قازاقستاندىقتار نەگە قاتارعا كەتىپ جاتىر؟

 زەرتتەۋ ناتيجەلەرىنە سۇيەنگەن Qazaq Expert Club-تىڭ ساراپشىسى ارمان شوقپاروۆتىڭ ايتۋىنشا، بۇگىندە كاتاردا قازاقستاننان بارعان شامامەن 600- 700 مامان جۇمىس ىستەيدى. ساۋالناماعا قاتاردا جۇمىس ىستەيتىن 54 قازاقستاندىق قاتىستى، سونداي-اق تاعى التى اداممەن تەرەڭدەتىلگەن سۇحبات جۇرگىزىلدى، - دەيدى ارمان شوقپاروۆ.

 قاتىسۋشىلاردىڭ %63- ىن ەر ادامدار قۇرادى، نەگىزگى جاس ساناتى - 31 بەن 40 جاس ارالىعى. ولاردىڭ جارتىسىنان استامىنىڭ ەڭبەك ءوتىلى 11 جىلدان اسادى. ءاربىر ەكىنشى قاتىسۋشى مۇناي-گاز سالاسىندا، نەگىزىنەن ينجەنەرلىك جانە وندىرىستىك لاۋازىمداردا جۇمىس ىستەيدى. زەرتتەۋ ناتيجەسى كورسەتكەندەي، مامانداردىڭ ەداۋىر بولىگى جۇمىستى ءوز بەتىنشە تاپقان، ال باسقالارىنا حانتينگ ارقىلى نەمەسە قاتار كومپانيالارىنان تىكەلەي شاقىرتۋ تۇسكەن.

 تەڭىز، قاشاعان جانە قاراشىعاناق سەكىلدى ءىرى مۇناي-گاز جوبالارىندا تاجىريبەسى بار قازاقستاندىق مامانداردى قاتار كومپانيالارى ارنايى ىزدەپ، جۇمىسقا شاقىرادى. كوشۋگە تۇرتكى بولاتىن نەگىزگى سەبەپتەر - جوعارى تابىس پەن حالىقارالىق تاجىريبە جيناۋ مۇمكىندىگى. زەرتتەۋگە قاتىسۋشىلاردىڭ %59- ى جوعارى بازالىق جالاقىنى باستى سەبەپ رەتىندە كورسەتسە، %56- ى ءوزىن ەكسپات رەتىندە سىناپ كورگىسى كەلەتىنىن ايتقان. سونىمەن قاتار كاسىبي سىن-قاتەرلەر، حالىقارالىق جوبالارعا قاتىسۋ جانە قازاقستانداعى مانساپتىق مۇمكىندىكتەردىڭ شەكتەۋلىلىگى دە ماڭىزدى فاكتورلار قاتارىندا اتالعان. قاتىسۋشىلاردىڭ %94- ى كوشكەننەن كەيىن جالاقىسىنىڭ ارتقانىن ايتتى، ال %74- ىنىڭ تابىسى كەمىندە ەكى ەسەگە وسكەن، - دەيدى ساراپشى.

سونىمەن بىرگە رەسپوندەنتتەردىڭ %85- ى قازاقستاندا ءدال وسىنداي دەڭگەيدەگى تابىس تابۋ ءىس جۇزىندە مۇمكىن ەمەس دەپ سانايدى. الايدا جوعارى تابىس ءاردايىم مانساپتىق ءوسۋدى بىلدىرمەيدى. زەرتتەۋگە قاتىسقانداردىڭ تەك %43- ى عانا قىزمەتتىك جوعارىلاۋ العانىن حابارلاعان. قالعاندارىنىڭ كاسىبي مارتەبەسى وزگەرىسسىز قالعان نەمەسە ءتىپتى تومەندەگەن.

 ارمان شوقپاروۆتىڭ ايتۋىنشا، قاتارداعى جۇمىس بەرۋشىلەر قىزمەتكەرلەردى دامىتۋعا ينۆەستيتسيا سالعاننان گورى، ولاردىڭ قولداعى قۇزىرەتتەرى ءۇشىن تولەۋگە دايىن كەلەدى. زەرتتەۋ بارىسىندا قازاقستاندىق مامانداردىڭ بولاشاق مانساپتىق جوسپارلارى دا ەرەكشە قىزىعۋشىلىق تۋدىردى. «رەسپوندەنتتەردىڭ تەك %28- ى عانا قازىرگى كەلىسىمشارتى اياقتالعاننان كەيىن قازاقستانعا ورالۋدى جوسپارلايدى. ال %35- ى قاتاردا قالۋدى، تاعى %37- ى ءۇشىنشى ەلگە كوشۋدى قاراستىرادى. سونىمەن قاتار قاتىسۋشىلاردىڭ %56- ى قاتارعا وتباسىمەن بىرگە كوشكەن. تاعى %30- ى بويداق جانە موبيلدىلىگى جوعارى، سوندىقتان باسقا ەلگە كوشۋ مۇمكىندىگىن جيىرەك قاراستىرادى. قالعان %14- ى قاتاردا جالعىز جۇمىس ىستەيدى، ال ولاردىڭ وتباسى قازاقستاندا قالعان. ءدال وسى توپ ەلگە قايتۋعا كوبىرەك بەيىم جانە قاتارداعى ءومىردى سالىستىرمالى تۇردە سىني باعالايدى ، - دەيدى ساراپشى.

سوعان قاراماستان قاتىسۋشىلاردىڭ باسىم بولىگى قاتارداعى ءومىر مەن جۇمىس تاجىريبەسىن وڭ باعالايدى: ساۋالناماعا قاتىسقانداردىڭ %80- ى قاتاردى ارىپتەستەرىنە ۇسىنۋعا دايىن. «ءبىر قىزىعى، دوحانى مانساپتىق ترامپلين رەتىندە كوبىنە تابىسى ەڭ كوپ وسكەن ماماندار قابىلدايدى. بۇلار - مۇناي-گاز سالاسىنداعى تاجىريبەلى كاسىبي كادرلار»، - دەيدى ارمان شوقپاروۆ.

ونىڭ پىكىرىنشە، بۇل قازاقستاننىڭ ەڭبەك نارىعى ءۇشىن ەلەۋلى سىن-قاتەرگە اينالىپ وتىر. ەل تاجىريبەلى ماماندارىنان ايىرىلىپ جاتىر جانە ولاردىڭ ءبارى بىردەي كەيىن ورالمايدى. بۇگىندە قازاقستاندىق كومپانيالار ءبىر-بىرىمەن عانا ەمەس، الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندەگى جۇمىس بەرۋشىلەرمەن دە باسەكەلەسۋگە ءماجبۇر. ەگەر قازاقستان تاجىريبەلى مامانداردى ساقتاپ قالعىسى كەلسە، كورپوراتيۆتىك مادەنيەتتى دامىتۋى، كاسىبي ءوسۋ مۇمكىندىكتەرىن جاساۋى جانە باسەكەگە قابىلەتتى ەڭبەك شارتتارىن ۇسىنۋى قاجەت. ايتپەسە ەڭ بىلىكتى كادرلار مانسابىن ەلدەن تىس جەردە جالعاستىرا بەرەدى - دەپ ەسەپتەيدى ساراپشى.

 24.kz