قازاقستان بالالارى تۇجىرىمداماسى اياسىندا ەلىمىزدە قانداي شارالار جۇزەگە اسىرىلادى

رەسپۋبليكادا 6,2 ميلليون وتباسى تىركەلگەن بولسا، ونىڭ شامامەن 3 ميلليونى - بالالى وتباسىلار. وتباسىلارعا كەشەندى قولداۋ كورسەتۋ ماقساتىندا ەل بويىنشا 131 وتباسىنى قولداۋ ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى. بۇل شارالار وتباسى ينستيتۋتىن نىعايتۋعا ىقپال ەتەدى.

تۇجىرىمدامادا وتباسىنى قولداۋدىڭ جاڭا باعىتتارى قاراستىرىلعان. ولارعا نەكەگە دەيىنگى كەڭەس بەرۋ، ata.ana.kz پلاتفورماسىندا جاۋاپتى اتا-انا بولۋعا ارنالعان ينتەراكتيۆتى كۋرستار، «اتا-انالار اكادەمياسى» جوباسىن كەڭەيتۋ، اتا-انالاردىڭ بالانىڭ مەكتەپ ومىرىنە قاتىسۋىن زاڭنامالىق تۇرعىدا بەكىتۋ، سونداي-اق اليمەنتتىك قاتىناستاردى جەتىلدىرۋ جانە تۋىستاردىڭ ۋاقىتشا قامقورلىعىن رەتتەۋ كىرەدى.

كەيىنگى جىلدارى بالالاردى قورعاۋ سالاسىندا وڭ وزگەرىستەر بايقالادى. سونىڭ ىشىندە سوڭعى 10 جىلدا جەتىم بالالار ۇيىمدارىنداعى تاربيەلەنۋشىلەر سانى 54 پايىزعا ازايىپ، ينتەرنات جەلىسى 24 پايىزعا قىسقاردى. 2025 -جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا شامامەن 3 مىڭ جەتىم بالا وتباسىلارعا ورنالاستىرىلدى.

بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارى ەنگىزىلىپ جاتىر. بۇل جۇيە اگرەسسيا، جانجال نەمەسە بۋللينگ سياقتى جاعدايلاردى ەرتە انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. قازىرگى ۋاقىتتا بىرنەشە وڭىردە جاساندى ينتەللەكت نەگىزىندەگى بەينەاناليتيكالىق جۇيەنى ەنگىزۋ بويىنشا پيلوتتىق جوبالار جۇرگىزىلۋدە. مىسالى، 2025-2026 وقۋ جىلىندا استانا قالاسىنداعى №107-مەكتەپتە پيلوتتىق كامەرالار ورناتىلدى. قازىرگى كەزدە مۇنداي جۇيەلەر 46 مەكتەپ پەن 8 بالاباقشادا قولدانىلادى.

سونىمەن قاتار زورلىق-زومبىلىقتان زارداپ شەككەن بالالاردى قورعاۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە كوڭىل ءبولىنىپ وتىر. ەلدىڭ بارلىق وڭىرىندە بالالارعا ارنالعان مامانداندىرىلعان كومەك كابينەتتەرىن كەزەڭ- كەزەڭىمەن اشۋ جوسپارلانعان. بۇل كابينەتتەردە قىزمەتتەر «ءبىر تەرەزە» قاعيداتى بويىنشا كورسەتىلەدى. وندا العاشقى پسيحولوگيالىق كومەك، سوت-مەديتسينالىق ساراپتاما جانە بەيىندى مامانداردىڭ قاتىسۋىمەن ساۋالناما الۋ سياقتى قىزمەتتەر ءبىر جەردە ۇسىنىلادى. بۇل بالالاردىڭ ءتۇرلى مەكەمەلەرگە قايتا-قايتا جۇگىنۋ قاجەتتىلىگىن ازايتىپ، پسيحولوگيالىق جاراقات الۋ قاۋپىن تومەندەتەدى. جىل سوڭىنا دەيىن ءار وڭىردە كەمىندە ءبىر وسىنداي كابينەت اشۋ جوسپارعا ەندى.

مەكتەپتەردە ەرەكشە نازاردى قاجەت ەتەتىن بالالارعا پەداگوگيكالىق سۇيەمەلدەۋ جۇيەسى ەنگىزىلەدى. ءار بالا ءۇشىن پەداگوگتەر، مەكتەپ پسيحولوگتارى جانە اتا-انالاردىڭ قاتىسۋىمەن جەكە پروفيلاكتيكالىق جۇمىس جوسپارى ازىرلەنەدى. بۇل شارا تاۋەكەل توبىنا جاتاتىن وقۋشىلاردى ەرتە انىقتاپ، ولارعا ۋاقتىلى پسيحولوگيالىق جانە پەداگوگيكالىق قولداۋ كورسەتۋگە باعىتتالعان.

بالالاردىڭ جاراقات الۋىن بولدىرماۋ ماقساتىندا «بالالار قاۋىپسىزدىگى تەرەزەسى» اتتى رەسپۋبليكالىق اقپاراتتىق اكتسيا وتكىزىلەدى. ناۋقان تەرەزەدەن قۇلاۋ جاعدايلارىن ازايتۋعا جانە اتا-انالاردىڭ بالالار قاۋىپسىزدىگىنە جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان.

الداعى ۋاقىتتا مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىن سيفرلاندىرۋ اياسىندا mGov پلاتفورماسىندا «بالانىڭ جولى» اتتى سيفرلىق جۇيە ىسكە قوسىلادى. بۇل جۇيە بالالارعا كورسەتىلەتىن مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىن بىرىكتىرىپ، مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ۇيلەسىمدى جۇمىسىن قامتاماسىز ەتەدى.

ايتا كەتۋ كەرەك، «قازاقستان بالالارى» تۇجىرىمداماسى 2024 -جىلدىڭ قاڭتارىندا ۇكىمەتتىڭ شەشىمىمەن بەكىتىلدى. بۇل قۇجات بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ، قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ جانە جان-جاقتى دامۋىنا ارنالعان العاشقى ءبىرىڭعاي ستراتەگيالىق باعدارلاما بولىپ تابىلادى. وندا 158 ءىس-شارا مەن 10 نەگىزگى ينديكاتور قاراستىرىلعان.

بۇدان بۇرىن ەلىمىزدەگى بالاباقشالاردا ىلكى جوبا ىسكە قوسىلعانىن حابارلاعانبىز.