فرانسۋزدى تاڭداندىرعان «اجالعا اراشاشى بولاتىن قازاقتىڭ ۇلتتىق تاعامى»
استانا. قازاقپارات - فرانسيالىق ساياحاتشى جاس جىگىت ماڭعىستاۋىڭ تاۋلارىن فوتوعا ءتۇسىرىپ ءجۇرىپ باعىتتان اداسىپ كەتىپتى. قۇتقارۋ قىزمەتىنە حابار بەرەيىن دەسە سيگنال جوق. انا تاۋعا ءبىر بارادى، مىنا شوقىعا ءبىر شىعادى. ءبارى ءبىر-بىرىنە ۇقسايدى. قاتتى ساسىپتى.
نەدە بولسا ءبىر باعىتتا جۇرە بەرەيىن اۋىل كەزىگەر دەپ تاۋەكەلگە كەلىپتى. العان سۋى ءبىر كۇندە ءبىتىپ قالىپتى. تاعى ەكى كۇن ءجۇرىپ، كەنەزە كەۋىپ، ءال دارمەنى ءبىتىپ ولگەن جەرىم وسى دەگەن كەزدە قۇم ىشىندە ساياق وتىرعان مالشى ۇيىنە تاپ بولىپتى. ەسىگىنە جەتە قۇلاپتى. مالشى جىگىت ۇيىنە كوتەرىپ كىرگىزىپ دەنەسىن سۇلى ماتامەن وراپ، اۋزىنا تامشىلاتىپ جىلى سۋ بەرىپتى. وتكەن كۇنى اسقان ەتتى سورپاسىمەن جىلىتىپ قاسىقتاپ ىشكىزىپتى.
ساياحاتشى مەديتسينادان مول حابارى بار ەكەن. وسىدان امان قالسام جارتى ءبىر-ەكى اي بالنيسادا جاتىپ ەمدەلەرمىن دەپ ويلاعان ەكەن. ەرتەسى ەداۋىر تىڭايىپ باسىن كوتەرە باستاپتى. ول مالشىنىڭ بەرىپ جاتقان سۇيىق تاماعىنا قاراپ: «بۇل نە؟» - دەپتى. ونىڭ فرانسۋزشا قويعان سۇراعىن مالشى قايدان ءتۇسىنسىن. «اقتاۋدان قۇتقارۋشىلار كەلە جاتىر»- دەپ جاۋاپ بەرىپتى. ونىسىن فرانسۋز تۇسىنبەپتى. قۇتقارۋشىلار كەلىپ الىپ كەتەر كەزدە :«ماعان نە ىشكىزدى دەپ سۇراپ جاتىر. نە بەرىپ ەڭ اۋقاتقا؟»- دەپ سۇرايدى ەكەن. «اشتىق وزەگىنە ءتۇسىپ كەتپەسىن دەپ جىلىتپا بەردىم»- دەپتى مالشى. فرانسۋز «جىلىتپا» دەپ قويىن داپتەرىنە جازىپ الىپ : «ۇلتتىق تاعام با؟»- دەپ سۇراپتى. مالشى باسىن يزەي سالىپتى.
ءۇش جىلدان سوڭ الگى ساياحاتشى وتباسىمەن استاناعا كەلىپتى. ۇلتتىق تاعام ساتاتىن اسحانادان ايەلى مەن بالاسىن ءوزىنىڭ جانىن الىپ قالعان اۋقات ىششكىزبەككە ەرتىپ كىرىپتى. داياشى ءمازىردى الدارىنا قويىپتى. ءمازىردى قاراپ وتىرىپ باسىن شايقاي بەرەدى دەيدى. داياشىعا: «ۇلتتىق تاعامنىڭ ىشىندە جىلىتپا جوق قوي»- دەپ اسحانا قوجايىنىن شاقىرتىپتى. «مەن سوناۋ فرانسيادان ادامنىڭ ءال-قۋاتىن ءبىر كۇننىڭ ىشىندە كوتەرەتىن قازاقتىڭ جىلىتپا دەگەن ۇلتتىق تاعامى بار. سودان ءدام تاتىرام دەپ قاتىن-بالامدى ەرتىپ كەلدىم. مىنا ءمازىردىڭ ىشىندە جىلىتپا جوق . قارابەت بولدىم عوي» - دەپ كەيىپتى.
جىلىتپانى بۇرىن قايدان ءىشىپ ەدىڭىز؟ - دەپتى اسحانا قوجايىنى. «ماڭعىستاۋدا ، مالشىنىڭ ۇيىنەن ىشكەم»- دەپ ءۇش جىل بۇرىنعى وقيعانى اڭگىمەلەپ بەرىپتى. ءىستىڭ ءمانىسىن تۇسىنە قويعان اسحانا قوجايىنى. جىلىتپا كوپ ىشىلە بەرەتىن تاعام ەمەس. ارنايى تاپسىرىسپەن عانا جاسالادى. ءبىر ساعاتتاي كۇتىڭىز ءوز قولىممەن جاساپ بەرەيىن دەپ، ىشكى بولمەگە كىرىپ پىسكەن جىلقىنىڭ سۋىق قازىسىن، قارا كەسەگىمەن ۇساقتاپ تۋراپ ، پياز ارالاستىرىپ ، ءتۇن اسقان سورپاعا سالىپ جىلىتىپ، ايراننان جارتى وجاۋ قۇيىپ بىلعالاپ-بىلعالاپ كەسەگە قۇيىپ الدارىنا قويىپتى. فرانسۋز قاسىقپەن ءبىر- كى ۇرتتاپ جىبەرىپ كوزىن جۇمىپ تامسانىپ: «مىنە اجالعا اراشاشى بولاتىن تاماق وسى»- دەپ بارماعىن شىعارىپ ماسايراپتى ايەلى مەن بالاسىنىڭ الدىندا.
ءۋالىباي نۇرباقىت
