قازاق ادەبيەتىن الەمنىڭ 125 ەلىندە وقيدى

مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى مالىمەتىنشە، وتاندىق اۆتورلاردىڭ ەڭبەكتەرى ونداعان تىلگە اۋدارىلىپ، شەتەلدەردە جارىق كورىپ، الەمنىڭ جەتەكشى كىتاپحانالارى مەن ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ قورىنا ەنىپ جاتىر. قازاق كلاسسيكاسى مەن قازىرگى قازاق پروزاسىن وقيتىن شەتەلدىك وقىرماندار قاتارى دا كوبەيىپ كەلەدى.
قازىرگى قازاق پوەزياسى مەن پروزاسىنىڭ انتولوگيالارى ب ۇ ۇ- نىڭ التى رەسمي تىلىنە - اعىلشىن، اراب، يسپان، قىتاي، ورىس جانە فرانسۋز تىلدەرىنە اۋدارىلىپ، جارىق كوردى. جالپى تارالىمى 120 مىڭ دانانى قۇراعان جيناقتار 90 نان استام ەلدەگى 23 مىڭنان استام كىتاپحاناعا، جوعارى وقۋ ورنى مەن عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىنا تاراتىلدى.
كەيىنگى جىلدارى قازاق ادەبيەتىن وزگە تىلدەرگە اۋدارۋ جۇمىسى قارقىن الدى. سماعۇل ەلۋبايدىڭ «اق بوز ءۇي» رومانى يسپان تىلىندە، قابدەش ءجۇمادىلوۆتىڭ «دارابوز»، باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ «ۇشقان ۇيا» جانە ءازىلحان نۇرشايىقوۆتىڭ «ماحاببات، قىزىق مول جىلدار» شىعارمالارى اعىلشىن تىلىندە، ال دۋلات يسابەكوۆتىڭ «قارعىن» رومانى فرانسۋز تىلىندە جارىق كوردى. مۇحتار اۋەزوۆتىڭ «كوكسەرەك» شىعارماسى مەن ءىلياس ەسەنبەرليننىڭ «ايقاس» رومانى قىتاي تىلىنە، بەردىبەك سوقپاقبايەۆتىڭ «مەنىڭ اتىم قوجا» پوۆەسى فرانسۋز تىلىنە اۋدارىلدى. بۇعان دەيىن اتالمىش شىعارما اعىلشىن، نەمىس، ورىس، وزبەك جانە باسقا دا تىلدەردە باسىلىپ شىققان.
شەتەلدىك وقىرمانداردىڭ قازاق كلاسسيكاسىنا دەگەن قىزىعۋشىلىعى دا جوعارى. مۇحتار اۋەزوۆتىڭ «اباي جولى» رومان-ەپوپەياسى، اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ «قارا سوزدەرى» جانە ءىلياس ەسەنبەرليننىڭ «كوشپەندىلەر» تاريحي تريلوگياسى - الەمگە كەڭىنەن تانىلعان شىعارمالاردىڭ قاتارىندا.
وتاندىق باسپالار جىل سايىن Frankfurter Buchmesse ،Bologna Children’s Book Fair، Abu Dhabi International Book Fair ،Beijing International Book Fair جانە The London Book Fair حالىقارالىق كىتاپ كورمەلەرىنە قاتىسادى. بىلتىر قازاقستان فرانكفۋرت كىتاپ جارمەڭكەسىندە 137 كىتاپتى، بولونياداعى بالالار ادەبيەتىنە ارنالعان كىتاپ جارمەڭكەسىندە – 24، ابۋ-دابيدەگى حالىقارالىق كورمەدە 27 باسىلىمدى تانىستىردى.
كلاسسيكالىق مۇرانى زاماناۋي فورماتتا ناسيحاتتاۋعا دا ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى. «ۇلتتىق كىتاپ» رەسپۋبليكالىق بايقاۋىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا گۇلميرا اماندىقوۆانىڭ اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ «قارا سوزدەرى» نەگىزىندە جازىلعان «ۇرپاققا ۇلاعات. زاۆەت پوتومكام» ەڭبەگى «جىل كىتابى» اتاندى. كىتاپ قازاق، ورىس جانە اعىلشىن تىلدەرىندە جارىق كوردى. جالپى جوبا اياسىندا تۋىندى الەمنىڭ 12 تىلىنە اۋدارىلعان. باسىلىم فرانكفۋرت، دەلي جانە گۋاڭجوۋداعى حالىقارالىق كىتاپ الاڭدارىندا تانىستىرىلىپ، يۋنەسكو كىتاپحاناسىنىڭ قورىنا تابىستالدى.
قازاقستاندىق كىتاپتار حالىقارالىق بايقاۋلاردا دا جوعارى باعالانىپ ءجۇر. 2025-جىلى باكۋدە وتكەن «يسكۋسستۆو كنيگي» حالىقارالىق بايقاۋىندا «جوشى حان. ۇلى ۇلىستىڭ ءامىرشىسى» باسىلىمى گران-پري يەلەندى.
ۇلتتىق ادەبيەتتى الەمگە تانىتۋدا كىتاپحانالار مەن سيفرلىق رەسۋرستاردىڭ دا ۇلەسى ايرىقشا. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق كىتاپحاناسىنىڭ تۇراقتى وقىرماندارى اراسىندا ءۇندىستان، قىتاي، ا ق ش، تۇركيا، گەرمانيا، جاپونيا، فرانسيا، ۇلى بريتانيا جانە باسقا دا ەلدەردىڭ ازاماتتارى بار.
ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانانىڭ رەسۋرستارىن الەمنىڭ 120 ەلىندەگى وقىرماندار پايدالانادى. ال قازاقستاندىق ۇلتتىق ەلەكتروندى كىتاپحاناسىنا 125 مەملەكەتتەن پايدالانۋشىلار كىرەدى. شەتەلدىك اۋديتوريا اسىرەسە قازاق ادەبيەتىنە، قازاقستان تاريحىنا، تۇركى الەمىنە ارنالعان زەرتتەۋلەر مەن سيرەك باسىلىمدارعا قىزىعۋشىلىق تانىتادى.
سونىمەن قاتار شەتەلدەردە قازاق ادەبيەتى ورتالىقتارىنىڭ جەلىسى دامىپ كەلەدى. بۇگىندە مۇنداي ورتالىقتار 41 ەلدىڭ ۇلتتىق كىتاپحانالارىندا، سونىڭ ىشىندە ماجارستان، تۇركيا، قىتاي، فرانسيا، جاپونيا، ا ق ش، يتاليا، فينليانديا جانە برازيليادا جۇمىس ىستەيدى.
ولاردىڭ كىتاپ قورى قازاقستاندا جارىق كورگەن جاڭا باسىلىمدارمەن تۇراقتى تۇردە تولىقتىرىلىپ وتىرادى.
ەلىمىزدە ءبىرىڭعاي ۇلتتىق ەلەكتروندى كىتاپحانا قۇرىلاتىنىن جازعان بولاتىنبىز.