تۇركى مەملەكەتتەرى ورتاق ءالىپبي ارقىلى بىرلىككە ۇمتىلادى - شەتەلدەگى قازاق باسپا ءسوزى

Kazinform ح ا ا شەتەلدەگى قازاق تىلىندە تارايتىن اقپارات كوزدەرىنە اپتالىق شولۋىن ۇسىنادى.

Түркі мемлекеттері ортақ әліпби арқылы бірлікке ұмтылуда — шетелдегі қазақ баспасөзі
Фото: TRT

تۇركى مەملەكەتتەرى ورتاق ءالىپبي ارقىلى بىرلىككە ۇمتىلۋدا - TRT

تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمىنىڭ 12- سامميتىندە كوشباسشىلار ءتىلدى بىرىكتىرۋگە، مادەني بايلانىستاردى نىعايتۋعا جانە تۇركى ەلدەرىندە سيفرلىق يننوۆاتسيالاردى ارتتىرۋعا باعىتتالعان 34 ارىپتەن تۇراتىن ورتاق تۇركى ءالىپبيىن تانىستىردى، دەپ حابارلايدى تۇركيا راديو تەلەۆيزيا پورتالى.

әліпби
فوتو: TRT

تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمىنىڭ (ت م ۇ) 12- سامميتى «ايماقتىق بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىك» تاقىرىبىنا ارنالعان بولاتىن.

«TRT» - نىڭ دەرەگىنشە، الايدا كوپتەگەن ادام ءۇشىن تۇركى كوشباسشىلارىنىڭ بۇل جينالىسىنان ەڭ ەستە قالارلىق ماڭىزدى حابارلاما قاۋىپسىزدىك تاقىرىبىندا ەمەس. ەڭ ەستە قالارلىعى - ءالىپبي تۋرالى حابار.

اتاپ ايتقاندا، تۇركيا پرەزيدەنتى رەجەپ تايىپ ەردوعان سامميتكە قاتىسقان كوشباسشىلارعا ەكى كىتاپ سىيلادى. ءبىرى قىرعىز جازۋشى شىڭعىس ايتماتوۆتىڭ شىعارمالارى، ال ەكىنشىسى تۇركى حالىقتارىنىڭ اڭىزدارىنا نەگىزدەلگەن «وعىزناما». بۇل كىتاپتار جاڭا ۇسىنىلعان 34 ارىپتىك ورتاق تۇركى الىپبيىمەن باسىلىپ شىققان.

تۇركيالىق ب ا ق- تىڭ مالىمەتىنشە، بۇل قادام ساياسي، مادەني جانە تەحنولوگيالىق تۇرعىدان تەرەڭ ماعىناعا يە.

ايتا كەتەيىك، تۇركى تىلدەس حالىقتار اراسىندا ورتاق ءالىپبي جاساۋ يدەياسى جاڭا ەمەس.

بۇل يدەيا 1926 -جىلى باكۋدە وتكەن ءبىرىنشى تۇركولوگيا كونگرەسىندە العاش رەت كوتەرىلگەن بولاتىن، سول كەزدە عالىمدار مەن مەملەكەت قايراتكەرلەرى لاتىن نەگىزىندەگى ءالىپبي تۋرالى وي قوزعاعان.

الايدا كەڭەس وداعىنىڭ بيلىگى كەزىندە بۇل جوبا توقتاپ، تۇركى رەسپۋبليكالارى كيريلليتساعا كوشۋگە ءماجبۇر بولعان.

1991 -جىلى كەڭەس وداعى ىدىراعاننان كەيىن بۇل ارمان قايتا جانداندى.

«TRT» - نىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك، قازىرگى ۋاقىتتا بۇل باستاما ت م ۇ اياسىندا جاڭا سەرپىنگە يە بولدى.

2024 -جىلدىڭ قىركۇيەگىندە ازەربايجاندا ورتاق تۇركى ءالىپبيى كوميسسياسى جينالىپ، تۇركى تىلدەرىنىڭ فونەتيكالىق تۇرلىلىگىن ەسكەرە وتىرىپ، شەكاراارالىق ساۋاتتىلىقتى قامتاماسىز ەتەتىن 34 ارىپتىك جۇيەنى بەكىتتى.

تۇركيالىق باسىلىم تۇركى مەملەكەتتەرى ورتاق ءالىپبيى تۋرالى شاعىن ماقالادا ارى قاراي «ءالىپبي مەن تەحنولوگيا» جانە «مادەني ۇيلەسىم» دەگەن ەكى تاقىرىپ بويىنشا كەڭىنەن توقتالعان.

شينجياڭ حالىق ونەرى ماۋسىمىنىڭ ۇزدىك باعدارلاماسى ۇرىمجىدە قويىلدى - حالىق گازەتى

22 -قازاندا ءۇرىمجى حالىق ساياباعىنىڭ شايباق اۋدانىندا ءبىرىنشى قىتاي شينڭجياڭ حالىق ونەرى فەستيۆالىنىڭ كورنەكتى سپەكتاكلدەرىنىڭ تۋرى ءوتتى، دەپ حابارلايدى حالىق گازەتى باسىلىمى.

Түркі мемлекеттері ортақ әліпби арқылы бірлікке ұмтылуда — шетелдегі қазақ баспасөзі
Фото: Халық газеті

قىتايلىق ب ا ق-تىڭ كەلتىرگەن دەرەگىنە سۇيەنسەك، ءىس-شارا ۇرىمجىدەگى ساياباقتار، كورىكتى جەرلەر مەن ساۋدا اۋداندارى سياقتى ادام كوپ شوعىرلاناتىن جەرلەردە ءتورت كۇن قاتارىنان وتەدى.

ايتا كەتەيىك، فوتوسۋرەتتە بيشىلەردىڭ حالىق بيلەرىن ورىنداپ، تۇرعىندار ارالاسىندا بيلەپ جۇرگەنى بەينەلەنگەن.

سونىمەن قاتار، وسى اپتادا حالىق گازەتىندە «قورعاس پورتىنىڭ يمپورت پەن ەكسپورت كولەمى العاشقى ءۇش توقساندا 34,881 ميلليون تونناعا جەتتى» دەگەن تاقىرىپتاعى اقپارات جارىق كورگەن بولاتىن.

قورعاس كەدەنىنىڭ ستاتيستيكاسىنا سايكەس، قورعاس پورتىنىڭ يمپورت پەن ەكسپورت كولەم بيىل قاڭتار- قىركۇيەك ايلارى ارالىعىندا 34,881 ميلليون توننانى قۇراپ، وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا %1,8 عا ارتتى. بۇل كورسەتكىش شينڭجياڭداعى بارلىق كەدەن بەكەتىنىڭ اراسىندا ءبىرىنشى ورىن الادى.

ايتا كەتەيىك، وسى جىلدان باستاپ قورعاس پورتى قىتاي، ورتالىق ازيا جانە ەۋروپا اراسىنداعى ەكونوميكالىق جانە ساۋدا الماسۋلارىنىڭ ماڭىزدى تورابى رەتىندە جۇكتەردىڭ يمپورتى مەن ەكسپورتى كولەمىنىڭ ءوسۋ تەندەنسياسىن كورسەتكەن.

شىمكەنتتە العاش رەت اۋعان تاۋارلارىنىڭ كورمەسى وتەدى - Eurasia Today

2025 -جىلدىڭ 26 -قازانىندا ساعات 15:30-دا شىمكەنت قالاسىنىڭ كورمە ورتالىعىندا اۋعان تاۋارلارىنىڭ كورمەسى اشىلادى.

Түркі мемлекеттері ортақ әліпби арқылы бірлікке ұмтылуда — шетелдегі қазақ баспасөзі
Фото: Eurasia Today

بۇل تۋرالى وسى اپتادا قىرعىزستاندا شىعاتىن Eurasia Today اقپارات اگەنتتىگى حابارلادى.

