ەۋروپانىڭ جەتەكشى ۋنيۆەرسيتەتتەرى قازاقستانمەن سەرىكتەس بولۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىر

ساياسات نۇربەك بەلگيانىڭ جەتەكشى ۋنيۆەرسيتەتتەرىنە — گەنت ۋنيۆەرسيتەتىنە جانە ليەۆەن كاتوليكتىك ۋنيۆەرسيتەتىنە بارىپ، وندا بەلگيالىق عالىمداردىڭ سيرەك كەزدەسەتىن جەر مەتالدارى مەن جارتىلاي وتكىزگىشتەر سالاسىنداعى وزىق جۇمىستارىمەن تانىستى.
ول سونداي-اق ەۋروپالىق ينستيتۋت وكىلدەرىمەن - ەۋروپالىق كوميسسيا، ەۋروپالىق پارلامەنت جانە ەۋروپالىق سىرتقى ءىس-قيمىل قىزمەتىمەن جەكە كەزدەسۋلەر وتكىزدى. بۇل قازاقستان عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترىنىڭ ستارتاپتار، زەرتتەۋلەر جانە يننوۆاتسيالار جونىندەگى ەۋروپالىق كوميسسار ەكاتەرينا زاحاريەۆامەن العاشقى كەزدەسۋى بولدى.
مۇنداي جوعارى دەڭگەيدەگى كەزدەسۋ ەۋروپالىق وداقتىڭ قازاقستانمەن عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم سالاسىندا ىنتىماقتاستىققا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن كورسەتەدى.
- ساپار بارىسىندا ءبىز IMEC ،KU Leuven جانە گەنت ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ كوماندالارى - ميكروەلەكترونيكا، جارتىلاي وتكىزگىشتەر، جاساندى ينتەللەكت، ماڭىزدى ماتەريالدار، ينجەنەرلىك تەحنولوگيالار جانە قولدانبالى ماتەماتيكا سالاسىنداعى جاھاندىق كۇن ءتارتىبىن قالىپتاستىراتىن ۋنيۆەرسيتەتتەر مەن زەرتتەۋ ورتالىقتارىمەن كەزدەستىك.
IMEC (لەۋۆەندەگى حالىقارالىق ميكرو-جانە نانوەلەكترونيكا زەرتتەۋ ورتالىعى) جىل سايىن 95 ەلدەن 5500 دەن استام زەرتتەۋشى مەن ينجەنەردىڭ باسىن بىرىكتىرەدى، ال KU Leuven (لەۋۆەن كاتوليكتىك ۋنيۆەرسيتەتى) عىلىمي باسىلىمدار، يننوۆاتسيالار جانە تەحنولوگيالار ترانسفەرتى بويىنشا جەتەكشى ەۋروپالىق ۋنيۆەرسيتەتتەر قاتارىندا تۇراقتى ورىن الادى. KU Leuven-مەن ۋران، ماڭىزدى شيكىزات جانە سيرەك كەزدەسەتىن جەر مەتالدارىن الۋ تەحنولوگيالارى بويىنشا ىنتىماقتاستىق مۇمكىندىكتەرىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.
جاساندى ينتەللەكتتىڭ، مودەلدەۋدىڭ، ينجەنەرلىك ەسەپتەۋلەردىڭ جانە تەرەڭ تەحنولوگيالىق شەشىمدەردىڭ نەگىزى رەتىندە ماتەماتيكاعا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. وسىعان بايلانىستى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى عىلىم كوميتەتىنىڭ ماتەماتيكا ينستيتۋتىمەن، سونداي-اق قازاقستاندا mirror lab زەرتحاناسىن ىسكە قوسۋ ءۇشىن گەنت ۋنيۆەرسيتەتىمەن ىنتىماقتاستىق پەرسپەكتيۆالارى تالقىلاندى.
- ءبىز ۇزاق مەرزىمدى عىلىمي جانە تەحنولوگيالىق سەرىكتەستىكتەر، بىرلەسكەن زەرتتەۋلەر، كەلەسى بۋىن ينجەنەرلەرى مەن عالىمدارىن دايارلاۋ، قولدانبالى عىلىمدى دامىتۋ جانە ۋنيۆەرسيتەتتەرىمىز بەن تەحنولوگيالىق توپتارىمىزدى حالىقارالىق كونسورتسيۋمدارعا بىرىكتىرۋ تۋرالى ايتتىق. بۇگىنگى تاڭدا قازاقستاندا 620000 نان استام ستۋدەنت ءبىلىم الۋدا، ال حالىقارالىق عىلىمي ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ ستراتەگيالىق ماڭىزدى سالاعا اينالىپ كەلەدى، - دەدى ساياسات نۇربەك.
ول جارتىلاي وتكىزگىشتەر، جاساندى ينتەللەكت، ماڭىزدى ماتەريالدار جانە تەرەڭ تەحنولوگيالار قازىرگى ۋاقىتتا جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىكتىڭ نەگىزىنە اينالىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى. حالىقارالىق ساراپشىلاردىڭ باعالاۋىنشا، جاھاندىق جاساندى ينتەللەكت نارىعى الداعى جىلدارى 1 تريلليون دوللاردان اسادى، ال جارتىلاي وتكىزگىشتەر سالاسى 2030-جىلعا قاراي 1 تريلليون دوللارعا جەتۋى مۇمكىن.
