قوس پالاتا دەپۋتاتتارى الاتاۋعا كونستيتۋتسيالىق مارتەبە بەرەتىن زاڭ جوباسىن قارايدى

ەستەرىڭىزگە سالا كەتسەك، زاڭ جوباسىن پالاتا دەپۋتاتتارى 20-ناۋرىزدا ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلداعان ەدى. قۇجاتتى دەپۋتاتتارعا تانىستىرعان پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى قانات بوزىمبايەۆتىڭ ايتۋىنشا، زاڭ جوباسىن ازىرلەۋگە جەتەكشى حالىقارالىق ساراپشىلار تارتىلىپ، ولار ارنايى اكىمشىلىك جانە ەكونوميكالىق ايماقتار ارقىلى قالالاردى دامىتۋ بويىنشا شىنجىن، حاينان (قىتاي)، سەدجون مەن سونگدو (كورەيا)، سونداي‑اق سينگاپۋر، دۋباي جانە دوحا سياقتى قالالاردىڭ تاجىريبەسىن زەردەلەگەن.

- حالىقارالىق تاجىريبە كورسەتكەندەي، قالاعا تەك ارنايى مارتەبە بەرۋ جەتكىلىكسىز. نەگىزگى ءرولدى ءتيىمدى ينستيتۋتسيونالدىق ورتا اتقارادى. مىسالى، شىنجىن مەن حاينان تاجىريبەسى - بۇل وڭىرلەردە جەرگىلىكتى اكىمشىلىكتەرگە كەڭ وكىلەتتىكتەر بەرىلگەن. ولار سالىق رەجيمدەرىن بەكىتە الادى، جەڭىلدىكتەردى اكىمشىلەندىرەدى جانە ينۆەستيتسيالىق قولداۋدى باسقارادى. ناتيجەسىندە شەشىمدەر جەدەل قابىلدانادى، ورتالىق ورگاندارمەن فۋنكتسيالارى قايتالانبايدى. حاينان پروۆينتسياسى ودان دا كەڭ ەكونوميكالىق وكىلەتتىكتەر الدى. وسى جىلدان باستاپ حاينان جاڭا ساۋدا جانە ينۆەستيتسيالىق حاب رەتىندە جاريالاندى. وسىلاردى ەسكەرە وتىرىپ، الاتاۋ قالاسىندا دا اكىمشىلىك سالىق رەجيمدەرىن بەكىتۋ، جەڭىلدىكتەردى جانە ينۆەستيتسيالىق قولداۋداعى دەربەستىكتى ەنگىزۋدى ۇسىنىپ وتىرمىز. بۇل اسىرەسە قازاقستاندا ءالى تولىق ەنگىزىلمەگەن جاڭا سالالار ءۇشىن ماڭىزدى، - دەدى ۆيتسە-پرەمەر.

قانات بوزىمبايەۆتىڭ سوزىنە قاراعاندا، Alatau City Authority ستراتەگيالىق دامۋعا نەگىزدەلگەن جاڭا مەملەكەتتىك ورگان رەتىندە قۇرىلادى. ونىڭ نەگىزگى باعىتىن پرەمەر مينيستر باسقاراتىن كەڭەس ايقىندايدى. ال اكىمشىلىك جۇمىستى باس اتقارۋشى ديرەكتور جۇزەگە اسىرادى. كەڭەس قالاداعى نەگىزگى ستراتەگيالىق شەشىمدەردى قابىلدايدى جانە اكىمشىلىك اكتىلەردى بەكىتەدى. ال ءماسليحات پەن اكىمدىك قالانىڭ الەۋمەتتىك، كوممۋنالدىق جانە قوعامدىق ماسەلەلەرىنە جاۋاپ بەرەدى.

- الاتاۋ قالاسىندا ناقتى ءبولىنىس بولادى. اكىم مەن ءماسليحات الەۋمەتتىك سالا، ينفراقۇرىلىم، كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى سىندى اعىمداعى ماسەلەلەرمەن اينالىسادى. ونىڭ ءوزى بيۋدجەتى بولادى. Alatau City Authority-دىڭ مەملەكەتتىك قورى جاساقتالادى. ول مەملەكەتتىك ورگان سياقتى. ونىڭ ءوز دامۋ بيۋدجەتى بولادى. ول دامۋمەن اينالىسادى، ياعني اتالعان قالانى دامىتۋ ستراتەگياسىن جاسايدى. ولار الاتاۋ قالاسى ءۇشىن زاڭ سياقتى بولاتىن بارلىق اكتىلەردى دايىنداپ، ونى الاتاۋ قالاسىن دامىتۋ جونىندەگى كەڭەس قابىلدايدى. كەڭەستى پرەمەر- مينيستر باسقارىپ، قۇرامىن پرەزيدەنت بەكىتەدى. كەمىندە ۇشتە ءبىرى تاۋەلسىز ديرەكتورلار بولادى، - دەدى قانات بوزىمبايەۆ.

