ەلىمىزدە 1-قاراشادا قانداي وزگەرىستەر بولادى

استانا. قازاقپارات – 1-قاراشادان باستاپ ەلىمىزدە ءبىرقاتار ماڭىزدى وزگەرىس كۇشىنە ەندى. ولاردىڭ قاتارىندا جەڭىلدەتىلگەن جاڭا يپوتەكالىق باعدارلامادان باستاپ، ورتاشا جالاقىنى ەسەپتەۋ ەرەجەسىن قايتا قاراۋ دا بار.

قاراشادا وتانداستارىمىزدى قانداي وزگەرىستەر كۇتىپ تۇرعانىن Kazinform ماتەريالىنان وقىڭىزدار.

جەڭىلدەتىلگەن يپوتەكا ىسكە قوسىلادى

ەلىمىزدە 3-قاراشادان باستاپ «ناۋرىز» جانە «ناۋرىز جۇمىسكەر» جەڭىلدەتىلگەن يپوتەكالىق باعدارلاماسىنا ءوتىنىم قابىلداۋ باستالادى. باعدارلاما تالاپتارى بويىنشا ازاماتتاردىڭ الەۋمەتتىك وسال ساناتتارى ءۇشىن 7 پايىز (ج ت س م 7,1 پايىزدان 9,6 پايىزعا دەيىن) جانە قالعان بارلىق ساناتتار ءۇشىن 9 پايىزدىق (ج ت س م 9,4 پايىزدان 13 پايىزعا دەيىن) مولشەرلەمەمەن نەسيە بەرىلەدى. باستاپقى جارنا - تازا ارلەۋدەگى باستاپقى تۇرعىن ءۇيدى ساتىپ الۋ ءۇشىن 10 پايىزدان، ارلەنبەگەن باستاپقى تۇرعىن ءۇيدى جانە قايتالاما نارىقتاعى تۇرعىن ءۇيدى ساتىپ الۋ ءۇشىن 20 پايىزدان باستالادى.

نەسيەنىڭ ەڭ جوعارى سوماسى وبلىستار ءۇشىن - 30 ميلليون تەڭگە، استانا مەن الماتى قالالارى ءۇشىن - 36 ميلليون تەڭگە.

«ناۋرىز» باعدارلاماسى اياسىندا استانا، الماتى جانە وبلىس ورتالىقتارىندا تەك ءبىرىنشى نارىقتاعى (جاڭا) تۇرعىن ۇيلەردى ساتىپ الۋعا بولادى. ال مونوقالالار مەن اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردىڭ تۇرعىندارى ءۇشىن ءبىرىنشى جانە ەكىنشى نارىقتاعى ۇيلەر ۇسىنىلادى. بارلىق تۇرعىن ءۇي نىساندارى BaSpana Market پورتالى ارقىلى تاڭدالادى.

ال «ناۋرىز جۇمىسكەر» باعدارلاماسى اۋىل، ورمان جانە بالىق شارۋاشىلىعى، تاۋ-كەن ونەركاسىبى جانە كارەرلەردى يگەرۋ، وڭدەۋ ونەركاسىبى، ەلەكتر ەنەرگياسىمەن، گازبەن، بۋمەن، ىستىق سۋمەن جانە اۋانى كونديتسيونەرلەۋمەن جابدىقتاۋ، سۋمەن جابدىقتاۋ؛ سۋ بۇرۋ؛ قالدىقتاردى جيناۋ، وڭدەۋ جانە جويۋ، لاستانۋدى جويۋ قىزمەتى، قۇرىلىس، كولىك جانە قويمالاۋ سالالارى قىزمەتكەرلەرىن قامتيدى.

سۋعا تولەم جاساۋدىڭ جاڭا ەرەجەسى

1-قاراشادان باستاپ سۋمەن جابدىقتاۋ جانە سۋ بۇرۋ قىزمەتتەرىنىڭ كولەمىن ەسەپتەۋ بويىنشا جاڭا ادىستەمە كۇشىنە ەندى.

ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە، قابىلدانعان ادىستەمە جاڭا تولەم تۇرلەرىن ەنگىزبەيدى جانە سۋ ءۇشىن تولەم مولشەرىن ارتتىرمايدى. قۇجاتتىڭ ماقساتى - سۋدى جەتكىزۋ جانە بۇرۋ كولەمىن انىقتاۋدىڭ ءبىرىڭعاي ەرەجەلەرىن بەلگىلەۋ. بۇرىنعىداي تولەم سۋ ەسەپتەگىش قۇرالدارىنىڭ كورسەتكىشتەرى بويىنشا جۇرگىزىلەدى، ياعني تۇتىنۋشى مەن سۋ ارناسى جەلىلەرىنىڭ شەكاراسىندا ورناتىلعان قۇرىلعى دەرەكتەرى نەگىزگە الىنادى. ال ەسەپتەگىشى جوق تۇتىنۋشىلار ءۇشىن تولەم مولشەرى اكىمدىك بەكىتكەن تۇتىنۋ نورمالارى بويىنشا ەسەپتەلەدى.

كوپپاتەرلى تۇرعىن ۇيلەردىڭ تۇرعىندارى ءۇشىن دە ەسەپتەۋ ءتارتىبى وزگەرمەيدى.

ەگەر ۇيدە جالپىۇيلىك سۋ ەسەپتەگىش ورناتىلىپ، كەيبىر پاتەرلەردە جەكە ەسەپتەگىشتەر بولماسا، وندا جالپى ۇيلىك جانە جەكە كورسەتكىشتەر اراسىنداعى ايىرماشىلىق كوندومينيۋم قاتىسۋشىلارى اراسىندا پروپورتسيونالدى تۇردە بولىنەدى. مۇنداي ءتارتىپ بۇرىننان قولدانىستا بولعان. ەندى تۇسىنبەۋشىلىكتەردىڭ الدىن الۋ ءۇشىن ول جاڭارتىلعان ادىستەمەدە ناقتى بەكىتىلىپ وتىر.

وسى ادىستەمەنى قابىلداۋ سۋمەن جابدىقتاۋ جانە سۋ بۇرۋ قىزمەتتەرىنە اقى تولەۋدىڭ ۇلعايۋىنا اكەلمەيدى.

سۋبسيديالاناتىن جۇمىس ورىندارىنا ءوتىنىم قابىلداۋ باستالدى

ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى 2026-جىلعا ارنالعان سۋبسيديالاناتىن جۇمىس ورىندارىن ۇيىمداستىرۋ ءۇشىن جۇمىس بەرۋشىلەردەن ءوتىنىم قابىلداۋدى باستادى. ول 31-جەلتوقسانعا دەيىن جالعاسادى. وتىنىمدەر ەلەكتروندىق فورماتتا «ەلەكتروندىق ەڭبەك بيرجاسى» (Enbek.kz) سيفرلىق پلاتفورماسى ارقىلى قابىلدانادى.

سۋبسيديالاناتىن جۇمىس ورىندارىن ۇيىمداستىرۋعا وتىنىمدەر كەلەسى تالاپتارعا سايكەس كەلەتىن جۇمىس بەرۋشىلەردەن قابىلدانادى:

1. ارەكەت ەتۋشى زاڭدى تۇلعا نەمەسە جەكە كاسىپكەر مارتەبەسىنىڭ بولۋى؛

2. سۋبسيديالاناتىن جۇمىس ورىندارىن ۇيىمداستىرۋعا ءوتىنىم بەرگەن كۇنگە دەيىن 12 ايدان استام ۋاقىت بويى قىزمەتتى جۇزەگە اسىرۋى؛

