ۇكىمەت 9 ايداعى الەۋمەتتىك- ەكونوميكالىق دامۋ قورىتىندىلارىن پىسىقتايدى

استانا. KAZINFORM - بۇگىن ۇكىمەت وتىرىسىندا 2025 -جىلعى قاڭتار- قىركۇيەك ايلارىنداعى الەۋمەتتىك- ەكونوميكالىق دامۋ قورىتىندىلارى مەن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋ بارىسى تالقىعا سالىنادى.

وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا وتەتىن باسپا ءسوز كونفەرەنتسياسىنا:

ۇلتتىق ەكونوميكا ءبىرىنشى ۆيتسە- ءمينيسترى ازامات ءامرين؛

قارجى ۆيتسە- ءمينيسترى ەرجان ءبىرجانوۆ ب ا ق وكىلدەرىنىڭ ساۋالدارىنا جاۋاپ بەرەدى.

2025 -جىلعى قاڭتار- تامىزدا 2024 -جىلعى قاڭتار- تامىزعا قاراعاندا ناقتى كولەم يندەكسىنىڭ ەڭ ۇلكەن ءوسىمى كولىك جانە قويمالاۋ (%121,5)، قۇرىلىس (%118,1)، ساۋدا (%108,9) جانە ونەركاسىپ (%107,6) سالالارىندا بايقالادى. ناقتى كولەم يندەكسىنىڭ ەڭ از ءوسىمى اۋىل شارۋاشىلىعى (%103,4) جانە بايلانىس (%103,8) سالالارىندا قالىپتاستى.

2025 -جىلعى قاڭتار- تامىزدا 2024 -جىلعى قاڭتار- تامىزعا قاراعاندا كوپتەگەن وڭىرلەردە قىسقا مەرزىمدى ەكونوميكالىق ينديكاتوردىڭ وڭ ءوسىم قارقىنى بايقالادى. ەڭ ۇلكەن ءوسىم قارقىنى استانا قالاسىندا (%118,6)، تۇركىستان وبلىسىندا (%115,8)، شىمكەنت قالاسىندا (%115) جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا (%114) بايقالادى. تەرىس ءوسىم شىعىس قازاقستان (%97,3) جانە ۇلىتاۋ (%99) وبلىستارىندا قالىپتاستى.

ايتا كەتەيىك، وتكەن اپتاداعى ۇكىمەت وتىرىسىندا مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋ جانە كولەڭكەلى ەكونوميكانى تومەندەتۋ شارالارى تالقىعا ءتۇستى.

ءبىرىنشى ماسەلە بويىنشا نەگىزگى بايانداما جاساعان دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى اقمارال ءالنازاروۆانىڭ ايتۋىنشا، م ءا م س ىسكە قوسىلعاننان كەيىن سالالىق قارجىلاندىرۋدىڭ ورتاشا جىلدىق قارقىنى 2 ەسەدەن ارتىق ءوسىپ، 21,2 پايىزدى قۇرادى. بۇل ينۆەستيسيالاردىڭ، ونىڭ ىشىندە جەكە ينۆەستيسيالاردىڭ كەلۋىن ىنتالاندىردى. 2027 -جىلعا قاراي م ءا م س قاراجاتى سالا شىعىستارىنىڭ نەگىزگى قارجىلاندىرۋ كوزىنە اينالادى. سالانى قارجىلاندىرۋدى ۇلعايتۋ حالىق ءۇشىن مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىردى جانە مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەڭبەك جاعدايىن جاقسارتۋعا تىكەلەي اسەر ەتتى.

