گرەنلانديا مەن دانيا تۇرعىندارى ترامپقا نارازىلىق ءبىلدىردى

استانا. KAZINFORM — گرەنلانديا مەن دانيادا مىڭداعان ادام ا ق ش پرەزيدەنتى دونالد ترامپتىڭ گرەنلانديانى باسىپ الۋ جوسپارىنا نارازىلىق ءبىلدىرىپ، كوشەگە شىقتى.

گرەنلانديا جانە دانيا ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارى ۇيىمداستىرعان نارازىلىقتار دانيانىڭ ءبىرقاتار قالالارىندا، سونىڭ ىشىندە كوپەنگاگەندە جانە گرەنلانديانىڭ استاناسى نۋۋكتا ءوتتى.

— ءبىز دانيا كورولدىگىن قۇرمەتتەۋدى جانە گرەنلانديانىڭ ءوزىن- ءوزى انىقتاۋ قۇقىعىن تالاپ ەتەمىز، — دەدى گرەنلانديا قاۋىمداستىقتارىن بىرىكتىرەتىن Inuit ۇيىمىنىڭ باسشىسى كاميللا سيزينگ.

ترامپ بۇعان دەيىن امەريكانىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگى ءۇشىن وتە ماڭىزدى دەپ ەسەپتەيتىن گرەنلانديانى باسىپ الۋدى جوققا شىعارماعان بولاتىن جانە سەنبىدە ءول وزىنىڭ جوسپارىنا قارسى شىققان ەۋروپا ەلدەرىنىڭ تاۋارلارىنا باج سالىعىن ەنگىزۋ تۋرالى ايتتى.

ا ق ش پرەزيدەنتى دانيا، نورۆەگيا، شۆەتسيا، فرانسيا، گەرمانيا، ۇلى بريتانيا، نيدەرلاندى جانە فينليانديادان كەلەتىن تاۋارلارعا 1- اقپاننان باستاپ ا ق ش- قا 10 پايىزدىق باج سالىعى سالىنادى دەپ مالىمدەدى.

ول 1- ماۋسىمدا تاريفتەر %25- عا دەيىن كوتەرىلەدى جانە امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ «گرەنلانديانى تولىق جانە ابسوليۋتتى يەمدەنۋى» تۋرالى كەلىسىمگە قول جەتكىزىلگەنگە دەيىن كۇشىندە قالادى دەپ قورقىتتى.

كوپەنگاگەندەگى نارازىلىق شەرۋىندە حالىق قولىنا «گرەنلانديادان قولىڭدى تارت»، «يانكي، ۇيىڭە قايت!» جانە «گرەنلانديا ساتىلمايدى» دەگەن پلاكاتتار ۇستاپ شىقتى.

— ءبىز دات بولساق تا جانە دانيادا تۇرساق تا ىنتىماقتامىز. ءبىز ىنتىماقتاستىقتى سەزىنەمىز جانە وسى جاعدايعا قاتتى اشۋلانامىز. امەريكا پرەزيدەنتىنىڭ مۇنداي يدەيالاردى ىسكە اسىرۋى ءبارىمىزدى تاڭ قالدىردى، — دەدى كوپەنگاگەندەگى نارازىلىق اكسياسىنا كەلگەن دات رەجيسسەرى شارلوتتا ساكس بوسترۋپ.

گرەنلاند ساياساتكەرى ەريك يەنسەن Reuters اگەنتتىگىنە: «بىزگە ءبىرتۇتاس بولىپ، گرەنلانديانىڭ ساتىلمايتىنىن جانە ا ق ش- تىڭ ءبىر بولىگى بولعىمىز كەلمەيتىنىن جانە ا ق ش- تىڭ اننەكسيالانۋىن قالامايتىنىمىزدى كورسەتۋ وتە ماڭىزدى»، — دەدى.

گرەنلانديانىڭ پرەمەر-ءمينيسترى يەنس- فرەدەريك نيلسەن نۋۋك قالاسىندا ا ق ش كونسۋلدىعىنا بەت العان كەزدە «گرەنلانديا ساتىلمايدى» جانە «ءبىز ءوز بولاشاعىمىزدى ءوزىمىز انىقتايمىز» دەگەن جازۋلار بار ەرەۋىلگە قوسىلدى.

— ءبىز الاڭداۋلىمىز جانە وسىندا ءوزىمىز عانا ءومىر سۇرگىمىز كەلەدى، — دەدى نۋۋكتاعى نارازىلىق اكسياسىنا كەلگەن الان امسترۋپ.

الەۋمەتتىك ساۋالنامالار گرەنلانديا تۇرعىندارىنىڭ %85- ى تەرريتوريانىڭ ا ق ش- قا قوسىلۋىنا قارسى ەكەنىن كورسەتتى.

بۇعان دەيىن ا ق ش گرەنلاندياعا بايلانىستى ەۋروپا ەلدەرىنىڭ تاۋارلارىنا باج سالىعىن ەنگىزەتىنى تۋرالى جازدىق.