3. ءوتىنىم بەرگەن كەزدە جالاقى بويىنشا مەرزىمى وتكەن بەرەشەكتىڭ بولماۋى؛

4. سۋبسيديالاناتىن جۇمىس ورىندارىن ۇيىمداستىرۋعا ءوتىنىم بەرگەنگە دەيىنگى سوڭعى 12 اي ىشىندە الەۋمەتتىك تولەمدەردىڭ تۇراقتى تۇردە جۇرگىزىلۋى؛

5. سەنىمسىز سالىق تولەۋشىلەر تىزىمىندە بولماۋى؛

6. ەڭبەك موبيلدىلىگى ورتالىعىمەن بۇرىن جاسالعان سۋبسيديالاناتىن جۇمىس ورىندارىن ۇيىمداستىرۋ تۋرالى شارتتار بويىنشا مىندەتتەمەلەردىڭ تولىق ورىندالۋى؛

7. ق ر الەۋمەتتىك كودەكسىنە سايكەس كاسىپتىك وقىتۋدى ۇيىمداستىرۋعا قاتىسپاۋى؛

8. بانكروتتىق نەمەسە جويۋ ءراسىمىنىڭ بولماۋى؛

9. ارنايى الەۋمەتتىك قىزمەتتەر كورسەتەتىن ۇيىمدار تىزىلىمىندە بولماۋى؛

10. اعىمداعى قارجى جىلىنىڭ ىشىندە بيۋجەت قاراجاتى ەسەبىنەن جاڭا بيزنەس-يدەيالاردى ىسكە اسىرۋعا گرانتتار مەن (نەمەسە) ميكروكرەديتتەر الماعان بولۋى ءتيىس (الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارىن جانە/نەمەسە «كۇمىس جاس» جوباسىن ۇيىمداستىرۋعا ءوتىنىم بەرگەن جۇمىس بەرۋشىلەردى قوسپاعاندا)؛

11. ينفراقۇرىلىمدىق جوبالار بويىنشا مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار شەڭبەرىندە قىزمەتتەر كورسەتپەۋى نەمەسە جۇمىستار ورىنداماۋى؛

12. مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ تاپسىرىسىن ورنالاستىرماۋى (جاستار پراكتيكاسىن ۇيىمداستىرۋعا ءوتىنىم بەرگەن جۇمىس بەرۋشىلەردى قوسپاعاندا)؛

13. تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمى جانە (نەمەسە) مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسى شەڭبەرىندە مەديتسينالىق كومەك كورسەتپەۋى (جاستار پراكتيكاسىن ۇيىمداستىرۋعا ءوتىنىم بەرگەن جۇمىس بەرۋشىلەردى قوسپاعاندا)؛

14. وتكەن كۇنتىزبەلىك جىلى وزىندە سۋبسيديالاناتىن جۇمىس ورىندارىندا ەڭبەك قىزمەتىن اياقتاعان جۇمىسسىزداردىڭ كەمىندە 10 پايىزىن (ءوتىنىم بەرگەن كەزدە) جۇمىسقا ورنالاستىرعان بولۋى ءتيىس (الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارىن ۇيىمداستىرۋعا ءوتىنىم بەرگەن جۇمىس بەرۋشىلەردى قوسپاعاندا)؛

15. تەرروريزم مەن ەكسترەميزمدى قارجىلاندىرۋمەن بايلانىستى ۇيىمدار مەن تۇلعالار تىزىمىندە بولماۋى؛

16. جالعان كاسىپكەرلىكپەن اينالىسقان سالىق تولەۋشىلەر تىزىمىندە بولماۋى ءتيىس.

جۇمىس بەرۋشىلەردەن ءوتىنىم قابىلداۋ جۇمىسشىلاردىڭ تىزىمدىك سانىنىڭ 10 پايىزىنان اسپايتىن شەكتە جۇرگىزىلەدى.