- سوندىقتان، قازاقستاندىق زەرتتەۋشىلەردىڭ، ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ جانە ستارتاپتاردىڭ وزىق زەرتحانالارعا، حالىقارالىق باعدارلامالارعا جانە بىرلەسكەن عىلىمي-زەرتتەۋ جانە تاجىريبەلىك- كونسترۋكتورلىق جۇمىس جوبالارىنا قول جەتكىزۋى ەرەكشە ماڭىزدى. ءبىز سونداي-اق قازاقستاندىق ۇيىمداردىڭ 2021-2027-جىلدارعا ارنالعان 95 ميلليارد ەۋرودان استام بيۋجەتى بار ەۋروپالىق وداقتىڭ ەڭ ءىرى زەرتتەۋ باعدارلاماسى Horizon Europe-كە قاتىسۋ مۇمكىندىگىن تالقىلادىق. بۇل ءبىزدىڭ عالىمدارىمىز، دوكتورانتتارىمىز، ينجەنەرلەرىمىز جانە تەحنولوگيالىق كاسىپكەرلەرىمىز ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىك، - دەپ اتاپ ءوتتى مينيستر.
قازاقستان سونداي-اق ەۋروپالىق ارىپتەستەرىنە ءبىلىم بەرۋ مەن عىلىمنان باستاپ ستارتاپتارعا، ونەركاسىپتىك شەشىمدەرگە جانە حالىقارالىق تەحنولوگيالىق ىنتىماقتاستىققا دەيىنگى قازاقستاننىڭ جاساندى ينتەللەكت ەكوجۇيەسىن دامىتۋ پلاتفورماسى رەتىندە Alem جاساندى ينتەللەكتىنىڭ الەۋەتىن ۇسىندى.
- بۇگىنگى جاساندى ينتەللەكت سالالارى 20 دان استام قازاقستاندىق ۋنيۆەرسيتەتتەردەگى وقۋ باعدارلامالارىنىڭ بولىگى سانالادى جانە مۇنداي حالىقارالىق سەرىكتەستىكتەر قولدانبالى جاساندى ينتەللەكت جوبالارىن، زەرتتەۋ توپتارىن جانە تەحنولوگيالىق ستارتاپتاردى نىعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. قازاقستان ارنايى ىنتىماقتاستىقتان تۇراقتى سەرىكتەستىككە، بىرلەسكەن زەرتحانالارعا، زەرتتەۋ باعدارلامالارىنا، اكادەميالىق موبيلدىلىككە جانە جوعارى قوسىلعان قۇندى تەحنولوگيالىق جوبالارعا كوشۋگە مۇددەلى. مەن عىلىم، ينجەنەرلىك ءبىلىم، ماتەماتيكا، جاساندى ينتەللەكت جانە حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق ارقىلى جاڭا ءبىلىم ەكونوميكاسى قالىپتاسىپ جاتقانىنا سەنىمدىمىن، - دەدى س. نۇربەك.
KU Leuven پروفەسسورى پەتەر توم دجونس قازاقستاننىڭ باي رەسۋرستىق بازاسى مەن ۋنيۆەرسيتەتتەرى بار الەۋەتتى ەل ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
ونىڭ ايتۋىنشا، ەۋروپا قازاقستانمەن ىنتىماقتاستىقتى بەلسەندىرەك دامىتۋى كەرەك.
- ءبىزدىڭ كوزقاراسىمىز بويىنشا، بۇل گيدرومەتاللۋرگيا سالاسىندا ەرەكشە ماڭىزدى، بۇل مەتاللۋرگيالىق وندىرىستەن ماڭىزدى مەتالداردى ءبولۋ جانە قوسىمشا قۇن الۋ ءۇشىن قاجەت. ءدال وسى سالادا ءبىز قازاقستانمەن شىنىمەن ىنتىماقتاسا الامىز، - دەدى پروفەسسور.
سونىمەن قاتار، ساياسات نۇربەك بريۋسسەلدە ەۋروپادا جۇمىس ىستەيتىن قازاقستاندىق عالىمدار مەن زەرتتەۋشىلەرمەن كەزدەسۋ وتكىزدى. ءىس-شارانى Qazaq حالىقارالىق عىلىم جانە تەحنولوگيا قاۋىمداستىعى (QIST)، بەلگياداعى قازاق ستۋدەنتتەرىنىڭ قاۋىمداستىعى (Qazsociety) جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگى بەلگيا مەن ليۋكسەمبۋرگتەگى قازاقستان ەلشىلىگىندە ۇيىمداستىردى. تالقىلاۋ عىلىمي دياسپورامەن بايلانىستى نىعايتۋعا، تاجىريبە الماسۋعا جانە بىرلەسكەن جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان.
بۇعان دەيىن ساياسات نۇربەك ۇ ب ت- دا جوعارى بالدى رەپەتيتورسىز الۋعا بولاتىنىن ايتقان بولاتىن.