قازاقتا قىز بالانىڭ كوركى يبالى مىنەزىمەن ولشەنگەن - بۇلبۇل تىلەۋقابىل قىزى
استانا. KAZINFORM - قىتايدا تۇراتىن قانداسىمىز، ديزاينەر، ستيليست، ۆيزاجيست- كاسىپكەر بۇلبۇل تىلەۋقابىل قىزى ۇلتتىق ناقىشتى زاماناۋي سانمەن شەبەر ۇيلەستىرىپ، قازاقى بولمىستى جاڭا قىرىنان تانىتىپ ءجۇر.
ءبىز سۇحبات بارىسىندا ونىڭ شىعارماشىلىق جولى، قازاق قىزىنىڭ سۇلۋلىق قۇپياسى جانە ءسان مەن كاسىپتىڭ ۇيلەسىمى تۋرالى كەڭىنەن اڭگىمەلەستىك.
- قازاق قوعامىندا بۇرىن قىزدىڭ سۇلۋلىعى قالاي باعالانعان؟ قازاق ارۋلارى سول ۋاقىتتاردا سۇلۋلىق كۇتىمىن قالاي جاساعان؟
- قازاق حالقىندا سۇلۋلىق ۇعىمى ەشقاشان تەك سىرتقى كەلبەتپەن عانا شەكتەلمەگەن. قىز بالانىڭ كوركى ونىڭ تاربيەسىمەن، ادەپتىلىگىمەن، يبالى مىنەزىمەن ولشەنگەن. حالىق اۋىز ادەبيەتىندە قىز سۇلۋلىعى ەرەكشە كوركەم تىلمەن بەينەلەنگەن. «قولاڭ شاش»، «اي دەسە اۋزى، كۇن دەسە كوزى بار» دەگەن تەڭەۋلەر - سونىڭ ايعاعى. اسىرەسە ۇزىن، قالىڭ، كۇتىمدى بۇرىم قىزدىڭ باستى ءسانى سانالعان. سول سەبەپتى شاش كۇتىمى قىز تاربيەسىنىڭ اجىراماس بولىگى بولعان.
ەتنوگراف-عالىمداردىڭ دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك، قازاق قىزدارى سۇلۋلىقتى تابيعي جولمەن كۇتكەن. بەت كۇتىمى ءۇشىن ءسۇت، ايران، قايماق سەكىلدى تابيعي ونىمدەردى پايدالانعان. بۇل ونىمدەر تەرىنى جۇمسارتىپ قانا قويماي، ونى نارلەندىرىپ، تابيعي جىلتىر بەرەدى. ال شاش كۇتىمىندە قىمىزبەن نەمەسە ءشوپتىڭ قايناتپاسىمەن شايۋ، تابيعي مايلار جاعۋ كەڭىنەن قولدانىلعان. مۇنداي تاسىلدەر شاشتىڭ ءتۇسۋىن ازايتىپ، ونىڭ جىلتىر ءارى قالىڭ بولۋىنا ىقپال ەتكەن.
سونىمەن قاتار، قىز-كەلىنشەكتەر كەي جاعدايدا قاستارىن تابيعي وسىمدىك بوياۋلارىمەن قويۋلاتىپ، ەرىندەرىن جەڭىل رەڭمەن ارلەگەن. بۇل بۇگىنگى كوسمەتيكانىڭ قاراپايىم، ءبىراق تابيعي بالاماسى دەۋگە بولادى. ارشا، جۋسان سياقتى حوش ءيىستى شوپتەردى پايدالانۋ ارقىلى كيىم مەن شاشقا جاعىمدى ءيىس بەرۋ دە ۇلتتىق ەستەتيكانىڭ ءبىر بولىگى بولعان.
بۇگىندە دە قازاق قىزدارىنىڭ تابيعيلىققا، ۇلتتىق ەرەكشەلىكتى ساقتاۋعا دەگەن قىزىعۋشىلىعى ارتىپ كەلەدى. بۇل - تامىرىمىزعا قايتا ورالۋ، ۇلتتىق بولمىسىمىزدى جاڭعىرتۋ دەپ بىلەمىن.
- بۇگىنگى كۇنى ۇلتتىق كيىم كيگەن قازاق قىزىنىڭ تابيعي سۇلۋلىعىن ايقىنداۋ بارىسىندا قولداناتىن ماكياجدىڭ نەگىزگى قۇپيالارى قانداي؟ قانداي تۇستەر مەن تاسىلدەردى ءجيى پايدالاناسىز؟
- ۇلتتىق وبراز جاساۋداعى ەڭ باستى قاعيدا - تابيعيلىق پەن ۇيلەسىمدىلىك. سەبەبى ۇلتتىق كيىمنىڭ ءوزى وتە باي، كوز تارتاتىن ەلەمەنتتەرگە تولى: ويۋ- ورنەك، زەرگەرلىك بۇيىمدار، ساۋكەلە، شاشباۋ - مۇنىڭ ءبارى ءوز الدىنا ءبىر ونەر تۋىندىسى. سوندىقتان ماكياج وسى بايلىقتىڭ كولەڭكەسىندە قالىپ قويماي، كەرىسىنشە ونى تولىقتىرىپ تۇرۋى كەرەك.
