قىتاي ارتىق سالماقپەن كۇرەستە قاتاڭ ديەتانىڭ ورنىنا زاماناۋي تەحنولوگيالاردى قولدانىپ جاتىر
استانا. KAZINFORM - قىتايدا ارتىق سالماق جانە سەمىزدىكپەن كۇرەسۋگە ارنالعان اۋقىمدى باعدارلاما قارقىن الىپ كەلەدى. بيلىك قاتاڭ ديەتانىڭ ورنىنا جاتتىعۋلار، زاماناۋي تەحنولوگيالار، تاماقتانۋداعى وزگەرىستەردى جانە الدىن الۋ مەديسيناسىن بىرىكتىرەتىن كەشەندى تاسىلگە باسا نازار اۋدارىپ وتىر، دەپ حابارلايدى Xinhua.
ەرەكشە مىسالداردىڭ ءبىرى شاڭحايدا سالماعى ارتىق جاسوسپىرىمدەرگە ارنالعان ادەتتە «كوبىرەك جۇگىر، از جە» تاسىلىنەن مۇلدەم وزگەشە باعدارلاما بولدى. شامامەن 180 مەكتەپ وقۋشىسى سەگىز اپتا ىشىندە ۆيرتۋالدى شىندىقتى پايدالانىپ، دەنە شىنىقتىرۋمەن اينالىستى. ۇنەمى جۇگىرۋدىڭ ورنىنا ولار ۆيرتۋالدى شىندىق شلەمدەرىن كيىپ، جاتتىقتىرۋشىلار جاساندى ينتەللەكت نەگىزىندە ۇستەل تەننيسى، فۋتبول جانە باسقا دا سپورت تۇرلەرى بويىنشا ساباقتار وتكىزەتىن ساندىق سپورت ورتاسىنا كىردى.
REVERIE دەپ اتالاتىن جۇيەنى شاڭحايداعى جياۋ تۇڭ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زەرتتەۋشىلەرى باستاعان حالىقارالىق عالىمدار توبى ازىرلەدى. ول ج ي جاتتىعۋلارىن، قوزعالىستى باقىلاۋ جانە يممەرسيۆتى ۆيرتۋالدى الەمدەردى بىرىكتىرە وتىرىپ سالماعى ارتىق بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر ءۇشىن دەنە شىنىقتىرۋدى تارتىمدى ەتۋدىڭ جاڭا ءتاسىلىن ۇسىنىپ وتىر.
بۇل باعدارلاما ەل بويىنشا ءبىلىم بەرۋ ورىندارىن، مەديسينالىق مەكەمەلەر، قوعامدىق تاماقتانۋ مەكەمەلەرىن جانە سپورت ينفراقۇرىلىمىن قامتيتىن كەڭ اۋقىمدى وزگەرىستەردىڭ ءبىر بولىگى بولدى.
2024 -جىلى قىتاي حالىقتىڭ سالماعىن باقىلاۋ بويىنشا ءۇش جىلدىق ۇلتتىق باستامانى ىسكە قوستى. ونى ىسكە اسىرۋعا ۇلتتىق دەنساۋلىق ساقتاۋ كوميسسياسى، ءبىلىم مينيسترلىگى جانە باسقا دا مەملەكەتتىك ورگانداردى قوسا العاندا 16 ۆەدومستۆو مەن ۇيىم قاتىسىپ وتىر.
ناۋقانعا ارتىق سالماق پەن سەمىزدىك دياگنوزى بار ادامدار سانىنىڭ ارتۋىنا قاتىستى الاڭداۋشىلىق سەبەپ بولدى. ۇلتتىق دەنساۋلىق ساقتاۋ كوميسسياسىنىڭ مالىمەتىنشە، 2018 -جىلى ەلدەگى ەرەسەكتەردىڭ %34,3- ى ارتىق سالماقتان، ال %16,4- ى سەمىزدىكتەن زارداپ شەككەن. ساراپشىلاردىڭ بولجامىنشا، ءتيىمدى شارالار قولدانىلماسا، بۇل ماسەلە 2030 -جىلعا قاراي حالىقتىڭ %70- دان استامىنا اسەر ەتۋى مۇمكىن.
