ەردوعان يزرايل باسشىسىنىڭ سامميتكە كەلمەيتىنىن بىلگەن سوڭ عانا، ۇشاعىن قوندىرۋعا رۇقسات بەرگەن
استانا. قازاقپارات - دەكالاراتسياعا ا ق ش، مىسىر، قاتار جانە تۇركيا باسشىلارى قول قويىپ بەكىتتى. تاريحي كەزدەسۋ مىسىردىڭ شارم-ءال- شەيح قالاسىندا ءوتتى. ماڭىزدى جيىنعا الەمنىڭ 20-عا جۋىق باسشىسى قاتىستى. ولاردىڭ اراسىندا پالەستينا باسشىسى ماحمۇد ابباس تا بار.
يزرايل پرەمەر-ءمينيسترى دە سامميتكە شاقىرىلعان. تەك بينيامين نەتانياحۋ توبە كورسەتكەن جوق. بەيبىت كەلىسىم 20 تارماقتان تۇرادى. جوسپاردىڭ ازىرگە العاشقى كەزەڭى ورىندالدى. سامميتكە قاتىسۋشىلار قۇجاتتىڭ بارلىق تالابىن ورىنداۋعا شاقىردى. كەي دەرەكتەرگە قاراعاندا، حاماس پالەستينا ۇلتتىق اكىمشىلىگىمەن بىرىگىپ جۇمىس ىستەۋگە ءازىر. الايدا، ترامپتىڭ بەيبىت جوسپارىنا ساي، قوزعالىس وكىلدەرى گازا سەكتورىنا جولاماۋعا ءتيىس.
ا ق ش پرەزيدەنتى گازا سەكتورىنداعى سوعىستى توقتاتۋعا اسىعىستىق تانىتتى. ءتىپتى قول قوياتىن قۇجاتتى تەزدەتىپ بەرۋدى سۇرادى.
-ەندى تاياۋ شىعىستا بەيبىتشىلىك ورنايدى. بۇگىنگى جاسالىپ وتىرعان قادام سونىڭ العىشارتى، - دەدى اق ءۇي باسشىسى. جاسىل ءتۇستى پاپكاداعى قۇجاتقا سۇيكەكتەتە قول قويدى. ءسويتىپ، جانىندا وتىرعان مىسىر پرەزيدەنتىنە ۇسىندى. وسىلايشا تاريحي كەلىسىمدى ءمور باسىپ، ا ق ش، تۇركيا، مىسىر جانە قاتار باسشىلارى بەكىتتى. امەريكا پرەزيدەنتى سامميتكە جيىلعان ەل باسشىلارىن ۇلى تۇلعالارعا تەڭەدى. سونىڭ ىشىندە قاتار ءامىرى تاميم بين حاماد ءال-تانيگە ەرەكشە العىسىن ءبىلدىردى. ايماقتاعى احۋالدى رەتتەۋگە قوسقان ۇلەسىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.
دونالد ترامپ، ا ق ش پرەزيدەنتى:
- ءۇشىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس تاياۋ شىعىستان باستالادى دەپ ءجيى ايتادى. ءبىراق قازىر بۇلايشا قاۋىپتەنۋگە نەگىز جوق. ءبىز ءبىر جەردە سوعىستىڭ باستالعانىن قالامايمىز. سوندىقتان مەن بارىڭىزگە العىس ايتامىن. اسىرەسە سىزدەرگە، جانە ساعان، تاميم، ۇلكەن راقمەت.
مىسىر پرەزيدەنتى پالەستينالىقتاردىڭ ەركىن ءومىر سۇرۋگە جانە تاۋەلسىز مەملەكەت قۇرۋعا قۇقىعى بار ەكەنىنە توقتالدى. سامميتكە قاقتىعىسۋشى تاراپتار، ياعني حاماس پەن يزرايل باسشىلارى قاتىسقان جوق. رەيتەر اگەنتتىگىنىڭ دەرەگى بويىنشا، بينيامين نەتانياحۋنىڭ سامميتكە شاقىرىلعاننىن ەستىگەن ءبىرقاتار ەلدىڭ باسشىلارى نارازىلىق تانىتقان. ءتىپتى تۇركيا پرەزيدەنتى رەجەپ تايپ ەردوعان يزرايل ۇكىمەت باسشىسى كەلمەيتىنىننە كوز جەتكىزگەن سوڭ عانا، ءوز ۇشاعىنىڭ قونۋىنا رۇقسات بەرگەن.
ترامپ پالەستينا باسشىسىمەن قول الىستى
مىسىردا پرەزيدەنت ترامپ پالەستينا باسشىسىمەن كەزدەسىپ، ونى جىلى قارسى الدى. ءتىپتى ەكى جاق قول الىستى. وتكەن ايدا ماحمۇد ابباس نيۋ-يوركتە وتكەن ب ۇ ۇ باس اسسامبلەيا جيىنىنا قاتىسا المادى. ويتكەنى، قۇراما شتاتتارى ۆيزا بەرۋگە ىڭعاي تانىتپادى.
