ەلۋندۋ لازار: التىن وردا - مادەنيەتارالىق ديالوگ پەن مادەني ارتۇرلىلىكتىڭ تاريحي ۇلگىسى
استانا. KAZINFORM - يۋنەسكو باس ديرەكتورى ورىنباسارىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ەلۋندۋ لازار التىن وردا ەۋرازيانىڭ كەڭ اۋقىمدى تاريحىن بەينەلەي وتىرىپ، دالانىڭ قوزعالىس، الماسۋ جانە ءوزارا بايلانىستاردىڭ سەرپىندى ورتالىعى بولعانىن كورسەتەتىنىن ايتتى، دەپ حابارلايدى عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگى.
استانادا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ قاتىسۋىمەن «التىن وردا - دالا وركەنيەتىنىڭ مودەلى: تاريح، ارحەولوگيا، مادەنيەت، بىرەگەيلىك» اتتى حالىقارالىق سيمپوزيۋمنىڭ اشىلۋ ءراسىمى ءوتتى.
يۋنەسكو-نىڭ قامقورلىعىمەن ءوتىپ جاتقان اۋقىمدى حالىقارالىق فورۋم جوشى ۇلىسىنىڭ تاريحي مۇراسىن جانە ونىڭ ورتالىق ەۋرازيا كەڭىستىگىندەگى وركەنيەتتىك ۇدەرىستەردى قالىپتاستىرۋداعى ءرولىن جان-جاقتى زەردەلەۋ ءۇشىن جەتەكشى وتاندىق جانە شەتەلدىك عالىمداردى، ساراپشىلاردى جانە حالىقارالىق عىلىمي قاۋىمداستىق وكىلدەرىن بىرىكتىردى.
سالتاناتتى ءراسىم بارىسىندا يۋنەسكو باس ديرەكتورى ورىنباسارىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ەلۋندۋ اسسومو لازار ءسوز سويلەپ، التىن وردانىڭ مادەنيەتتەر اراسىنداعى ءوزارا ىقپالداستىقتىڭ بىرەگەي كەڭىستىگى رەتىندەگى تاريحي ماڭىزىن اتاپ ءوتتى.
- التىن وردا وسى قۇندىلىقتاردىڭ ماڭىزدى كورىنىسى بولىپ وتىر. ول ەۋرازيانىڭ كەڭ اۋقىمدى تاريحىن بەينەلەي وتىرىپ، دالانىڭ قوزعالىس، الماسۋ جانە ءوزارا بايلانىستاردىڭ سەرپىندى ورتالىعى بولعانىن كورسەتەدى. ول ەرەكشە كوپتۇرلىلىككە يە ساياسي ءارى مادەني كەڭىستىك بولدى، وندا بىرنەشە ءدىن، ءتىل، ونەر تۇرلەرى مەن تەحنولوگيالار توعىسىپ، ءبىر-بىرىنە ءوزارا ىقپال ەتتى. ول بۇگىنگى كۇنى دە مادەنيەتارالىق ديالوگ پەن مادەني ارتۇرلىلىكتىڭ سەنىمدى تاريحي ۇلگىسى بولىپ قالا بەرەدى، - دەدى ول.
فورۋمعا قاتىسۋشىلار تاريحتى زەرتتەۋ تەك وتكەندى ەسكە ساقتاۋ عانا ەمەس، سونىمەن قاتار قازىرگى ۇدەرىستەردى تەرەڭىرەك تۇسىنۋگە جانە ورنىقتى بولاشاق قالىپتاستىرۋعا باعىتتالاتىنىن اتاپ ءوتتى. سەنىمسىزدىكتىڭ ارتۋى مەن ءبولىنۋشى ۇردىستەردىڭ كۇشەيۋىمەن بايلانىستى جاھاندىق سىن-قاتەرلەر جاعدايىندا التىن وردا مەن جىبەك جولىنىڭ تاريحى مادەنيەتتەر ءوزارا ىقپالداستىق، الماسۋ جانە اشىقتىق ارقىلى نىعايا تۇسەتىنىنىڭ ايقىن مىسالى رەتىندە قاراستىرىلادى.
- بۇل سيمپوزيۋم يۋنەسكو-نىڭ نەگىزگى مانداتىمەن تىكەلەي ۇيلەسەدى. يۋنەسكو-نىڭ «جىبەك جولى» باعدارلاماسى وتىز جىلدان استام ۋاقىت بويى جىبەك جولى تەك ساۋدا باعىتتارىنىڭ جەلىسى عانا ەمەس، مادەني ءوزارا ارەكەتتەسۋ مەن الماسۋدىڭ ناعىز كەڭىستىگى بولعانىن كورسەتىپ كەلەدى. ونىڭ ماڭىزدى توراپتارىنىڭ قاتارىندا قازىرگى قازاقستان مەن كورشىلەس مەملەكەتتەردىڭ اۋماقتارى بولعانى ەرەكشە اتاپ وتىلەدى، - دەدى ەلۋندۋ لازار.
حالىقارالىق سيمپوزيۋمنىڭ وتكىزىلۋى عىلىمي ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا، ءپانارالىق زەرتتەۋلەردى دامىتۋعا جانە ۇلى دالانىڭ تاريحي-مادەني مۇراسىن حالىقارالىق دەڭگەيدە ىلگەرىلەتۋگە ارنالعان ماڭىزدى الاڭعا اينالدى.
وسىدان بۇرىن اقوردانىڭ باسپا ءسوز قىزمەتى مەملەكەت باسشىسى قاسىم- جومارت توقايەۆتىڭ «التىن وردا - دالا وركەنيەتىنىڭ ۇلگىسى: تاريح، ارحەولوگيا، مادەنيەت، بىرەگەيلىك» اتتى حالىقارالىق سيمپوزيۋمدا سويلەگەن ءسوزىنىڭ تولىق ءماتىنىن جاريالادى.
