ج ي داۋىرىندە ادامدى ادام ەتەتىن قاسيەت قانداي؟ لي كاي فۋ جاساندى ينتەللەكت تۋرالى ءۇش ماڭىزدى كەڭەس ايتتى

استانا. KAZINFORM - استانادا وتكەن جاساندى ينتەللەكت بويىنشا حالىقارالىق وليمپيادانىڭ (IOAI-2026) اشىلۋىندا حالىقارالىق ج ي ساراپشىسى لي كاي فۋ ءسوز سويلەپ، تۋرنير قاتىسۋشىلارىنا كەڭەس ايتتى.

 Ли Кай Фу
Фото: Ақорда

مەكتەپ وقۋشىلارى الدىندا ءسوز سويلەگەن ساراپشى وسىدان 44 جىل بۇرىن نەلىكتەن ءومىرىن جاساندى ينتەللەكت سالاسىنا ارناۋدى شەشكەنىن ءتۇسىندىردى.

- 44 جىل بۇرىن ج ي بويىنشا اسپيارنتۋراعا تۇسۋگە ءوتىنىش بەردىم. سول كەزدە وتىنىشىمدە «جاساندى ينتەللەكت - ادامزاتتىڭ ءوزىن-ءوزى تانۋعا جاساعان سوڭعى قادامى» دەپ جازعان ەدىم. مەن بۇل سەنىمىمنەن جاساندى ينتەللەكتىگە قىزىعۋشىلىق تومەندەگەن ەكى كەزەڭدە اينىعان جوقپىن. ءبىزدىڭ بۋىن قازىرگى ج ي نەگىزىن قالادى. ال وسى ىرگەتاستىڭ ادامزاتتى قايدا باستايتىنىن ايقىنداۋ - سىزدەردىڭ بۋىندارىڭىزدىڭ ەنشىسىندە، - دەدى ول.

اشىلۋ سالتاناتىندا لي كاي فۋ وليمپيادا قاتىسۋشىلارىنا كەلەشەككە قاتىستى ءۇش كەڭەس ايتتى.

- بىرىنشىدەن، جاڭا دۇنيەنى مۇمكىندىگىنشە تەز ۇيرەنۋگە ۇمتىلىڭىزدار. بۇل سالا كوز ىلەسپەس جىلدامدىقپەن دامىپ كەلەدى. وسىندا كەلۋلەرىڭىزگە سەبەپ بولعان قابىلەتتەرىڭىزدى مۇلدە جاڭا قۇزىرەتتەردى مەڭگەرۋگە پايدالانىڭىزدار. ءار جەتىستىكتى جاڭا وقۋ كەزەڭىنىڭ باستاۋى رەتىندە قابىلداڭىزدار. ءبىلىم ەسكىرەدى، ال بىلۋگە قۇشتارلىق ماڭگى قالادى، - دەدى حالىقارالىق ساراپشى.

سونداي-اق لي كاي فۋ وقۋشىلارعا ج ي- ءدى ءوز ويلاۋ قابىلەتىنىڭ ورنىن باساتىن قۇرال ەمەس، گيپوتەزالاردى تەكسەرۋگە جانە جاڭا شەشىمدەر تابۋعا كومەكتەسەتىن زياتكەرلىك سەرىكتەس رەتىندە پايدالانۋعا كەڭەس بەردى.

- ج ي- ءدى ءوز ويلارىڭىزدى الماستىراتىن قۇرال ەمەس، زياتكەرلىك سەرىكتەس رەتىندە قولدانىڭىزدار. وعان ءوز اقىل-پاراساتتارىڭىزعا لايىق سۇراقتار قويىڭىزدار. بىرگە گيپوتەزالار ۇسىنىڭىزدار. كەز كەلگەن بولجامعا - وزدەرىڭىزدىڭ دە، ج ي- ءدىڭ دە تۇجىرىمدارىنا كۇمانمەن قاراڭىزدار. سوندا ءسىز دە، ج ي دە جەكە-دارا قول جەتكىزە المايتىن قورىتىندىلارعا بىرگە كەلە الاسىزدار، - دەدى ول.

ءسوز سوڭىندا عالىم جاس زەرتتەۋشىلەردى جي تەحنولوگيالارىن قولدانۋدا جاۋاپكەرشىلىكتى ءوز موينىنا الۋعا شاقىردى. ونىڭ پىكىرىنشە، وقۋشىلار ج ي- گە قانداي مىندەت جۇكتەلەتىنىن وزدەرى انىقتاپ، ونىڭ جۇمىسىنىڭ سالدارىن باعالاي ءبىلۋى كەرەك.

- ج ي اگەنتتەرىن باسقارىڭىزدار. ولاردىڭ الدىنا ماقسات قويىڭىزدار. شەكتەۋلەردى بەلگىلەڭىزدەر. ناتيجەلەرىن باعالاڭىزدار. ج ي جۇيەلەرى جۇمىستى ورىنداي الادى، ءبىراق ءول ۇشىن جاۋاپكەرشىلىك الا المايدى. ءوزىڭىز ءۇشىن شىن مانىندە ماڭىزدى مىندەتتەردى تاڭداڭىزدار جانە قاتەلىكتەردىڭ ىقتيمال تاۋەكەلى مەن سالدارىن تۇسىنىڭىزدەر، - دەدى ول.

شەتەلدىك ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا، وليمپياداعا قاتىسۋشىلاردىڭ كوبى ۋنيۆەرسيتەتتى اياقتاعانشا ج ي مودەلدەرى ءبىر عانا دۇرىس جاۋابى بار تاپسىرمالاردى ادامداردان الدەقايدا جاقسى ورىندايتىن دەڭگەيگە جەتەدى.

- ارالارىڭىزداعى كەيبىرەۋلەر 25 جاسقا جەتكەندە، بۇگىنگى كۇنى ءىرى كومپانيالاردىڭ وزىندە جوق ەسەپتەۋ قۋاتىنا قول جەتكىزەدى. ماسەلە ونداي مۇمكىندىكتىڭ بولۋىندا ەمەس. ەڭ ماڭىزدىسى - ونى قانداي ماقساتقا جۇمسايتىندارىڭىز. جەتىستىكتەرىڭىزدى ماقتان تۇتىڭىزدار. ءبىراق ءوز بولمىستارىڭىزدى «بولمەدەگى ەڭ اقىلدى اداممىن» دەگەن تۇسىنىككە نەگىزدەمەڭىزدەر. ويتكەنى كوپ ۇزاماي بۇل اتاققا ماشينا دا لايىق بولۋى مۇمكىن. ونىڭ ورنىنا تۇلعالارىڭىزدى قوياتىن سۇراقتارىڭىز، كوز الدارىڭىزعا ەلەستەتەتىن بولاشاق جانە ءوز مويىندارىڭىزعا الۋعا دايىن جاۋاپكەرشىلىك ارقىلى قالىپتاستىرىڭىزدار. سىزدەر ج ي داۋىرىنە جاي عانا قادام باسقان جوقسىزدار، ونىڭ قانداي بولاتىنىن ايقىنداۋ مىندەتى دە سەنىپ تاپسىرىلىپ وتىر. سوندىقتان بۇل ءداۋىردى اقىلدى عانا ەمەس، ادامگەرشىلىگى مول داۋىرگە اينالدىرىڭىزدار، - دەپ تۇيىندەدى ول.

ايتا كەتەيىك، استانادا ءوتىپ جاتقان ج ي وليمپياداسىنا 106 ەلدىڭ كومانداسى جينالدى.

اۆتورلار

ايجان سەرىكجان قىزى