مەملەكەت نارىقتى قاۋىپتى ونىمنەن قالاي قورعايدى

ءونىمدى ساتىلىمعا شىعارماس بۇرىن وندىرۋشىلەر، يمپورتتاۋشىلار جانە ساتۋشىلار ونىڭ سىناقتان وتكەنىن قامتاماسىز ەتىپ، قاۋىپسىزدىگىن سەرتيفيكاتتاۋ نەمەسە سايكەستىك دەكلاراتسياسى ارقىلى راستاۋعا مىندەتتى. بۇل تۋرالى ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگىنىڭ باسپا ءسوز قىزمەتى حابارلادى.

تۇتىنۋشىلار ءۇشىن ماڭىزدىسى - تەحنيكالىق رەگلامەنتتەر تالاپتارىن ساقتاۋ وندىرۋشىلەردىڭ، يمپورتتاۋشىلاردىڭ جانە ساتۋشىلاردىڭ تىكەلەي مىندەتى. تەحنيكالىق رەگلامەنتتەر ءونىمنىڭ قاۋىپ-قاتەر دەڭگەيىن ەسكەرە وتىرىپ، ەڭ تومەنگى قاجەتتى تالاپتاردى بەلگىلەيدى. بۇل تالاپتار بيولوگيالىق، مەحانيكالىق، ءورت، جىلۋ، حيميالىق، ەلەكتر، رادياتسيالىق قاۋىپسىزدىكتى، سونداي-اق قۇرىلعىلار مەن جابدىقتاردىڭ قاۋىپسىز جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋگە قاتىستى ەلەكتروماگنيتتىك ۇيلەسىمدىلىكتى، ساۋلەلەنۋ قاۋىپسىزدىگىن، جارىلىسقا توزىمدىلىكتى، قاۋىپتى وندىرىستىك نىسانداردا قولدانىلاتىن تەحنيكالىق قۇرىلعىلاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن جانە وزگە دە تالاپتاردى قامتيدى.

قازاقستان رەسپۋبليكاسى ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگىنىڭ تەحنيكالىق رەتتەۋ جانە مەترولوگيا كوميتەتىنىڭ قىزمەتى قۇقىقبۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋعا، تالاپتارعا سايكەس كەلمەيتىن ءونىمنىڭ نارىققا شىعارىلۋىنا جول بەرمەۋگە باعىتتالعان.

وسىعان بايلانىستى تۇراقتى تۇردە بارۋ ارقىلى ەمەس، پروفيلاكتيكالىق باقىلاۋ جۇرگىزىلەدى. ونىڭ ماقساتى - بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋ جانە جولىن كەسۋ، سونداي-اق باقىلاۋ جانە قاداعالاۋ سۋبەكتىلەرىنە انىقتالعان كەمشىلىكتەردى ءوز بەتىنشە تۇزەتۋ مۇمكىندىگىن بەرۋ جانە اكىمشىلىك جۇكتەمەنى ازايتۋ.

بۇل باعىتتا ءتۇرلى اقپارات كوزدەرىنەن الىنعان مالىمەتتەر زەردەلەنىپ، تالدانىپ، سالىستىرىلادى. ولاردىڭ قاتارىندا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى، اشىق دەرەككوزدەر، سونداي-اق جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردىڭ وتىنىشتەرى بار.

پروفيلاكتيكالىق جۇمىستىڭ ماڭىزدى قۇرالدارىنىڭ ءبىرى - باقىلاۋ ماقساتىنداعى ساتىپ الۋ. ول قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كاسىپكەرلىك كودەكسىنە جانە تەحنيكالىق رەتتەۋ سالاسىنداعى زاڭناماعا سايكەس اۋماقتىق بولىمشەلەر ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى.

كوميتەت ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى باۋىرجان قاسىموۆتىڭ مالىمەتىنشە، 2025-جىلى مەملەكەتتىك باقىلاۋدىڭ 3163 ءتۇرى جۇرگىزىلىپ، ونىڭ 978 ىندە (%31) زاڭبۇزۋشىلىقتار انىقتالعان. جالپى سوماسى 26,749 ميلليون تەڭگەگە ايىپپۇل سالىندى. سونىمەن قاتار 197 ءونىم ۇلگىسى سىناقتان وتكىزىلىپ، ناتيجەسىندە جەدەل ارەكەت ەتۋ شارالارىن قولدانۋ تۋرالى 41 قاۋلى قابىلداندى.