مەن ءوز جۇمىسىمدا ماكياجدى ەشقاشان اۋىر قىلىپ جاسامايمىن. جەڭىل، نازىك، تابيعي رەڭكتەردى قولدانامىن. جىلى تۇستەر - قازاق قىزىنىڭ بولمىسىنا وتە جاقىن. ولار نازىكتىك پەن يناباتتىلىقتى ايقىن كورسەتەدى. نەگىزگى ماقسات - بەت تەرىسىن بارىنشا تازا، تابيعي كۇيدە كورسەتۋ.
تاعى ءبىر ماڭىزدى دۇنيە - ماكياجدى كيىمنىڭ تۇسىمەن، ويۋ- ورنەگىمەن سايكەستەندىرۋ. اشەكەيدىڭ كولەمى مەن ەرەكشەلىگىنە قاراي ماكياج قارقىندىلىعىن رەتتەيمىز. وسىلايشا ۇلتتىق كيىم، اشەكەي جانە ماكياج ءبىر-بىرىمەن ۇندەسىپ، تۇتاس، ۇيلەسىمدى وبراز قالىپتاسادى. قازىرگى الەمدىك ترەندتەردىڭ ءوزى تابيعيلىققا قايتا بەت بۇرىپ جاتقانىن ەسكەرسەك، ءبىزدىڭ ۇلتتىق ستيل بۇل باعىتپەن وتە جاقسى ۇندەسەدى دەپ ويلايمىن.
- ءوزىڭىزدى قىسقاشا تانىستىرىپ وتسەڭىز. سۇلۋلىق سالاسىنا قالاي كەلدىڭىز؟
- مەن قىتايدىڭ تابيعاتى كوركەم ىلە ايماعىنداعى قازاق اۋىلىندا دۇنيەگە كەلىپ، سول جەردە ءوستىم. اتا-انام - قاراپايىم، ەڭبەكقور جاندار. ولار بىزگە ادال ەڭبەكتىڭ قادىرىن ۇيرەتىپ، ءاردايىم اق تىلەگىن ايتىپ وتىردى. انام ۇلتتىق قولونەرمەن اينالىساتىن، سىرماق، تەكەمەت تىگەتىن وتە شەبەر كىسى بولدى. بالا كەزىمنەن جانىندا ءجۇرىپ، ويۋ-ورنەكتىڭ ءمانىن، تۇستەردىڭ ۇيلەسىمىن، قول ەڭبەگىنىڭ قاسيەتىن بويىما ءسىڭىردىم. «انا كورگەن تون پىشەر» دەگەن ءسوزدىڭ شىندىعىن ءوز ومىرىمنەن كوردىم دەسەم بولادى.
كىشكەنتاي كەزىمدە قۇربىلارىمدى جيناپ الىپ، ولاردى ساندەپ، وزىمىزشە «ءسان كورسەتىلىمىن» ۇيىمداستىراتىنبىز. بۇل مەنىڭ العاشقى شىعارماشىلىق قادامدارىم ەدى. كەيىن سۋرەت سالۋعا قىزىعۋشىلىعىم ويانىپ، بەينەلەۋ ونەرى كۋرستارىنا قاتىستىم. سول جەردە ءتۇس پەن فورمانى سەزىنۋدى ۇيرەندىم. نەگىزگى ماماندىعىم - حورەوگرافيا، ياعني بي ونەرى. بي دە - سۇلۋلىقتىڭ ءبىر كورىنىسى. ول دا ەستەتيكا، ۇيلەسىم. سوندىقتان بۇل ماماندىق مەنىڭ قازىرگى باعىتىما ۇلكەن اسەر ەتتى دەپ ايتا الامىن. ۋاقىت وتە كەلە وسى قىزىعۋشىلىقتارىم مەنى سۇلۋلىق يندۋسترياسىنا الىپ كەلدى.