ماسەلەن، سوڭعى 7 جىلدا 1 ادامعا ارنالعان مەديتسينالىق شىعىستار 98 مىڭ تەڭگەدەن 258 مىڭ تەڭگەگە دەيىن، ياعني 2,6 ەسەگە ۇلعايدى. بۇل رەتتە مەديتسينا پەرسونالىنىڭ ورتاشا جالاقىسى شامامەن 2,5 ەسە، ونىڭ ىشىندە دارىگەرلەردىڭ جالاقىسى 2,8 ەسە - 159 مىڭنان 442 مىڭ تەڭگەگە دەيىن ۇلعايدى. باستاپقى دەڭگەيدە كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر جانە كونسۋلتاتسيالىق- دياگنوستيكالىق قىزمەتتەر سانى 2,7 ەسە ارتتى.

- الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىنىڭ «تابىستى ادامنىڭ وسال توپقا جاردەمى» نەگىزگى قاعيداتىن جۇزەگە اسىرۋ جۇيەنىڭ باستى جەتىستىكتەرىنىڭ ءبىرى بولدى. بۇل الەۋمەتتىك ادىلدىكتىڭ ءتيىستى دەڭگەيىن جانە مەديتسينالىق كومەكتىڭ جالپىعا بىردەي قول جەتكىزۋىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەردى، - دەدى مينيستر.

مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋدىڭ ناتيجەلەرى مىناداي:

- كۇتىلەتىن ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعى 75,4 جاسقا جەتىپ، وسى كورسەتكىش بويىنشا قازاقستان ورتالىق ازيا ەلدەرى اراسىندا كوش باستادى؛

- انا ءولىم-ءجىتىمى ءتىرى تۋعان 100 مىڭ بالاعا شاققاندا 14,8 دەن 10,10 عا دەيىن؛

- نارەستە ءولىم- ءجىتىمى ءتىرى تۋعان 1 مىڭ نارەستەگە شاققاندا 7,93 تەن 6,80 گە دەيىن قىسقاردى.

وسى ورايدا پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە ەڭبەك مينيسترلىگىمەن جانە ءوڭىر اكىمدىكتەرىمەن بىرگە مەديتسينالىق ساقتاندىرۋدىڭ جاڭا تەتىگىن ەنگىزۋ بويىنشا ۇيلەسىمدى جۇمىس جۇرگىزۋدى، مەديتسينالىق كومەكتىڭ قولجەتىمدىلىگى مەن ساپاسىنا، تەگىن ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىنە قاتىستى الاڭداۋشىلىق بىلدىرگەن ازاماتتارعا دا قۇلاق اسۋدى تاپسىردى.

سونىمەن قاتار ۇكىمەت باسشىسى ءبىرقاتار مينيسترلىك پەن ءوڭىر اكىمدىكتەرىنە مىناداي ناقتى تاپسىرمالار بەردى:

- دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىمەن بىرلەسىپ، وسى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن قوردىڭ بيزنەس- پروتسەستەرىن اۆتوماتتاندىرۋ مەن وڭتايلاندىرۋ جۇمىستارىن اياقتاۋى ءتيىس. سونداي- اق ازاماتتار مەن مەديتسينالىق ۇيىمدار ءۇشىن ىڭعايلى سەرۆيستەردى ەنگىزە وتىرىپ، سيفرلىق پلاتفورمانى تولىقتاي قايتا قاراعانى ءجون؛

- دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ، بيىل 1-جەلتوقسانعا دەيىن مەديتسينالىق ساقتاندىرۋدىڭ جاڭا نورمالارىن اقپاراتتىق- ءتۇسىندىرۋ بويىنشا جۇمىس جوسپارىن ازىرلەپ، ىسكە اسىرۋى ءتيىس. بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىن، سيفرلىق الاڭداردى، الەۋمەتتىك جەلىلەردى، وڭىرلىك ءىس- شارالاردى بارىنشا پايدالانۋ قاجەت.