2026-جىلى باقىلاۋ ساتىپ الۋى اياسىندا قاراعاندى وبلىسىندا كومىردىڭ 4 ۇلگىسى، قوستاناي وبلىسىندا كابەل ونىمدەرىنىڭ 4 ۇلگىسى جانە جانار-جاعارمايدىڭ 2 ۇلگىسى ساتىپ الىنىپ، سىناققا جىبەرىلدى.

باقىلاۋ ساتىپ الۋى كولىك قۇرالدارىنا، قۇرىلىس ماتەريالدارىنا، جانار-جاعارماي مەن مايلاۋ ماتەريالدارىنا، كومىرگە، سونداي-اق اينىمالى توك كەرنەۋى 1000 ۆ- قا دەيىن (نەمەسە تۇراقتى توك 1500 ۆ- قا دەيىن) بولاتىن، ەلەكتر ەنەرگياسىن قابىلداۋعا، تاراتۋعا، جۇكتەمەنى باسقارۋعا جانە جەلىلەردى قورعاۋعا ارنالعان ەلەكتر تەحنيكالىق قۇرىلعىلارعا قاتىستى جۇرگىزىلەدى.

كوميتەت تۇتىنۋشىلارعا ەسكە سالادى: ەگەر ءونىم تەحنيكالىق رەگلامەنت تالاپتارىن بۇزدى دەگەن ناقتى نەگىزدەر مەن دالەلدەر بولسا، ادام ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا، قورشاعان ورتاعا نەمەسە جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردىڭ، مەملەكەتتىڭ زاڭدى مۇددەلەرىنە قاۋىپ ءتونۋدىڭ الدىن الۋ نەمەسە ونى جويۋ ماقساتىندا ءتيىستى ورگاندارعا ءوتىنىش بەرۋگە قۇقىلى.

تەحنيكالىق رەتتەۋ سالاسىنداعى زاڭناماعا سايكەس، تەحنيكالىق رەگلامەنتتەر قولدانىلاتىن ونىمدەر نارىقتا تەك بەلگىلەنگەن تالاپتارعا سايكەستىگى ءتيىستى تارتىپپەن راستالعان جاعدايدا عانا اينالىمعا جىبەرىلەدى. سونىمەن قاتار تەحنيكالىق رەگلامەنتتەر تالاپتارىنا سايكەس كەلمەيتىن، سايكەستىكتى باعالاۋدان وتپەگەن، ءتيىستى قۇجاتتارى جوق نەمەسە مۇنداي قۇجاتتار تۋرالى مالىمەتتەر تەحنيكالىق رەتتەۋ تىزىلىمىندە نە ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ ءبىرىڭعاي تىزىلىمدەرىندە تىركەلمەگەن ونىمدەردى نارىققا شىعارۋعا تىيىم سالىنادى.

تەحنيكالىق رەگلامەنت تالاپتارىنا سايكەس كەلمەيتىن ءونىمدى اينالىمعا شىعارعانى ءۇشىن، سونداي-اق سايكەستىكتى باعالاۋ قۇجاتتارىندا كورسەتىلگەن مالىمەتتەرگە سايكەس كەلمەيتىن نەمەسە ءتيىستى باعالاۋدان وتپەگەن ءونىمدى وتكىزگەنى ءۇشىن اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىك قاراستىرىلعان.

قۇقىقبۇزۋشىلىق جاساعان تۇلعالارعا ايىپپۇل سالىنادى: جەكە تۇلعالارعا – 90 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش، لاۋازىمدى تۇلعالارعا، شاعىن كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە نەمەسە كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمدارعا - 195 ا ە ك، ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە - 310 ا ە ك، ءىرى كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە - 600 ا ە ك مولشەرىندە.

بۇعان دەيىن تۇركىستان وبلىسىندا سەرىكتەستىك تۇتىنۋشىلاردان 54 ميلليون تەڭگەدەن استام قاراجاتتى زاڭسىز العانىن جازعانبىز.