پرەزيدەنت: قۇرىلتاي قۇرامىنا تەك ۇزدىكتەر عانا كىرۋى كەرەك

استانا. KAZINFORM - مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆ پارلامەنت پالاتالارىنىڭ سوڭعى بىرلەسكەن وتىرىسىندا قۇرىلتاي سايلاۋىن وتكىزۋ تۋرالى ارنايى جارلىققا قول قوياتىنىن مالىمدەدى. پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا، جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ زاڭدى كۇشىنە ەنۋى ەلدىڭ قوعامدىق-ساياسي دامۋىنداعى جاڭا كەزەڭگە جول اشادى. ال الداعى سايلاۋ اشىق، ادال جانە ءادىل باسەكە قاعيداتتارىنا ساي وتۋگە ءتيىس.

Президент: Құрылтай құрамына тек үздіктер ғана кіруі керек
فوتو: اقوردا

قاسىم- جومارت توقايەۆ قۇرىلتايدىڭ باستى زاڭ شىعارۋشى ورگان رەتىندە بارلىق باعىت بويىنشا ساباقتاستىقتى جانە ينستيتۋتسيونالدى ءداستۇردى ساقتاپ، جىلدار بويى قالىپتاسقان بىرەگەي پارلامەنتتىك مادەنيەتتى جوعالتپاي، ونى ودان ءارى دامىتۋعا باسا ءمان بەرۋگە ءتيىس ەكەنىن ايتتى.

- ەلىمىزدىڭ جوعارى وكىلدى ورگانى قۇرىلتايدىڭ نەگىزگى ماقساتى - بارشاعا بىردەي مۇمكىندىك بەرەتىن ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ ىسىنە اتسالىسۋ جانە وسى باعىتتا بەلسەندى جۇمىس ىستەۋ. ءبىر پالاتالى وكىلدى ورگان ءوزىنىڭ زاڭنامالىق ميسسياسىن تابىستى ورىنداي وتىرىپ، قوعامدا زاڭ مەن ءتارتىپ، ەڭبەكسۇيگىشتىك، تازالىق، قورشاعان ورتانى قورعاۋ سىندى مىزعىماس قۇندىلىقتاردى ورنىقتىرا تۇسۋگە بارىنشا ىقپال ەتەدى دەپ سەنەمىن، - دەدى پرەزيدەنت.

سونداي-اق، مەملەكەت باسشىسى جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ زاڭدى كۇشىنە ەنۋى - ۇلت تاعدىرىنا تىكەلەي اسەر ەتەتىنىن تاريحي وقيعا ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

- تۇعىرىنا قونعان اتا زاڭىمىز اسا اۋقىمدى قوعامدىق ساياسي ۇدەرىستەر كەزەڭىنە جول اشادى. وسىعان وراي مەن ءبىرقاتار ماڭىزدى قۇجاتقا، سونىڭ ىشىندە قۇرىلتاي سايلاۋىن وتكىزۋ تۋرالى ارنايى جارلىققا قول قويامىن. وسىعان سايكەس، پارتيالار اراسىنداعى باسەكە دە جاندانا تۇسەدى. ءبىز جاسامپاز ەل رەتىندە وسى ساياسي ناۋقاندى دا جوعارى دەڭگەيدە وتكىزۋىمىز كەرەك. الداعى سايلاۋدا اشىق، ادال جانە ءادىل باسەكە بولۋعا ءتيىس. قازاقستان حالقى - قوعامدا جاسالىپ جاتقان تۇبەگەيلى وزگەرىستەردىڭ نەگىزگى قوزعاۋشى كۇشى. ازاماتتارىمىز ەلدىڭ ەرتەڭىنە بەي-جاي قاراماي، شەشۋشى ساتتە تاڭداۋ جاساۋعا قابىلەتتى ەكەنىن ايقىن كورسەتىپ كەلەدى. بۇل جاۋاپكەرشىلىگى جوعارى، بىرلىگى بەكەم، رۋحى جانە مادەنيەتى بيىك ۇلتتارعا عانا ءتان قاسيەت، - دەدى ق. توقايەۆ.

پرەزيدەنت جاڭا كەزەڭ - جاڭا مۇمكىندىكتەر ۋاقىتى ەكەنىن، دەپۋتاتتاردىڭ ءبىرقاتارى قۇرىلتايعا ءوتىپ، ەل يگىلىگى جولىندا ەڭبەك ەتە بەرەتىنىن جەتكىزدى.

- سايلاۋعا قاتىسۋ - ەلدىك ىستەن شەت قالماۋ دەگەن ءسوز. وسى رەتتە جۇرتىمىز الداعى ساياسي ناۋقانعا بەلسەنە اتسالىسادى دەپ سەنەمىن. قۇرىلتاي جاڭا تۇرپاتتى قازاقستاننىڭ ماڭىزدى سيمۆولى. سوندىقتان ونىڭ قۇرامىنا ناعىز وتانشىل، باستاماشىل ءارى مەملەكەتشىل تۇلعالار، ياعني تەك ۇزدىكتەر عانا كىرۋى كەرەك. سەبەبى حالىق رەفورمالاردىڭ قانشالىقتى ناتيجەلى بولعانىن ءدال وسى قۇرىلتايدىڭ قىزمەتىنە قاراپ باعالايدى. وسىنداي ماڭىزدى ساتتە مەن تاعى ءبىر مارتە سەنات پەن ءماجىلىستىڭ باسشىلىعىنا جانە دەپۋتاتتارىنا شىنايى ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن. سەبەبى سىزدەر مەملەكەتىمىزدىڭ يگىلىگى ءۇشىن ادال ءارى قاجىرلى ەڭبەك ەتتىڭىزدەر. جۇرتتىڭ مۇڭ- مۇقتاجىن باتىل كوتەرىپ، ۇلت مۇددەسىن بارىنەن بيىك قويا بىلدىڭىزدەر، - دەدى قاسىم-جومارت توقايەۆ.

ەسكە سالساق، بيىل 1-قىركۇيەكتەن باستاپ جاڭا پارلامەنت - قۇرىلتاي ءوز جۇمىسىنا كىرىسەدى.

اتا زاڭنىڭ 94-بابىنا سايكەس، رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمدا قابىلدانعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسى 2026 -جىلعى 1-شىلدەدەن باستاپ كۇشىنە ەنەدى، بۇعان دەيىن قابىلدانعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسياسىنىڭ قولدانىسى سول مەزگىلدەن باستاپ توقتاتىلادى. رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمدا كونستيتۋتسيا قابىلدانعان كۇن مەملەكەتتىك مەرەكە - قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسى كۇنى دەپ جاريالانادى.

ناقتىراق ايتقاندا، جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ 95-بابىندا 1995 -جىلعى 30-تامىزداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىنا سايكەس قالىپتاستىرىلعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پارلامەنتى ءوز وكىلەتتىگىن 2026 -جىلعى 1-شىلدەدەن باستاپ توقتاتاتىنى جازىلعان.

ال كونستيتۋتسيا كۇشىنە ەنگەن كۇننەن باستاپ ءبىر اي ىشىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قۇرىلتاي سايلاۋىن جاريالايدى جانە ول ەكى اي ىشىندە وتكىزىلەدى. ءبىرىنشى شاقىرىلعان قۇرىلتايدىڭ ءبىرىنشى سەسسياسى اشىلعان كۇننەن باستاپ ەكى اي ىشىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قۇرىلتايدىڭ كەلىسىمىمەن ۆيتسە-پرەزيدەنتتى تاعايىنداۋعا ءتيىس.