قازاقتاردان دا ءوز يلون ماسكى شىعۋى ابدەن مۇمكىن - ەكس-دەپۋتات نۇرتورە ءجۇسىپ
استانا. KAZINFORM - بەلگىلى قوعام قايراتكەرى نۇرتورە ءجۇسىپ ادىرنا پورتالىنا بەرگەن سۇحباتىندا جاستارعا شابىت بەرەتىن تۇلعالار تۋرالى ەڭبەكتەردى كوبەيتۋ قاجەت ەكەنىن ايتتى.
ول الەمگە جاڭاشىلدىعىمەن تانىلعان يلون ماسك سەكىلدى ادامداردىڭ تابىس جولىن زەرتتەۋمەن قاتار، قازاقستاننان دا سونداي اۋقىمدى ويلايتىن، تەحنولوگيا مەن عىلىمدا سەرپىلىس جاسايتىن ازاماتتاردى كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
ونىڭ پىكىرىنشە، «قازاقتاردان ءدا وز يلون ماسكى شىعۋى ابدەن مۇمكىن»، ءول ۇشىن جاستارعا ناقتى ۇلگى بولاتىن وقيعالار كوبىرەك ايتىلۋى كەرەك.
- سونىمەن قاتار، ماسەلە تەك كىتاپ جازۋمەن شەكتەلمەۋى ءتيىس. مۇنداي وقيعالار قىزىقتى فورماتتا ۇسىنىلىپ، كەڭىنەن ناسيحاتتالعانى ماڭىزدى. ايتپەسە، ساپالى ەڭبەك جازىلعانىمەن، ونى از عانا ادام وقىسا، نەگىزگى ماقساتقا جەتۋ قيىن. سوندىقتان عىلىم، تەحنولوگيا جانە كاسىپكەرلىك سالاسىندا جەتىستىككە جەتكەن تۇلعالار تۋرالى كىتاپتارمەن قاتار، دەرەكتى فيلمدەر، سەريالدار جانە ءبىلىم بەرۋ جوبالارى دا كوبىرەك جاسالۋى قاجەت، - دەدى ول.
وسىلاي دەگەن بەلگىلى قوعام قايراتكەرى نۇرتورە ءجۇسىپ دامىعان مەملەكەتتەردىڭ جەتىستىككە جەتۋىنىڭ باستى كەپىلى - تەمىردەي ءتارتىپ پەن ۋاقىتتى جۇيەلى پايدالانۋ دەيدى.
- الايدا، قازىرگى قازاق قوعامىندا ساعاتتاپ كەشىگىپ باستالاتىن توي-تومالاقتار مەن ءتۇن ورتاسىنا دەيىن سوزىلاتىن جيىندار ۋاقىتتى ىسىراپ ەتىپ، ادامنىڭ بيولوگيالىق ىرعاعىن بۇزىپ جاتىر. شالا ۇيقىمەن، ۋاقىتىلى دەمالماي ەرتەسىنە جۇمىسقا شىققان قوعامنان ءونىمدى ەڭبەك پەن ساپالى ناتيجە كۇتۋ مۇمكىن ەمەس دەيدى ول. سوندىقتان بيولوگيالىق زاڭدىلىقتاردى ساقتاپ، دەنساۋلىققا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋ - ەل بولاشاعى ءۇشىن اسا ماڭىزدى قادامنىڭ ءبىرى.
بۇگىنگى جاھاندىق باسەكە زامانىندا وزىق تەحنولوگيالى جاپونيا، وڭتۇستىك كورەيا مەن ەۋروپا ەلدەرى زىمىراپ العا وزىپ بارادى جانە ولار ءبىزدىڭ كوشىمىزدى تۇزەتكەنىمىزدى كۇتىپ تۇرمايدى. «زامانىڭ تۇلكى بولسا، تازى بولىپ شال» دەگەن قازاق دانالىعىنا سۇيەنىپ، جاستارىمىز ماقساتسىزدىق پەن ۇيقىسىزدىق دەرتىنەن ارىلۋى قاجەت. تەك ۋاقىتتى باعالايتىن، تارتىپكە باعىنعان جانە زامان اعىمىنا ساي يكەمدى ارەكەت ەتە الاتىن ۇلت قانا الەمدىك كوشكە ىلەسەدى، - دەدى نۇرتورە ءجۇسىپ.
بەلگىلى قوعام قايراتكەرى نۇرتورە ءجۇسىپ كۇن سايىن وقىلعان كىتاپ وي-ءورىستى كەڭەيتىپ، ءتىل بايلىعىن ارتتىراتىنىن ايتتى.
ول «كىتاپ وقىپ جەتىستىككە جەتكەن ادامدى كورسەتىڭىزشى؟» دەگەن سۇراققا جارقىن مىسال دەپ قاسىم-جومارت توقايەۆتى اتادى.
- ول جازۋشىنىڭ وتباسىندا تاربيەلەنىپ ءوستى. كوپ وقىپ، بىلىمگە ەرەكشە كوڭىل ءبولدى. سونىڭ ناتيجەسىندە بۇگىندە قىتايلارمەن قىتاي تىلىندە، اعىلشىندارمەن اعىلشىن تىلىندە، فرانتسۋزدارمەن فرانتسۋز تىلىندە، كورشى ەلدەردىڭ باسشىلارىمەن ورىس تىلىندە ەركىن سويلەسە الاتىن ديپلومات. كىتاپ وقۋ ادامدى ءبىر كۇندە وزگەرتپەيدى. ءبىراق كۇن سايىن وقىلعان كىتاپ وي- ءورىستى كەڭەيتىپ، ءتىل بايلىعىن ارتتىرىپ، ۇلكەن جەتىستىكتەرگە باستايدى، - دەدى نۇرتورە ءجۇسىپ.
قوعام قايراتكەرى سۇحبات بارىسىندا قازاق قوعامىنداعى امانداسۋ مادەنيەتىن قاتاڭ سىنعا الدى.
ونىڭ ايتۋىنشا، ايەل ادامدى قۇشاقتاپ امانداسۋ قازاقتىڭ داستۇرىندە بولماعان. سونداي-اق سوڭعى كەزدە ەر ادامداردىڭ ءبىر-بىرىمەن ءسۇيىسىپ امانداسۋى كوبەيگەنىنە نازار اۋداردى.
داستارقاننىڭ ۇستىنەن اسىلا قول سوزىپ امانداسۋ، وتىرعانداردىڭ بارىمەن جاعالاي قول الىسۋ دۇرىس ەمەس. مۇنىڭ ءبارى گيگيەنا ماسەلەسى ەكەنىن ايتتى. ول امانداسۋ مادەنيەتىن قايتا قاراپ، قازاقى ادەپكە ساي ءداستۇرلى سالەمدەسۋ ۇلگىلەرىن جاڭعىرتۋ قاجەت ەكەنىن تىلگە تيەك ەتتى.