اتالعان ب ا ق- تىڭ دەرەگىنشە، اۋعانستان شەبەرلەرىنىڭ ءتول ونىمدەرى ۇسىنىلاتىن كورمە شىمكەنت قالاسىندا العاش رەت وتەدى. اۋعان تاۋارلارىنىڭ كورمەسى وسىمەن قازاقستاندا ءۇشىنشى جىل قاتارىنان ۇيىمداستىرىلىپ كەلەدى. مۇنىڭ الدىندا 2023 -جىلى 3-5- تامىز ارالىعىندا استانادا، 2024 -جىلدىڭ 20-22 -قازان ارالىعىندا الماتى قالاسىندا وتكەن بولاتىن.

كورمەنىڭ باستى ماقتانىشى - الەمنىڭ ءار بۇرىشىندا ۇلكەن سۇرانىسقا يە اتاقتى اۋعان قولونەر كىلەمدەرى.

سونىمەن قاتار كەلۋشىلەرگە قۇرىلىس ماتەريالدارى، تۇرمىستىق جانە وندىرىستىك حيميا، كوكونىستەر مەن جەمىستەر، كونديتەرلىك ونىمدەر، سۋسىندار جانە ەرەكشە حوش ءيىستى شافران شايى سياقتى اۋعان تاۋارلارىنىڭ كەڭ تاڭداۋى ۇسىنادى.

تاشكەنتتە وزبەكستان، قازاقستان جانە قىرعىزستان كينولوگتارى تاجىريبە الماسۋدا - ءوز ا

Түркі мемлекеттері ортақ әліпби арқылы бірлікке ұмтылуда — шетелдегі қазақ баспасөзі
Фото: ӨзА

تاشكەنت قالاسىنداعى مەملەكەتتىك كينولوگيا ورتالىعىندا «شەكارا كەدەن بەكەتتەرىندە ەسىرتكى زاتتارىن ىزدەۋ بويىنشا قىزمەت يتتەرىن دايىنداۋ جانە پايدالانۋ ەرەكشەلىكتەرى» اتتى ايماقتىق وقۋ- تاجىريبەلىك سەمينار ءوز جۇمىسىن باستادى.

بۇل تۋرالى «ءوز ا» اقپارات اگەنتتىگى مالىمدەدى.

حابارلامادا ايتىلۋىنشا، بۇل سەمينار ت م د- عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ كەدەن قىزمەتتەرى باسشىلارى كەڭەسىنىڭ تۇراقتى جۇمىس ىستەيتىن ورگانى - قۇقىق قورعاۋ بولىمشەلەرى باسشىلارى كوميتەتى قىزمەتى اياسىندا ۇيىمداستىرىلىپ وتىر. ءىس- شاراعا وزبەكستان، قازاقستان جانە قىرعىزستاننىڭ كەدەن قىزمەتى مەن كينولوگيا ورتالىقتارىنىڭ وكىلدەرى قاتىسۋدا.

وزبەكستاندىق ب ا ق- تىڭ دەرەگىنشە، سەميناردىڭ العاشقى كۇنىندە قاتىسۋشىلار مەملەكەتتىك كينولوگيا ورتالىعىنىڭ قىزمەتىمەن، ونىڭ قۇرىلىمى مەن وقۋ بازاسىمەن، سونداي- اق قىزمەتتىك يتتەردى دايارلاۋ ۇدەرىستەرىمەن تانىستى. قاتىسۋشىلارعا يتتەردى ىزدەستىرۋ، جاتتىقتىرۋ جانە كەدەندىك باقىلاۋ بەكەتتەرىندە پايدالانۋ تاجىريبەسى كورسەتىلدى.

سونداي-اق وسى اپتادا «ءوزا» - دا «تاشكەنتتە وزبەكستان- قازاقستان بيزنەس فورۋمى ءوتتى» دەگەن تاقىرىپتاعى اقپارات جاريالاندى.

Ташкент
فوتو: ءوزا

اتالعان اقپارات كوزىنىڭ دەرەگىنشە، تاشكەنت قالاسىندا وزبەكستان ينۆەستيتسيالار، ونەركاسىپ جانە ساۋدا مينيسترلىگى مەن قازاقستان ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگىنىڭ بىرلەسىپ ۇيىمداستىرۋىمەن وزبەكستان- قازاقستان بيزنەس فورۋمى ءوتتى.

