. بولجام بويىنشا كەنىشتە 2 ميلليارد توننادان استام تۇز قورى بار. بۇعان دەيىن مەملەكەتتىڭ ەرەكشە قورعاۋىندا بولعان «تۇزدىكول» 4  جىل بۇرىن ارنايى تىزىمىنەن شىعارىلعان. قازىر وڭىردە اتالعان كەنىشتى يگەرىپ، اس تۇزى مەن تۇز سوداسىن وندىرۋگە ارنالعان 2 جوبا قارالىپ جاتىر. الايدا جەرگىلىكتى تۇرعىندار ەكولوگيالىق احۋالعا الاڭدايدى. تۇزدى شاڭ توپىراق پەن سۋدى بۇلدىرەدى، دەيدى ولار.

جامبىل داۋىتاليەۆ، قوعام بەلسەندىسى:

 - ول تەك يندەر ەمەس، 9 ك م جەردەگى جايىققا قۇيىلادى. ول جايىققا قۇيىلعاسىن اشيدى. بۇكىل حالىقتىڭ ءبارى اۋىز سۋدى جايىقتان الىپ وتىر. ول اتىراۋعا دەيىن بارادى. مال شارۋاشىلىعى كوپ وسى جەردە. ەگەر جاڭاعىداي بولاتىن بولسا بۇكىل جەردىڭ ءبارى تۇزدانىپ، مال شارۋاشىلىعىنان دا ايىرىلامىز.

كەنىشتە جۇمىس ىستەپ وتىرعان كاسىپورىن جىلىنا 150-200 مىڭ توننا تۇز وندىرەدى. مەكەمە 1987 -جىلدان بەرى 10 گەكتار اۋماقتى عانا يگەرگەن. ەكولوگيالىق تالاپتار دۇرىس ورىندالسا، قازىلعان كەنىش 10-15 جىلدا قايتا قالپىنا كەلەدى، - دەيدى ماماندار. دەگەنمەن، قورشاعان ورتاعا اسەرى بارىن جاسىرمايدى.

ديمات تۋعانباي، تۇز زاۋىتىنىڭ تەحنيكالىق ديرەكتورى:

 - ءبىز كولدى بۇلدىرمەۋ ءۇشىن وسىنداي تۇزدىڭ وزىنەن جول سالامىز. ماشينالار تەك قانا سول جولمەن ءجۇرۋى كەرەك. كول قازىر سۋىمەن تۇر. مامىر-ماۋسىمدا ول كەۋىپ، مىنا جەر شاڭداتا باستايدى. ول بىزگە دە پروبلەما. ءبىراق بارلىق جەردى قازا باستاعان كەزدە بىلمەيمىن، ەشتەڭە ۋتۆەرجدات ەتە المايمىن، ءبىراق اسەر ەتەدى.

جاڭا جوبالار جۇزەگە اساتىن بولسا، وڭىرگە 10 ميلليارد تەڭگەدەن استام ينۆەستيتسيا تارتىلىپ، جىلىنا 1 ميلليون توننا تۇز وندىرىلەدى. جاڭادان 500-دەي تۇراقتى جۇمىس ورنى قۇرىلادى. ءبىراق بۇل جوبا ءالى مۇقيات ساراپتاۋدى قاجەت ەتەدى، - دەيدى ماماندار.

گۇلايىم تەلەۋبايەۆا، وبلىستىق تابيعي رەسۋرستار جانە تابيعات پايدالانۋدى رەتتەۋ باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى:

- ۇسىنىلعان ەكولوگيالىق قۇجاتتامالاردىڭ بارلىعى ەكولوگيالىق كودەكس تالاپتارىنا سايكەستىگىن ءبىز قازىر قاراۋدامىز. قورىتىندىنىڭ شەشىمىمەن عانا ولاردىڭ جۇمىسقا كىرىسۋگە قۇقىعى بولادى. ول الداعى ۋاقىتتىڭ ەنشىسىندە.

اۋدان تۇرعىندارى مۇددەلى جۇرتشىلىقتىڭ كوپشىلىگى بۇل جوباعا قارسى. يندەردەگى تۇز كاسىپشىلىگىنىڭ بولاشاعىنا قاتىستى پىكىر وسىلايشا ەكىگە جارىلىپ وتىر. ءبىر تاراپ ءوندىرىس ءوڭىر ەكونوميكاسىنا سەرپىن بەرەدى دەسە، ەندى ءبىرى ونىڭ ەكولوگيالىق اسەرىنە الاڭدايدى. ازىرگە ناقتى شەشىم شىققان جوق.

 24.kz