جاساندى ينتەللەكت تاريحتى قالاي زەرتتەيدى؟
استانا. KAZINFORM - ءبىر كەزدەرى تاريحشىنىڭ باستى جۇمىس قۇرالى مۇراعاتتاعى قولجازبالار مەن شاڭ باسقان قۇجاتتار بولسا، بۇگىندە وعان جاساندى ينتەللەكت، 3D مودەلدەۋ جانە ۆيرتۋالدى شىندىق تەحنولوگيالارى قوسىلدى.
سيفرلاندىرۋ تاريحي مۇرانى ساقتاۋدىڭ عانا ەمەس، ونى زەرتتەۋ مەن كوپشىلىككە تانىتۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرىن اشىپ وتىر.
ارحيۆتەن - سيفرلىق كەڭىستىككە
قازىر الەمنىڭ كوپتەگەن مۋزەيى مەن عىلىمي ورتالىعى تاريحي جادىگەرلەردى، سيرەك قولجازبالاردى جانە كونە كارتالاردى سيفرلىق فورماتقا كوشىرۋدە. بۇل، ءبىر جاعىنان، قۇندى مۇرانى ساقتاۋعا مۇمكىندىك بەرسە، ەكىنشى جاعىنان، زەرتتەۋشىلەردىڭ جۇمىسىن ەداۋىر جەڭىلدەتەدى.
بۇرىن بەلگىلى ءبىر قۇجاتپەن جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن باسقا ەلگە بارىپ، ارحيۆتەن رۇقسات الۋ قاجەت بولسا، بۇگىندە كوپتەگەن ماتەريالدى ينتەرنەت ارقىلى كورۋگە بولادى. مىڭداعان تاريحي دەرەك ءبىر ورتاعا جيناقتالىپ، زەرتتەۋگە قولجەتىمدى بولا باستادى.
3D تەحنولوگيالار وتكەن ءداۋىردى قايتا ءتىرىلتىپ جاتىر
سوڭعى جىلدارى ءۇش ولشەمدى مودەلدەۋ تاريحي عىلىمدا كەڭىنەن قولدانىلا باستادى. ارحەولوگيالىق قازبالاردان تابىلعان بۇيىمدار، كونە ەسكەرتكىشتەر مەن ساۋلەت نىساندارى ارنايى سكانەرلەنىپ، ولاردىڭ ءدال سيفرلىق كوشىرمەسى جاسالادى.
مۇنداي مودەلدەر زەرتتەۋشىلەرگە عانا ەمەس، قاراپايىم وقىرمانعا دا پايدالى. مۋزەيگە بارماي-اق كومپيۋتەر نەمەسە سمارتفون ارقىلى كونە جادىگەردى جان-جاعىنان قاراپ شىعۋعا مۇمكىندىك بار.
3D مودەلدەر ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا دا ءتيىمدى قولدانىلىپ كەلەدى. ساباق بارىسىندا وقۋشىلار تاريحي زاتتاردى ەگجەي-تەگجەيلى زەرتتەپ، ولاردىڭ قۇرىلىمى مەن جاسالۋ ەرەكشەلىگىن كوزبەن كورە الادى.
تاريحتى جوعالتپايتىن تەحنولوگيالار
سوعىس پەن تابيعي اپات سالدارىنان كوپتەگەن تاريحي ەسكەرتكىش جويىلىپ كەتتى. الايدا سيفرلىق تەحنولوگيالار ولاردىڭ بەينەسىن ساقتاپ قالۋعا مۇمكىندىك بەرىپ وتىر.
مىسالى، سيرياداعى كونە پالميرا قالاسىنىڭ ءبىرقاتار عيماراتى قيراتىلعاننان كەيىن ماماندار بۇرىنعى فوتوسۋرەتتەر مەن عىلىمي دەرەكتەر نەگىزىندە ولاردىڭ ءۇش ولشەمدى ۇلگىسىن جاسادى. ناتيجەسىندە الەم مادەنيەتىنىڭ ماڭىزدى بولىگى سيفرلىق فورماتتا بولسا دا ساقتالىپ قالدى.
3D- پرينتەر رەستاۆراتورلاردىڭ جاڭا كومەكشىسىنە اينالدى
ءۇش ولشەمدى تەحنولوگيالار تەك ەكرانداعى مودەلمەن شەكتەلمەيدى. قازىر ولاردى تاريحي عيماراتتاردى قالپىنا كەلتىرۋ كەزىندە دە پايدالانادى.
ارنايى پرينتەرلەر ارقىلى بۇلىنگەن مۇسىندەردىڭ نەمەسە ساۋلەت بولشەكتەرىنىڭ ءدال كوشىرمەسى جاسالىپ، تاريحي نىسانداردى قالپىنا كەلتىرۋگە قولدانىلىپ ءجۇر. بۇل ءادىس ءتۇپنۇسقانى ساقتاپ قالۋعا ءارى رەستاۆراتسيا ساپاسىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
تاريحقا ۆيرتۋالدى ساياحات
تاريحتى كىتاپتان وقۋ ءبىر باسقا، ال سول ءداۋىردىڭ ىشىندە جۇرگەندەي اسەر الۋ مۇلدە بولەك تاجىريبە.
بۇگىندە كوپتەگەن مۋزەي كەلۋشىلەرگە ۆيرتۋالدى شىندىق كوزىلدىرىگىن ۇسىنىپ، بىرنەشە عاسىر بۇرىنعى قالالاردى، قامالداردى نەمەسە تاريحي وقيعالاردى ءۇش ولشەمدى كەڭىستىكتە كورسەتىپ جاتىر. مۇنداي فورمات اسىرەسە جاستاردىڭ قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرىپ، تاريحتى قابىلداۋدى جەڭىلدەتەدى.
جاساندى ينتەللەكت كونە قولجازبالاردى وقىپ جاتىر
تاريحشىلار ءۇشىن ەڭ كۇردەلى جۇمىستاردىڭ ءبىرى - ەسكى قولجازبالاردى وقۋ. ءارتۇرلى جازۋ مانەرى، ءوشىپ كەتكەن ارىپتەر مەن بۇلىنگەن ماتىندەر كوپ ۋاقىت الادى.
قازىر بۇعان جاساندى ينتەللەكت تە ارالاسا باستادى. نەيروجەلىلەر تاريحي قۇجاتتاردى تانيدى، ءماتىندى سيفرلىق فورماتقا اينالدىرادى، ءتىپتى جوعالىپ كەتكەن سوزدەردىڭ قانداي بولۋى مۇمكىن ەكەنىن بولجاي الادى.
مۇنداي تەحنولوگيالار زەرتتەۋشىلەردىڭ ۋاقىتىن ۇنەمدەپ قانا قويماي، بۇرىن نازاردان تىس قالعان كوپتەگەن دەرەكتى قايتا اينالىمعا ەنگىزۋگە مۇمكىندىك بەرىپ وتىر.
تاريحتى زەرتتەۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىگى
قازىرگى تاريح تەك كونە جازبالارمەن شەكتەلمەيدى. عالىمدار الەۋمەتتىك جەلىلەردەن باستاپ، ەكونوميكالىق ەسەپتەرگە دەيىنگى سان الۋان اقپاراتتى زەرتتەۋ نىسانى رەتىندە قاراستىرادى.
وسىنداي اۋقىمدى مالىمەتتى ادامنىڭ ءوزى تولىق تالداي المايتىندىقتان، ارنايى باعدارلامالار مەن الگوريتمدەر قولدانىلادى. ولار ميلليونداعان ءماتىننىڭ اراسىنان ۇقساستىقتاردى تاۋىپ، وقيعالار مەن ادامدار اراسىنداعى بايلانىستاردى انىقتاي الادى.
سيفرلىق ءداۋىر تاريحشىعا جاڭا تالاپ قويادى
بۇگىندە تاريحشى تەك ارحيۆ اقتارىپ، كونە قۇجاتتاردى زەرتتەۋمەن شەكتەلمەيدى. زاماناۋي مامان سيفرلىق تەحنولوگيالاردى ەركىن مەڭگەرىپ، ۇلكەن كولەمدەگى اقپاراتتى تالداي الۋى جانە ءتۇرلى باعدارلامالارمەن جۇمىس ىستەۋى قاجەت.
سوعان قاراماستان، ساراپشىلار تەحنولوگيا ادامنىڭ ورنىن باسا المايتىنىن ايتادى. جاساندى ينتەللەكت پەن سيفرلىق قۇرالدار تاريحي دەرەكتەردى وڭدەۋگە كومەكتەسكەنىمەن، ولاردىڭ ماڭىزىن سارالاپ، عىلىمي تۇرعىدان باعالاپ، وتكەن مەن بۇگىننىڭ اراسىنداعى بايلانىستى تۇسىندىرەتىن - ادام.