- ءوڭىر اكىمدىكتەرى مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى مەديتسينالىق كومەك ساپاسىن ارتتىرۋ بويىنشا پارمەندى شارالار قابىلداپ، ساقتاندىرۋ جۇيەسىنە جارنا تولەۋگە قاتىستى مىندەتتەمەلەردىڭ ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋ، جەرگىلىكتى دەڭگەيدە ەنگىزىلىپ جاتقان وزگەرىستەردى ىسكە اسىرۋعا اكىمدىكتەردى بارىنشا جۇمىلدىرۋ كەرەك.

ەكىنشى ماسەلە بويىنشا ءسوز العان قارجى ءمينيسترى ءمادي تاكييەۆتىڭ ايتۋىنشا، 2024 -جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا كولەڭكەلى ەكونوميكانىڭ دەڭگەيى 2023 -جىلدان بەرى 0,9 پايىزدىق تارماققا تومەندەپ، 16,7 پايىزدى قۇرادى. اسىرەسە ىشكى ساۋدا، ءبىلىم بەرۋ، اۋىل شارۋاشىلىعى سياقتى سالالاردا ايتارلىقتاي جاقسارۋ بايقالادى. دەسە دە مۇنداعى ماسەلەلەر ءالى دە بولسا وزەكتىلىگىن جوعالتقان جوق، وسى رەتتە قارجى مينيسترلىگى ولاردى شەشۋ بويىنشا جۇيەلى جۇمىستار جۇرگىزۋدە. 2025 -جىلدىڭ 9 ايىندا 1 ميلليون ليتردەن استام الكوگول، سوماسى شامامەن 4 ميلليارد تەڭگە بولاتىن 6,6 ميلليون تەمەكى قورابى جانە 55,6 مىڭ توننا بولاتىن مۇناي ونىمدەرى تاركىلەندى. تەكسەرىستەر ناتيجەسىندە ەسەپتەن تىس قالعان 7 ميلليارد تەڭگەدەن استام اكتسيز قايتادان ەسەپتەلدى. جالپى سالماعى 152 كەلى بولاتىن ەسىرتكى زاتتارىن اكەلۋدىڭ 55 فاكتىسىنىڭ جولى كەسىلدى.

كولەڭكەلى ەكونوميكانى تومەندەتۋ جونىندەگى شارالاردى قاراۋ قورىتىندىسى بويىنشا ولجاس بەكتەنوۆ جاۋاپتى ۆەدومستۆولارعا مىناداي ءبىرقاتار تاپسىرما بەردى:

- ۇلتتىق ەكونوميكا جانە قارجى مينيسترلىكتەرى ناقتى ۇسىنىستاردى ەنگىزە وتىرىپ، كولەڭكەلى ەكونوميكاعا قارسى ءىس- قيمىل جونىندەگى شارالاردىڭ تيىمدىلىگى تۋرالى جىل سايىنعى كەڭەيتىلگەن تالدامالىق باياندامانى ازىرلەۋدى قامتاماسىز ەتۋى قاجەت؛

- زاڭدى تۇلعالاردى تىركەۋ مەن قايتا تىركەۋدى قاداعالاپ وتىرۋ ءۇشىن ادىلەت، قارجى، جاساندى ينتەللەكت مينيسترلىكتەرىنە قارجىلىق مونيتورينگ اگەنتتىگىمەن بىرلەسىپ، وسى جىلدىڭ 25 قاراشاسىنا دەيىن تاۋەكەلدەردى باسقارۋدىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەسىن ەنگىزۋ جۇمىستارىن اياقتاۋ كەرەك؛

- تالداۋ دالدىگى مەن اكىمشىلەندىرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك ورگاندار مەن قارجى ۇيىمدارى اراسىنداعى اقپاراتتىق ءوزارا ءىس- قيمىلدى كۇشەيتۋ قاجەت. وسىعان بايلانىستى قارجى، جاساندى ينتەللەكت مينيسترلىكتەرى جانە باسقا دا مەملەكەتتىك ورگاندار دەرەكتەردى Smart Data Finance جۇيەسىمەن ينتەگراتسيالاۋدى قامتاماسىز ەتۋى ءتيىس.