بەس وبلىستى رەسەيگە قوسۋعا قارسى بولعان قازاق

«سەن كىمسىڭ پارتيانىڭ شەشىمىمەن كەلىسپەيتىن؟ قازاقستاننىڭ بەس وبلىسىن رەسەيگە قوسامىز. بولدى»، - دەپ ن. حرۋشيەۆ ستولدى ۇرعىلادى.

- كونستيتۋتسيا بويىنشا قازاق ەلىنىڭ جەرىن ءبولۋ تۇرماق، كۇن تارتىبىنە قويۋ قاتەلىك، - دەپ جۇمابەك تاشەنوۆ قارسى جاۋاپ قاتتى.

- تاشەنوۆ جولداس، كەرەك بولسا سەنىڭ كەلىسىمىڭسىز بيۋرونىڭ ۇيعارىمىمەن قوسا سالامىز. ءتۇسىندىڭ بە؟

- وندا بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنا شاعىنامىن. كەرەك بولسا گااگا سوتىنا بەرىپ، الەم الدىندا بەدەلىڭىزدى تۇسىرەمىن، - دەدى جۇمابەك تاشەنوۆ.

كەكتەنگەن حرۋشيەۆ سول جينالىستان كەيىن قونايەۆتى شاقىرىپ الىپ «تاشەنەۆتى قىزمەتىنەن الىڭىز»، - دەپ تاپسىرما بەردى. ەلگە كەلگەن قونايەۆ بيۋرو وتىرىسىندا اسانباي اسقاروۆ پەن حاسان بەكتۇرعانوۆقا  تاشەنوۆتى «دورەكى» دەپ جامانداپ بايانداما جاساتتىرىپ، ارىستى ورنىنان الىپ تىندى. سول بەكتۇرعانوۆتى ىزىنە ەرتىپ، قىزمەتىن وسىرتكەن جۇمابەك تاشەنوۆ بولاتىن. 

«كۇشىك اسىراپ ءيت ەتتىم، ول بالتىرىمدى قاپتى»- دەمەكشى، كەيىن 5 اي ۇيدە جۇمىسسىز وتىرعان تاشەنەۆ شىمكەنتكە كىشىگىرىم قىزمەتكە تۇرعاندا، بەكتۇرعانوۆ ىزدەپ بارعان. جۇمابەك تاشەنوۆتىڭ كومەكشىسى بەكتۇرعانوۆتى جۇمەكەڭە كىرگىزبەي قويىپتى. «ايتارىڭىزدى ايتتىڭىز بيۋرو وتىرىسىندا، ەندى نە بەتىڭىزبەن كەلىپ تۇرسىز، جۇمابەك احمەت ۇلىنا»- دەپ قابىلداۋ بولمەسىنىڭ بوساعاسىنان قايتارعان. ت جۇمابەك تاشەنوۆتىڭ ەرلىگى ەلگە پاش ەتىلە باستاعاندا اسانباي اسقاروۆ تا كەشىرىم سۇراي كەلىپتى. «ماعان تاپسىرما سونداي بولىپ ەدى»، - دەپ.

قازاقتىڭ ءبىرتۋار ەرى جۇمابەك تاشەنوۆ بولماعاندا، سولتۇستىك قازاقستان، قوستاناي، اقمولا، شىعىس قازاقستان، پاۆلودار وبلىستارىنان قازاقستاننىڭ ايىرىلىپ قالۋ قاۋپى ءتونىپ تۇرعان ەدى! تەك قاراعاندى وبلىسىنىڭ وساكاروۆكا اۋدانىنان ءارى قاراي عانا قازاقتىڭ جەرى بولادى دەپ تە بەلگىلەنىپ قويعان ەكەن...

جۇمابەك تاشەنوۆتىڭ ءومىرىنىڭ ءبىر ساتىنەن، ۇلى سايان جۇمابەك تاشەنوۆتىڭ ەستەلىگىنەن.

**
جۇمابەك تاشەنوۆ 1950-1956 -جىلدار ارالىعىندا وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ بوستاندىق، ماقتاارال اۋداندارىن وزبەك ەلىنە بەرۋگە قارسى شىقتى. 1950 -جىلدارى كەڭەس وداعىنىڭ باسشىسى نيكيتا حرۋشيەۆتىڭ قولداۋىمەن ورىس شوۆينيستەرى قازاقستاندى پارشالاۋ ارقىلى قازاقتان كەلەتىن قاۋىپتىڭ الدىن الۋدى جوسپارلادى. 

1954 -جىلى تىڭ جانە تىڭايعان جەرلەردى يگەرۋ تۋرالى ن. س. حرۋشيەۆتىڭ ۆوليۋنتاريستىك شەشىمىنە قارسىلىق بىلدىرگەنى ءۇشىن قازاقستان ك پ و ك ءبىرىنشى حاتشىسى ج. ش. شاياحمەتوۆ قىزمەتىنەن بوساتىلادى. 1955-جىلى ساۋىردە ج. ا. تاشەنيەۆتى قازاق ك س ر جوعارعى كەڭەسى ءتورالقاسىنىڭ ءتوراعاسى ەتىپ سايلايدى. مىنە، وسىلايشا اقتوبەدەگى قىزمەتىنەن كەيىن 1955-1960 -جىلدارى جۇمابەك احمەت ۇلى 5 جىل رەسپۋبليكا پارلامەنتىن باسقاردى. جۇمابەك تاشەنوۆ 1950-1956 -جىلدار ارالىعىندا وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ بوستاندىق، ماقتاارال اۋداندارىن وزبەك ەلىنە بەرۋگە قارسى شىقتى.

1961 -جىلى حرۋشيەۆ جاڭا اكىمشىلىك- تەرريتوريالدىق ۇيىمداستىرىپ، ونىڭ جوسپارى بويىنشا وڭتۇستىك وڭىرلەردەن بولەك ماڭعىستاۋ وبلىسى تۇرىكمەنستانعا بەرەلەتىن ەدى. وسىلايشا قازاقستاننان ەشتەڭە قالمايتىنداي بولدى. تاشەنوۆ وسى شەشىمدەردىڭ بارلىعىنا اشىق قارسى شىقتى. ول ك س ر و- نىڭ كونستيتۋتسياسىنا شاعىمدانادى. وسىلايشا حرۋشيەۆ پەن وداقتىڭ شەشىمدەرىنىڭ دۇرىس ەمەستىگىن دالەلدەدى. بۇل قازاقستاننىڭ اۋماقتىق تۇتاستىعىن ساقتاپ قالۋعا كومەكتەستى.