ءالى كۇنگە ۇرەيلى ەستىلەتىن ءبىر ءسوز
استانا. قازاقپارات - ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستان كەيىن، Hermann Gِring - ناسيستىك رەجيمنىڭ ەڭ جوعارى باسشىلارىنىڭ ءبىرى - Nuremberg Trials كەزىندە ۇكىم كۇتىپ تۇرمەدە وتىردى.
ءدال سول جەردە، سوت زالىندا ەمەس، سۋديالاردىڭ الدىندا ەمەس، امەريكالىق پسيحولوگ Gustave M. Gilbert پەن جەكە اڭگىمەسىندە ول بۇگىنگى كۇنگە دەيىن ويلاندىراتىن پىكىر ايتتى.
بۇل 1946 -جىلدىڭ 18- ساۋىرىندە بولعان. كەيىن بۇل اڭگىمە Nuremberg Diary كىتابىندا جاريالاندى.
ونىڭ ايتقانىنىڭ ءمانى قورقىنىشتى قاراپايىم ەدى:
قاراپايىم ادامدار سوعىستى قالامايدى.
ولار ۇلدارىنان ايىرىلعىسى كەلمەيدى.
بومبادان جاسىرىنىپ ءومىر سۇرگىسى كەلمەيدى.
اشتىقتى، قورقىنىشتى جانە كۇيرەۋدى قالامايدى.
ءبىراق ونىڭ ايتۋىنشا، بيلىك حالىقتى سوعىسقا تارتا الادى، ەگەر ادامداردى وزدەرىنە شابۋىل جاسالدى نەمەسە ولارعا ءولىم قاۋپى ءتونىپ تۇر دەپ سەندىرسە. ال سوعىسقا قارسى شىققانداردى جاۋ، ساتقىن نەمەسە مەملەكەتكە قاۋىپ ءتوندىرۋشى رەتىندە كورسەتۋگە بولادى.
پسيحولوگ وعان قارسى ءۋاج ايتتى: دەموكراتيالىق قوعامدا ادامداردىڭ داۋىسى بار، وكىلدەرى بار، شەشىمدەرگە ىقپال ەتۋ مۇمكىندىگى بار.
الايدا گەرينگ قورقىنىش جەتكىلىكتى دارەجەدە كۇشتى بولسا، مۇنداي تەتىك كەز كەلگەن جەردە ىسكە قوسىلۋى مۇمكىن دەپ جاۋاپ بەردى.
وسى اڭگىمەنىڭ الاڭداتاتىنى دا سوندىقتان.
بۇل گەرينگتى اقتاعاندىقتان ەمەس.
ونىڭ كىناسىن جوققا شىعارعاندىقتان ەمەس.
قىلمىسكەرلەردى «دانا باقىلاۋشى» ەتىپ كورسەتكەندىكتەن ەمەس.
جوق.
ونىڭ قورقىنىشتى جاعى - بەلگىلى ءبىر مەحانيزمدى اشىپ كورسەتۋىندە.
قورقىنىشتى قالاي قارۋعا اينالدىراتىنىن.
ءتىلدى قوعامدى زورلىق-زومبىلىققا دايىنداۋ ءۇشىن قالاي پايدالاناتىنىن.
«وتاندى قورعاۋ» ۇرانىن اگرەسسيانى اقتاۋدىڭ قۇرالىنا قالاي اينالدىرۋعا بولاتىنىن.
ادامداردى وزدەرى ەشقاشان قالامايتىن نارسەنى قابىلداۋعا قالاي كوندىرەتىنىن.
سوعىستار العاشقى وق اتىلعان ساتتە عانا باستالمايدى.
ولار ودان الدەقايدا ەرتەرەك باستالادى.
سوزدەردەن.
ۇگىت- ناسيحاتتان.
«جاۋلاردى» ىزدەۋدەن.
قاