شتات قىسقارعان جاعدايدا قىزمەتكەر قانداي قۇقىقتارعا يە

— شتات سانىنىڭ نەمەسە قىزمەتكەرلەر سانىنىڭ قىسقارتىلۋى جۇمىس بەرۋشىنىڭ باستاماسى بويىنشا ەڭبەك شارتىن بۇزۋدىڭ زاڭدى نەگىزدەرىنىڭ ءبىرى. الايدا جۇمىس بەرۋشىنىڭ قىسقارتۋعا بايلانىستى ۇيىمداستىرۋشىلىق ءىس-شارالاردى جۇرگىزۋى قىزمەتكەردىڭ ەڭبەك قۇقىقتارىنىڭ اۆتوماتتى تۇردە توقتاتىلۋىن بىلدىرمەيدى. جۇمىستان بوساتۋ كەزىندە زاڭنامادا بەلگىلەنگەن ءتارتىپ پەن قىزمەتكەرگە بەرىلەتىن كەپىلدىكتەر تولىق ساقتالۋى ءتيىس، - دەدى مۇرات شاكەنوۆ استانا قالاسىنىڭ كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن بريفينگتە.

ونىڭ ايتۋىنشا، ەڭبەك كودەكسىنىڭ 52-بابى 1-تارماعىنىڭ 2) تارماقشاسىنا سايكەس، جۇمىس بەرۋشىنىڭ باستاماسى بويىنشا ەڭبەك شارتى قىزمەتكەرلەر سانىنىڭ نەمەسە شتاتىنىڭ قىسقارتىلۋىنا بايلانىستى بۇزىلۋى مۇمكىن.

بۇل رەتتە جۇمىس بەرۋشى قىزمەتكەردى الداعى جۇمىستان بوساتۋ تۋرالى كەمىندە ءبىر اي بۇرىن حاباردار ەتۋگە ءتيىس. بۇل تالاپ ەڭبەك كودەكسىنىڭ 53-بابىندا كوزدەلگەن. ەگەر ەڭبەك نەمەسە ۇجىمدىق شارتتا نەعۇرلىم ۇزاق مەرزىم بەلگىلەنبەسە، حابارلاۋ مەرزىمى كەمىندە ءبىر ايدى قۇرايدى.

— قىزمەتكەر الداعى جۇمىستان بوساتىلاتىنى تۋرالى الدىن الا حاباردار بولۋى كەرەك. سونىمەن بىرگە قىزمەتكەردىڭ جازباشا كەلىسىمى بولعان جاعدايدا ەڭبەك شارتى حابارلاۋ مەرزىمى اياقتالعانعا دەيىن دە بۇزىلۋى مۇمكىن، — دەپ ءتۇسىندىردى دەپارتامەنت وكىلى.

سونىمەن قاتار جۇمىس بەرۋشى الداعى ۋاقىتتا بوساتىلاتىن قىزمەتكەرلەر تۋرالى اقپاراتتى بوساتۋ باستالعانعا دەيىن كەمىندە ءبىر اي بۇرىن مانساپ ورتالىعىنا بەرۋگە مىندەتتى. بۇل تالاپ الەۋمەتتىك كودەكسىنىڭ 103-بابىندا كوزدەلگەن.

مۇرات شاكەنوۆ قىزمەتكەرلەردىڭ جەكەلەگەن ساناتتارىنا قاتىستى ارنايى كەپىلدىكتەر بار ەكەنىن دە اتاپ ءوتتى.

— زەينەتكەرلىك جاسقا تولۋىنا ەكى جىلدان از ۋاقىت قالعان قىزمەتكەرلەردى قىزمەتكەرلەر سانىنىڭ نەمەسە شتاتىنىڭ قىسقارتىلۋىنا بايلانىستى جۇمىستان بوساتۋعا جول بەرىلمەيدى، — دەدى ول.

جۇمىسىنان ايىرىلعان قىزمەتكەرگە وتەماقى دا تولەنۋگە ءتيىس. ەڭبەك كودەكسىنىڭ 131-بابىنا سايكەس، قىزمەتكەرلەر سانىنىڭ نەمەسە شتاتىنىڭ قىسقارتىلۋىنا بايلانىستى ەڭبەك شارتى جۇمىس بەرۋشىنىڭ باستاماسى بويىنشا بۇزىلعان كەزدە، قىزمەتكەرگە ورتاشا ءبىر ايلىق جالاقىسى مولشەرىندە جۇمىستان ايىرىلۋىنا بايلانىستى وتەماقى تولەنەدى.

بۇل رەتتە ەڭبەك نەمەسە ۇجىمدىق شارتتا، سونداي-اق جۇمىس بەرۋشىنىڭ اكتىسىندە وتەماقىنىڭ نەعۇرلىم جوعارى مولشەرى بەلگىلەنۋى مۇمكىن.

— قىسقارتىلعان قىزمەتكەرگە جۇمىستان ايىرىلۋىنا بايلانىستى ورتاشا ءبىر ايلىق جالاقى مولشەرىندە وتەماقى تولەنەدى. ەگەر ەڭبەك نەمەسە ۇجىمدىق شارتتا قوسىمشا كەپىلدىكتەر كوزدەلسە، قىزمەتكەرگە ودان دا جوعارى مولشەردە تولەم قاراستىرىلۋى مۇمكىن، — دەدى مۇرات شاكەنوۆ.

بۇدان بولەك، جۇمىس بەرۋشى قىزمەتكەرمەن تۇپكىلىكتى ەسەپ ايىرىسۋعا مىندەتتى. ەڭبەك كودەكسىنىڭ 113-بابى 4-تارماعىنا سايكەس، ەڭبەك شارتى توقتاتىلعان كەزدە قىزمەتكەرگە تيەسىلى سومالار ەڭبەك شارتى توقتاتىلعاننان كەيىنگى ءۇش جۇمىس كۇنىنەن كەشىكتىرىلمەي تولەنۋگە ءتيىس. وعان جالاقى، پايدالانىلماعان ەڭبەك دەمالىسى ءۇشىن وتەماقى جانە زاڭنامادا كوزدەلگەن وزگە دە تولەمدەر كىرەدى.

— ەگەر جۇمىس بەرۋشى جۇمىستان بوساتۋ ءتارتىبىن بۇزسا نەمەسە قىزمەتكەرگە تيەسىلى تولەمدەردى تولەمەسە، ازامات ەڭبەك قۇقىقتارىن قورعاۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك ەڭبەك ينسپەكسياسىنا جۇگىنە الادى. سونداي-اق زاڭنامادا كوزدەلگەن تارتىپپەن كەلىسۋ كوميسسياسىنا نەمەسە سوتقا جۇگىنۋگە قۇقىلى، — دەدى دەپارتامەنت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى.

مامان قىزمەتكەرلەرگە ەڭبەك قاتىناستارىنا قاتىستى قۇجاتتاردى ساقتاۋعا كەڭەس بەردى. ولاردىڭ قاتارىندا ەڭبەك شارتى، قىسقارتۋ تۋرالى حابارلاما، ەڭبەك شارتىن توقتاتۋ تۋرالى جۇمىس بەرۋشىنىڭ اكتىسى، ەسەپ ايىرىسۋ قۇجاتتارى جانە باسقا دا ماتەريالدار بار.

وسىلايشا، قىسقارتۋعا ۇشىراعان قىزمەتكەر ءۇشىن نەگىزگى ءۇش كەپىلدىككە نازار اۋدارۋ قاجەت. ولار الداعى جۇمىستان بوساتۋ تۋرالى الدىن الا حابارلاۋ، جۇمىستان ايىرىلۋىنا بايلانىستى وتەماقى تولەۋ جانە تۇپكىلىكتى ەسەپ ايىرىسۋ.

— قىزمەتكەرلەر سانىنىڭ نەمەسە شتاتىنىڭ قىسقارتىلۋى ءتيىستى نەگىزدەر بولعان جاعدايدا جۇمىس بەرۋشى پايدالانۋعا قۇقىلى زاڭدى تەتىك. الايدا بۇل قۇقىق ەڭبەك زاڭناماسىندا بەلگىلەنگەن تالاپتار مەن ءتارتىپتى قاتاڭ ساقتاي وتىرىپ جۇزەگە اسىرىلۋى ءتيىس. بەلگىلەنگەن ءتارتىپتىڭ ساقتالۋى قىزمەتكەرلەردىڭ ەڭبەك قۇقىقتارىن قورعاۋدىڭ جانە الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەرىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ ماڭىزدى شارتى، — دەپ قورىتىندىلادى مۇرات شاكەنوۆ.

بۇعان دەيىن استانادا بيىل شتات قىسقارتىلۋىنا بايلانىستى قانشا ادام جۇمىسسىز قالعانىن جازعانبىز.

اۆتورلار

تاستان تويانوۆ