زاڭ جوباسىندا ينۆەستيتسيالىق كەلىسىمدەردىڭ تۇراقتىلىعى، ارنايى قۇقىقتىق رەجيمنىڭ باسىمدىعى جانە ليتسەنزيالاۋدىڭ جەكە ءتارتىبى قاراستىرىلعان. سونداي-اق «ءبىر تەرەزە» قاعيداتى ارقىلى تاۋەلسىز رەتتەۋ جۇيەسى ەنگىزىلەدى. ينۆەستورلاردىڭ قۇقىقتارى حالىقارالىق دەڭگەيدە قورعالادى. ولار استانا قارجى ورتالىعىنىڭ نەمەسە حالىقارالىق اربيتراجدى تاڭداي الادى.

سالىقتىق پرەفەرەنتسيالار تەك باسىم سالالارداعى جاڭا ينۆەستيتسيالىق جوبالارعا بەرىلەدى.

بۇل جوبالار نەگىزگى كريتەريلەرگە سايكەس بولۋى ءتيىس.

ولار:

- ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك تيىمدىلىگى؛

- قالانىڭ ستراتەگيالىق قۇجاتتارىنا سايكەستىگى؛

- ەكسپورتقا باعدارلانۋى جانە يننوۆاتسيالىق سيپاتتىلىعى؛

- ەكولوگيالىق تالاپتاردى قامتۋى.

- Alatau City Authority رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىك باعدارلامالاردىڭ دەربەس اكىمشىسى بولادى. ونىڭ بيۋدجەتى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قۇرامىندا بلوكتىق بيۋدجەتتەۋ قاعيداتى بويىنشا قالىپتاسىپ، نەگىزىنەن ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا جانە ۇزاق مەرزىمدى جوبالاردى قولداۋعا باعىتتالادى. ءوز كەزەگىندە جوبالاردى ىرىكتەۋ مەن قارجىلاندىرۋ ءتارتىبىن كەڭەس بەكىتەتىن بولادى، - دەدى ول.

فوتو: الەكساندر پاۆسكي/Kazinform

ۇكىمەت باسشىسى ورىنباسارىنىڭ اتاپ وتۋىنشە، قالانىڭ دامۋى ستراتەگيالىق قۇجاتتارعا نەگىزدەلەدى. ينۆەستورلار ءۇشىن تۇراقتىلىقتى ساقتاۋ ماقساتىندا اتالعان قۇجاتتارعا وزگەرىستەر تيىسىنشە 10 جانە 5 جىل ىشىندە ءبىر رەتتەن ءجيى ەنگىزىلمەيدى. جەر قاتىناستارى ارنايى رەجيم ارقىلى رەتتەلەدى. قالانىڭ جەر قورى قالىپتاستىرىلادى.

- قالا باستاپقىدان «Digital by default» قاعيداتىنا نەگىزدەلىپ قۇرىلادى، ياعني بارلىق نەگىزگى قىزمەتتەر سيفرلىق فورماتتا جۇمىس ىستەيدى. قالادا يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ ءۇشىن ەكسپەريمەنتالدى قۇقىقتىق رەجيمدەر قاراستىرىلادى. بۇل بايلانىس، سيفرلىق جەلىلەر، جاساندى ينتەللەكت، روبوتتىق جۇيەلەر جانە اۆتونومدى كولىك سياقتى سالالاردى قامتيدى. Alatau City Authority دىڭ سيفرلىق پلاتفورماسى ارقىلى رەزيدەنتتەرگە نەگىزگى قىزمەتتەر ۇسىنىلاتىن بولادى. ولاردىڭ ىشىندە رۇقسات بەرۋ راسىمدەرى جانە ارنايى قۇقىقتىق رەجيمدى قولدانۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل جۇيەلەر مەملەكەتتىك اقپاراتتىق جۇيەلەرمەن بىرىكتىرىلەدى، - دەدى ۆيتسە-پرەمەر.

ال ءماجىلىس دەپۋتاتى نۇرتاي سابيليانوۆ الاتاۋ قالاسىنىڭ نەگىزگى قاعيداتتارىن ءتۇسىندىردى جانە قالا بيۋدجەتى قانداي تۇسىمدەردەن قۇرالاتىنىن ايتىپ بەردى.

- الاتاۋ قالاسىنىڭ جيىنتىق بيۋدجەتى قالانىڭ جەرگىلىكتى بيۋدجەتى مەن اكىمشىلىكتىڭ بيۋدجەتىنەن تۇرادى. جەرگىلىكتى بيۋدجەت جەكە تابىس سالىعى، الەۋمەتتىك سالىق، مۇلىك سالىعى، كولىك قۇرالدارىنا سالىناتىن سالىق، الماتى وبلىسىنىڭ جەرگىلىكتى بيۋدجەتىنەن بەرىلەتىن ترانسفەرتتەر جانە وزگە دە سالىقتارى مەن الىمدارى ەسەبىنەن قالىپتاسادى. بۇل تۇسىمدەر جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك باسقارۋدى قامتاماسىز ەتۋگە جانە الەۋمەتتىك سالانى قارجىلاندىرۋعا جۇمسالادى، - دەدى دەپۋتات.

اۆتور

مارلان جيەمباي