- ءبىر دانامەن تىگىلەتىن ەكسكليۋزيۆتى كيىمدەرگە سۇرانىس قانداي؟ كليەنتتەر كوبىنە نەنى باعالايدى؟
- قازىرگى قوعامدا ادامدار دارالىققا ۇمتىلادى. سوندىقتان «اياۋلىم» برەندىمەن شىعارىلاتىن كيىمدەر ءبىر دانامەن تىگىلەدى. بۇل ساپالى جانە ديزاينى ەكىنشى رەت قايتالانبايتىن كيىمدەر. ول تۇتىنۋشىعا «مەندە عانا بار» دەگەن ەرەكشە سەزىم سىيلايدى. كوپ ادامدار ءوزىنىڭ كيىپ جۇرگەن كيىمىن باسقانىڭ ۇستىنەن كورگەندى قالامايدى. وسى ارادا كاسىبىمە «اياۋلىم» اتاۋىن قالاي قويعانىمدى دا اتاي كەتەيىن. اياۋلىم - قىزىمنىڭ ەسىمى. قازاقتىڭ سۇيكىمدى، نازىك، مەيىرىمدى سوزدەرىنىڭ ءبىرى. سول سەبەپتى دە مەن قازاق قىزدارىنا دا ۇنايتىن، جاراساتىن، ماعىناسى تەرەڭ سوزبەن قىزمەت كورسەتكىم كەلدى. مەنىڭ ارمان-ماقساتىما دا وسى ءسوز كۇش-قۋات بەرەدى، كوڭىلگە سەنىم، ءۇمىت، جىلۋ سىيلايدى.
- ءسىزدىڭ كيىمدەرىڭىزدە ويۋ-ورنەكتەر ەرەكشە ورىن الادى. ءار ورنەكتى تاڭداۋدا قانداي ماعىنا مەن فيلوسوفياعا سۇيەنەسىز؟
- ويۋ-ورنەكتەر قازاقتىڭ ۇلتتىق قولونەرىندەگى نەگىزگى كوركەم ەلەمەنتتەردىڭ ءبىرى. ويۋ تەك اسەمدىك ءۇشىن عانا ەمەس، تەرەڭ ماعىنا مەن سيمۆولدى بىلدىرەدى. ول حالقىمىزدىڭ دۇنيەتانىمىن، سەنىمىن بىلدىرەتىن رۋحاني ءتىل.
شەبەر اپالارىمىز ويۋ-ورنەك ادامنىڭ كوزى تۇسكەن كەزدە سويلەپ تۇرۋ كەرەك دەپ ايتاتىن. ويۋلاردا وسىمدىك، سۋ، تاۋ بەينەلەرى كەزدەسەدى. بۇل - تابيعاتقا دەگەن قۇرمەتتىڭ بەلگىسى. وسىمدىك تەكتەس ويۋلار - كوكتەمدى، جاڭارۋدى، ءومىردىڭ جالعاسۋىن بەينەلەيدى. مىسالى، ءوزىم كوپ قولداناتىن «قوشقار ءمۇيىز» ويۋى - بايلىقتىڭ، مولشىلىقتىڭ، كۇش-قۋاتتىڭ نىشانى بولىپ كەلەدى.
سوندىقتان قاسيەتتى ورنەكتەرىمىزدىڭ ساپاسىن ءتۇسىرىپ جىبەرمەي، ءمان-ماعىناسىن تانىپ، ناقىشىن، ءسانىن كەلتىرىپ پايدالانعانىمىز دۇرىس. كيىمنىڭ كەز كەلگەن جەرىنە جاپسىرا بەرمەي، ورنىن تاۋىپ قويۋىمىز كەرەك.
- قازاقستاندا بيزنەس اشۋ جوسپارىڭىز تۋرالى ايتىپ وتسەڭىز؟
- بارلىق ادام سۇلۋلىقتى جاقسى كورەدى. قازاقستانعا كەلگەندە قازاق قىزدارىنىڭ تابيعي سۇلۋلىعى مەنى قاتتى شابىتتاندىردى. سوندىقتان ءوزىمنىڭ قازىرگى كۇنى شىعارىپ وتىرعان حالقىمىزدىڭ بەت تەرىسىنىڭ ەرەكشەلىگىنە ساي جاسالعان 11 ءتۇرلى كوسمەتيكا ونىمدەرىمدى، ۇلتتىق كيىمدەرىمدى ۇسىنسام، ونى ءوزىم جاساعان ماكياجبەن ۇيلەستىرىپ، قازاق قىزىنىڭ ادەمى ۇلتتىق وبرازىن جاساسام دەگەن وي-ارمان تۋدى. قازاق ەلىندە دە كاسىپ باستايمىن دەپ ماقسات قويدىم.
مەنىڭ باستى ارمانىم - قىز-كەلىنشەكتەرگە دايىن، ۇيلەسىمدى وبراز ۇسىنۋ. ياعني، ولار ءبىر جەردەن كيىمىن دە، كوسمەتيكاسىن دا، ماكياجىن دا تاڭداي الادى. بۇل - ۋاقىتتى ۇنەمدەيدى ءارى ءستيلدى دۇرىس قالىپتاستىرۋعا كومەكتەسەدى.