باعدارلامانىڭ نەگىزگى باعىتتارىنىڭ ءبىرى - بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋ. 2023 -جىلدىڭ سوڭىنا قاراي ەلدە 4,59 ميلليون سپورت نىسانى جانە شامامەن 370 مىڭ شاقىرىم جاياۋ جانە جۇگىرۋ جولى بار ەدى. 2024 -جىلعا قاراي قىتاي حالقىنىڭ جارتىسىنا جۋىعى ۇنەمى دەنە بەلسەندىلىگىمەن اينالىستى.
تاماق تانۋ ادەتتەرى دە وزگەرىپ جاتىر. قىتايلىقتاردىڭ كوپشىلىگى دايىن تاعامدى ۇنەمى جەتكىزۋدەن باس تارتىپ، تاماقتى ۇيدەن پىسىرە باستادى جانە تاماقتانۋ ساپاسىنا كوبىرەك كوڭىل ءبولىپ جاتىر. ءبىرقاتار ايماقتا مەيرامحانالار مەن جەتكىزۋ قىزمەتتەرى تۇزى، قانت جانە ماي مولشەرى از تاعامدار تۇرلەرىن كوبەيتىپ جاتىر.
سونىمەن قاتار مامانداندىرىلعان مەديتسينالىق ورتالىقتار جەلىسى دامىپ كەلەدى. 2026 -جىلدىڭ باسىنا قاراي بۇكىل ەل بويىنشا سالماقتى سالاۋاتتى باسقارۋ بويىنشا 5500-دەن استام ەمحانا اشىلدى. ولاردىڭ ماقساتى تەك سالماق جوعالتۋعا كومەكتەسۋ عانا ەمەس، سونىمەن قاتار قانت ديابەتى، گيپەرتونيا جانە باسقا دا سوزىلمالى اۋرۋلاردىڭ دامۋىنىڭ الدىن الۋ.
قىتاي عىلىم اكادەمياسى جانىنداعى جۇڭشان اۋرۋحاناسىنىڭ ەندوكرينولوگيا ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى لي شياۋيننىڭ ايتۋىنشا، سەمىزدىك كوپتەگەن اۋىر اۋرۋدىڭ نەگىزگى قاۋىپتى فاكتورى بولىپ قالىپ وتىر.
- ەگەر سەمىزدىك باقىلاۋعا الىنسا، بۇل اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋعا جانە ەمدەۋگە بولادى، - دەپ اتاپ ءوتتى ول.
دارىگەرلەر سەمىزدىككە قارسى زاماناۋي ءدارى-دارمەكتەردىڭ ماڭىزدىلىعى ارتىپ كەلە جاتقانىن، الايدا ءدارى-دارمەكتەر سالاۋاتتى ءومىر سالتىن الماستىرا المايتىنىن اتاپ ءوتتى.
- ءدارى-دارمەكتىڭ ماقساتى - پاتسيەنتتىڭ دەنساۋلىعىن، ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ جانە ونى ۇزارتۋ. نەگىزگى ماسەلە دەنە سالماعىنىڭ يندەكسىندە ەمەس، پاسيەنتتىڭ وزىندە، - دەپ اتاپ ءوتتى حالىق ازاتتىق ارمياسى باس اۋرۋحاناسىنىڭ دارىگەرى مۋ يمين.
ساراپشىلار سالماق جوعالتۋ قىسقا مەرزىمدى شەكتەۋلەر ەمەس، ۇزاق مەرزىمدى ءومىر سالتىن وزگەرتۋدى قاجەت ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى.
- ارىقتاۋ - سپرينت ەمەس، بۇل مارافون، - دەپ ەسكە سالدى كلينيكالىق تاماقتانۋ مامانى ۆان گۋانلين.
قىتاي سەمىزدىككە قارسى كۇرەستى جەكە ماسەلەدەن قوعامدىق دەنساۋلىقتى جاقسارتۋعا باعىتتالعان اۋقىمدى ۇلتتىق باعدارلاماعا بىرتىندەپ اينالدىرىپ وتىر.
ءتيىمدى شارالار قابىلدانباسا، 2040 -جىلعا قاراي الەمدە 220 ميلليوننان استام بالا سەمىزدىككە شالدىعۋى مۇمكىن. بۇل ەسكەرتۋ دۇنيەجۇزىلىك سەمىزدىك فەدەراتسياسىنىڭ ەسەبىندە كەلتىرىلگەن.