بازالىق مولشەرلەمە ارتۋى مۇمكىن

10-قازاندا ق ر ۇلتتىق بانكىنىڭ اقشا- كرەديت ساياساتى كوميتەتى بازالىق مولشەرلەمەنى جىلدىق 18 پايىز دەڭگەيىندە بەلگىلەۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. سول كەزدە ۇلتتىق بانك ءتوراعاسى تيمۋر سۇلەيمەنوۆ بازالىق مولشەرلەمە تۋرالى وسى جىلداعى سوڭعى شەشىم قاراشا ايىندا قابىلداناتىنىن ايتتى. سول شەشىم قابىلدانعاندا ينفلياتسيا مەن باسقا دا ماكروەكونوميكالىق كورسەتكىشتەردىڭ جاڭارتىلعان بولجامدارى ەسكەرىلەدى.

- ۇلتتىق بانك پروينفلياتسيالىق جانە دەزينفلياتسيالىق فاكتورلار بالانسىن، ينفلياتسيا ديناميكاسى مەن ونىڭ باياۋلاۋ تراەكتورياسىن جان-جاقتى باعالاپ وتىرادى. ساياساتتىڭ قاتاڭدىلىق دەڭگەيى ينفلياتسيانى تۇراقتاندىرۋ ءۇشىن جەتكىلىكسىز بولعان جاعدايدا قوسىمشا قاتاڭداتۋ مۇمكىندىگىن قاراستىراتىن بولامىز، - دەدى ول.

ورتاشا ايلىق جاڭاشا ەسەپتەلىنەدى

3-قاراشادا ورتاشا جالاقىنى ەسەپتەۋدىڭ ءبىرىڭعاي قاعيدالارىنا وزگەرىس ەنگىزەتىن ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترىنىڭ بۇيرىعى كۇشىنە ەنەدى.

اتاپ ايتقاندا، ورتاشا جالاقىنى ەسەپتەۋدىڭ ءبىرىڭعاي قاعيدالارىنا ورتاشا ايلىق جالاقىنى ەسەپتەۋ كەزىندە «تۇراقتى سيپاتتاعى تولەمدەر» تۇسىنىگى قوسىلادى. بيۋجەت قاراجاتىن ۇنەمدەۋ ەسەبىنەن بەلگىلەنگەن تولەمدەردىڭ قوسىمشا ءتۇرى بويىنشا ورتاشا جالاقىنى ەسەپتەۋ كەزىندە ەسكەرىلمەيتىن تولەمدەردىڭ تىزبەسى كەڭەيتىلەدى.

تۇزەتۋلەر ورتاشا جالاقىنى ەسەپتەۋدەگى اشىقتىقتى ارتتىرۋعا باعىتتالعان.

جاڭا اۋە رەيستەرى اشىلادى

7-قاراشادان باستاپ Qazaq Air (Vietjet Qazaqstan) اۋە كومپانياسى استانا-سامارقاند-استانا باعىتىندا (اپتاسىنا 2 رەت - جۇما جانە جەكسەنبى كۇندەرى)، ال 10-قاراشادان استانا-بىشكەك-استانا باعىتىندا (اپتاسىنا 2 رەت - دۇيسەنبى جانە بەيسەنبى كۇندەرى) اۋە رەيستەرىن ورىنداي باستايدى.

سونىمەن قاتار FlyArystan اۋە كومپانياسى اقتاۋ-دۋباي-اقتاۋ باعىتىندا جاڭا رەيسىن اشادى.

باستاپقى كەزەڭدە ۇشۋلار اپتاسىنا ءبىر رەت - سەنبى كۇنى جۇزەگە اسىرىلادى. ال مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ قىسقى دەمالىسىندا – 16-جەلتوقساننان 6-قاراشاعا دەيىن جانە كوكتەمگى مەرەكەلەر كەزىندە 10-24-ناۋرىز ارالىعىندا سەيسەنبى كۇنى قوسىمشا رەيستەر قوسىلادى.