تاريحى تەرەڭ، «دۇنيەنىڭ توبەسى» اتالعان تاجىكستان

استانا. قازاقپارات - اسەم تابيعاتى ءارى تەرەڭ تاريحىمەن تانىمال تاجىكستان مەملەكەتىنە سوڭعى ۋاقىتتارى الەم جۇرتى ەرەكشە قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىر. اسپانمەن تالاسقان تاۋلارى، ەجەلگى قالالارى مەن ۇلتتىق داستۇرلەرى، كىم-كىمدى بولسىن تامساندىرماي قويمايدى.

 سوڭعى جارتى جىلدا ەلگە 800 مىڭعا جۋىق شەتەلدىك ساياحاتشى كەلگەن. بۇل كورسەتكىش بىلتىرعى جىلمەن سالىستىرعاندا %31- عا ارتقان. تۋريزمنىڭ دامۋى ەل ەكونوميكاسىنا تىڭ سەرپىن بەردى.

 تاريحى تەرەڭ تاجىكستان 

 تاجىكستان- جەر اۋماعى بويىنشا ورتالىق ازياداعى ەڭ كىشكەنتاي مەملەكەت. سوعان قاراماستان تابيعاتى ءار الۋان، فلورا مەن فاۋناعا، پايدالى قازبالارعا باي ەل. الەمدەگى ەڭ تاۋلى ايماقتاردىڭ ءبىرى. ەل اۋماعىنىڭ 90 پايىزىن تاۋ جۇيەلەرى الىپ جاتىر. سولاردىڭ ىشىندەگى ەڭ ايگىلىسى - پامير. بيىكتىگى جەتى مىڭ مەتردەن اساتىن تاۋ حالىق اراسىندا «دۇنيەنىڭ توبەسى» اتالىپ كەتكەن. ونى كورۋ ءۇشىن جۇرت الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن اعىلادى. ەكسترەمالدى تۋريزمدى ۇناتاتىندارعا ءتۇرلى ەكسپەديتسيالار مەن الپينيستىك باعىتتار ۇيىمداستىرىلادى.

 رۋستام حولماتيەن، تاجىكستاننىڭ تۋريزمدى دامىتۋ كوميتەتى ءتوراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى:

 - تاجىكستاندا بيىكتىگى 5000 مەتردەن اساتىن 100-دەن استام شىڭ بار. بۇل الپينيستەر ءۇشىن تاپتىرماس جەر. كوتەرىلۋ قيىن بولعان سايىن، قىزىعۋشىلىق ارتادى. سوڭعى جىلدارى تۋريزمنىڭ بۇل ءتۇرى شەتەلدىك تۋريستەر اراسىندا جوعارى سۇرانىسقا يە بولعانىن بايقاپ وتىرمىز. تاجىكستان گيدرورەسۋرسقا باي ەل بولعاندىقتان ءتۇستى مەتاللۋرگيا جانە اليۋميني ءوندىرىسى جاقسى دامىعان. پاميردىڭ وزىندە 50-دەن استام مۇزدىق بار. بۇل ايماق ورتالىق ازياداعى تۇشى سۋدىڭ ماڭىزدى قويماسىنا اينالدى.

ەلدە حيميا، تاۋ-كەن، جەڭىل جانە تاماق ونەركاسىبى دە جولعا قويىلعان. جەرگىلىكتى تۇرعىندار اراسىندا قولونەر ەرەكشە دامىعان. كىلەم توقۋ، جۇننەن زاتتار جاساۋ جانە اشەكەيلەر دايىنداۋ مادەنيەتتىڭ ماڭىزدى بولىگى. سونداي-اق تاجىك حالقىن ءان-كۇي، توي-دۋمانسىز ەلەستەتۋ مۇمكىن ەمەس.

 تاجىك پەن قازاق حالقىنىڭ تاريحي جانە مادەني بايلانىسىنىڭ تامىرى تەرەڭدە جاتىر. باۋىرلاس ەكى ەلدىڭ سالت- ءداستۇرى، دۇنيەتانىمى، ءتىپتى ۇلتتىق ويىندارىنا دەيىن ۇقساس كەلەدى. بۇل - ءوزارا رۋحاني ۇندەستىكتىڭ ءبىر كورىنىسى.

ياحيا قاجى يسمايلوۆ، ءدىن قايراتكەرى:

- تاجىك حالقى مەن قازاق حالقىنىڭ مادەنيەتى، سالت-ءداستۇرى، كوبى 90 پايىزى بىردەي كەلەدى. حالىقتىڭ دوستىعى، حالىقتىڭ قاراپايىمدىلىعى، ەڭبەكقورلىعى، قوناقجايلىعى، ءتىلىنىڭ ءوزى فيلوسوفيا جاعىنان 70 پايىز ءتىل كەلەدى ەكەن. تاجىكستان - قازاقستاننىڭ سەنىمدى دوسى، ستراتەگيالىق سەرىكتەسى. ەكى ەل ورتاق تاريح پەن مادەنيەتكە ارقا سۇيەي وتىرىپ، ەكىجاقتى بايلانىستى ودان ءارى نىعايتا بەرمەك.

 اۆتورى: ءمولدىر جاقان

 24.kz