گازا بويىنشا دەكلاراتسياعا قول قويىلدى
مىسىرداعى بەيبىتشىلىك سامميتىنە دەيىن پرەزيدەنت ترامپ ات باسىن يزرايلگە بۇردى. كنەسسەت، ياعني پارلامەنتكە بارىپ، ءسوز سويلەدى. دەپۋتاتتار اق ءۇي باسشىسىن قوشەمەتپەن قارسى الدى. پرەزيدەنت ترامپ يزرايل قارۋدىڭ كۇشىمەن جەڭەتىن ەلدىڭ ءبارىن جەڭدى. ەندى بەيبىتشىلىكتىڭ راحاتىن كورەتىن كۇن تۋدى، دەپ مالىمدەدى. الايدا، اق ءۇي باسشىسىنىڭ ءسوزىن يزرايلدىك ەكى دەپۋتات كىلت توقتاتتى. قولدارىنا پلاكات ۇستاپ شىققان قوس ساياساتكەر پالەستينانىڭ ەگەمەندىگىن مويىنداۋدى تالاپ ەتىپ، ۇرانداتتى. ءبىراق ەكەۋىن كۇزەت زالدان شىعارىپ جىبەردى.
الايدا بۇل جاعداي اق ءۇي باسشىسىنىڭ كوڭىل كۇيىنە اسەر ەتپەگەن سىڭايلى. ول ءسوزىن جالعاستىرىپ، يزرايل پرەزيدەنتىنەن بينيامين نەتانياحۋعا قاتىستى قىلمىستىق ءىستى توقتاتۋدى سۇرادى. قازىر ەل پرەمەر-مينيسترىنە قاتىستى جەمقورلىق دەرەگى بويىنشا تەرگەۋ ءجۇرىپ جاتىر. سونداي-اق گازا سەكتورى قارۋسىز ايماققا اينالاتىنىن جەتكىزدى. ءبىر ساعات سويلەگەن سوڭ دەپۋتتار پرەزيدەنت ترامپقا ورىندارىنان تۇرىپ قوشەمەت كورسەتتى.
بەيبىت كەلىسىم ۇزىلە مە؟
حاماس كەپىلدەگى 20 يزرايلدىكتى بوساتتى. تۇتقىندا بولعاندار 2 جىلدان كەيىن وتباسىلارىمەن قاۋىشتى. الايدا حاماس قايتىس بولعانداردىڭ تەك تورتەۋىنىڭ ءمايىتىن قايتاردى. «قالعاندارىنىڭ دەنەسىن تابۋ ءۇشىن ۋاقىت قاجەت»، - دەيدى. ياعني قوزعالىس باسشىلىعى كەلىسىمنىڭ ءاۋ باستاعى تالاپتارىن ورىنداماعانى ءۇشىن مامىلەنىڭ ءۇزىلىپ كەتۋ قاۋپى بار. ال يزرايل ۋاعدالاستىق بويىنشا تۇرمەدەن 2 مىڭعا جۋىق پالەستينالىقتى بوساتتى. كوبى لاڭكەستىك جاساعانى ءۇشىن سوتتالعاندار. جارتىسى گازا سەكتورىنداعى حان-يۋنيس قالاسىنا، قالعانى يوردان وزەنىنىڭ باتىس جاعالاۋىنا جەتكىزىلدى.
گازا سەكتورى قالپىنا قالاي كەلتىرىلەدى؟
ال گازا سەكتورىنىڭ تۇرعىندارى ءارى قاراي قالاي ءومىر ءسۇرۋدى بىلمەي دال. انكلاۆتاعى گۋمانيتارلىق احۋالدىڭ ازىرگە وڭالاتىن ءتۇرى كورىنبەيدى. كەيبىرى ۇيىندىلەردى تازالاۋعا كىرىسكەن. تەحنيكا جەتىسپەيدى. سوندىقتان، كوبى قولمەن ارشىپ جاتىر.
گارديان باسىلىمىنىڭ دەرەگى بويىنشا، ۇيىندىلەر استىندا 10 مىڭنان اسا ادام قالعان. جەرگىلىكتى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتى بويىنشا، گازا سەكتورىندا 2 جىلعا سوزىلعان سوعىستان 68 مىڭ پالەستينالىقتىڭ ءومىرى قيىلدى.
گازا سەكتورىن قايتا قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن 70 ميلليارد ا ق ش دوللارى قاجەت. بۇل تۋرالى بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى دامۋ باعدارلاماسىنىڭ جەتەكشىسى مالىمدەدى. اسىرەسە گازا قالاسىندا احۋال كۇردەلى. شاھارداعى عيماراتتاردىڭ %92- ى بۇلىنگەن. ال قايتا قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىنا ۇزاق ۋاقىت قاجەت. «ويتكەنى قىرۋار قاراجاتتى تەز ارادا جيناۋ مۇمكىن ەمەس»، - دەيدى ۇيىم وكىلدەرى. ءبىراق بۇعان دەيىن ا ق ش، ەۋروپا جانە اراب ەلدەرى ءتيىستى قارجىنى جيناۋعا كومەكتەسەتىنىن مالىمدەگەن.
24.kz