جيىندا ەكى ەلدىڭ مينيسترلىكتەرى، سالالىق بىرلەستىكتەرى جانە كومپانيالارىنان 100-دەن استام وكىلى قاتىستى. 

ءىس-شارا بارىسىندا وزبەكستان ينۆەستيتسيالار، ونەركاسىپ جانە ساۋدا ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى حۋررام تەشابايەۆ پەن قازاقستان ساۋدا جانە ينتەگراتسيا ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ايدار ابىلدابەكوۆ ءسوز سويلەپ، قازىرگى ەكونوميكالىق بايلانىستار جانە ولاردى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋ ماسەلەلەرىنە توقتالدى.

سونداي- اق ءارتۇرلى سالالار بويىنشا بىرنەشە ىنتىماقتاستىق كەلىسىمدەرگە قول قويىلعان.

اراقچي قازاقستان ۇلتتىق كۇنىمەن قۇتتىقتادى - ParsToday

Иран
فوتو: ParsToday

ي ي ر سىرتقى ىستەر ءمينيسترى سەيەد ابباس اراقچي 25 -قازان - ۇلتتىق كۇن جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى كۇنىنە وراي قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ەرماك كوشەربايەۆقا قۇتتىقتاۋ حاتىن جولدادى، دەپ جازدى ParsToday اقپارات اگەنتتىگى. ParsToday اقپارات اگەنتتىگىنىڭ مالىمەتى بويىنشا، بۇل جولداۋدا يران سىرتقى ىستەر ءمينيسترى دوستىق جانە باۋىرلاس قازاقستان ۇكىمەتى مەن حالقىن وسى ۇلتتىق مەرەكەمەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتاي وتىرىپ، ەكى ەل اراسىنداعى دوستىق قارىم- قاتىناستار مەن ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىق بارلىق سالادا ودان ءارى كەڭەيە تۇسەدى دەگەن ءۇمىت ءبىلدىردى.

سونداي-اق وسى اپتادا ParsToday باسىلىمىندا «ءۇندىستان ديپلوماتى: يراننىڭ ورتالىق ازياعا تىكەلەي شىعۋ جولىنداعى ورنى ەرەكشە» دەگەن تاقىرىپتاعى اقپارات جاريالاندى.

Түркі мемлекеттері ортақ әліпби арқылы бірлікке ұмтылуда — шетелдегі қазақ баспасөзі
Фото: ParsToday

يراندىق ب ا ق- تىڭ مالىمەتىنشە، بەيسەنبى كۇنى ءۇندىستاندىق ديپلومات چاباحار پورتىنداعى ءۇندىستاننىڭ قىزمەتىنە سىلتەمە جاساي وتىرىپ، يراننىڭ قازاقستان مەن ورتالىق ازيا ەلدەرىنە تىكەلەي شىعۋ تۇرعىسىنان ەرەكشە جاعداي ەكەنىن ايتتى.

الماتىداعى ءۇندىستان ەلشىلىگىنىڭ باسشىسى ي ي ر- نىڭ قالاداعى باس كونسۋلى سونا احماديمەن كەزدەستى. كەزدەسۋ بارىسىندا ەكىجاقتى قارىم- قاتىناس ماسەلەلەرى تالقىلاعان. ءۇندىستان ەلشىلىگىنىڭ باسشىسى چاباحار پورتىنداعى ءۇندىستاننىڭ قىزمەتىنە توقتالىپ، يراننىڭ قازاقستان مەن ورتالىق ازيا ەلدەرىنە تىكەلەي شىعۋ ورىنىڭ ەرەكشە دەپ اتاپ، بارلىق ەلدەر بۇل مۇمكىندىكتى پايدالانۋى كەرەك، دەگەن.

اۆتور

بەيسەن سۇلتان ۇلى

سوڭعى جاڭالىقتار