- ساپا مەن باعا اراسىنداعى تەپە-تەڭدىكتى قالاي ساقتايسىز؟
- ساپا - مەن ءۇشىن باستى قاعيدا. كيىمنىڭ ماتەريالى ساپالى، جۇمساق ءارى ىڭعايلى بولۋى كەرەك. سونىمەن بىرگە ۇلتتىق كيىمدەردىڭ ويۋ- ورنەگىن تاڭداپ، جوبالاپ، قولمەن سىزىپ، تىگۋ كوپ جۇمىستى، ەڭبەكتى قاجەت ەتەدى. سوندىقتان ۇلتتىق كيىمنىڭ باعاسىن تۇسىرەمىز دەپ ساپالىق قۇنىن، قادىر-قاسيەتىن ءتۇسىرىپ الماۋىمىز كەرەك. باسقا كيىمدەردەن باعاسى جوعارى بولاتىنىن ءتۇسىنىپ، قابىلداۋىمىز ءتيىس.
- قازىرگى الەمدىك ماكياج ترەندتەرى قانداي؟
- قازىرگى تاڭدا الەمدىك ماكياجدا تابيعيلىق ءبىرىنشى ورىنعا شىقتى. ادامدار ارتىق بوياۋدان گورى، ءوز تابيعي كەلبەتىن ساقتاۋعا تىرىسادى.
قىتايدا كوزدى ۇلكەيتىپ، ەموتسيانى ايقىن كورسەتەتىن ستيل تانىمال بولسا، ەۋروپادا كەرىسىنشە، تابيعي قاس، جەڭىل ماكياج ترەندتە. سونىمەن قاتار كوزدى كولدەنەڭ باعىتتا ۇزارتىپ كورسەتۋ ءتاسىلى دە كەڭىنەن قولدانىلىپ جاتىر. بۇل ماكياجدا الەمدە تايلاندتىق ونىمدەردىڭ سۇرانىسى جوعارى.
- سىزگە شابىت بەرەتىن تۇلعالار كىمدەر؟
- ماعان شابىت بەرەتىن تۇلعالار از ەمەس. قازاقستاندىق اكتريسا، پروديۋسەر بايان ماقسات قىزى مەن ديماش قۇدايبەرگەننىڭ جەكە بەت ارلەۋشىسى، ۆيزاجيست ءساندى بەكسىرعانىڭ تالعامپاز ونەرى، ۇزدىكسىز ىزدەنىسى، باتىل ءارى جىگەرلى ەڭبەگى مەن ءۇشىن ۇلكەن ۇلگى.
ال قىتايدا جينا ەسىمدى تانىمال ۆيزاجيست بار. كەزىندە ودان ارنايى ءبىلىم الۋ ءۇشىن ءۇش كۇندىك ساباققا قاتىسىپ، 43 مىڭ يۋان (شامامەن 3 ميلليون تەڭگە) تولەگەن بولاتىنمىن. بۇل مەن ءۇشىن ۇلكەن تاجىريبە ءارى كاسىبي دامۋىما سەرپىن بەرگەن ماڭىزدى كەزەڭدەردىڭ ءبىرى بولدى.
- ءسىزدىڭ تابىسقا جەتۋ قۇپياڭىز قانداي؟ كاسىپ باستاعىسى كەلەتىن قىز-كەلىنشەكتەرگە قانداي كەڭەس ايتاسىز؟
- شاكىرتتەرىمە اسىل ارمانىڭ بولسىن جانە ونى سوڭىنا دەيىن ورىنداپ شىعاتىن جىگەرىڭ بولسىن دەيمىن. ەڭ باستىسى - قورىقپاۋ جانە العاشقى قادامدى جاساۋ. كوپ جاعدايدا ءبىزدى توقتاتاتىن - ءوزىمىزدىڭ كۇمانىمىز نەمەسە وزگەنىڭ تەرىس پىكىرى. سوندىقتان باسقالاردىڭ پىكىرىن از تىڭداۋ كەرەك. ال شىن مانىندە، ءاربىر ۇلكەن جەتىستىك كىشكەنتاي باستامادان قۇرالادى.
وزىڭىزگە ۇنايتىن ءىستى تاڭداڭىز. سوندا عانا شارشاماي، شابىتپەن جۇمىس ىستەي الاسىز. ۇنەمى ىزدەنىپ، ۇيرەنۋدەن جالىقپاڭىز. ناتيجە بىردەن كەلمەسە دە، توقتاماڭىز. ەڭ باستىسى - وزىڭىزگە سەنىڭىز. قازاق قىزدارىنىڭ بويىندا ۇلكەن كۇش پەن تالانت بار. سول مۇمكىندىكتى پايدالانا بىلسە، كەز كەلگەن بيىكتى باعىندىرۋعا بولادى.
- سۇحباتىڭىز ءۇشىن راقمەت!
اۆتور
باقىتجول كاكەش
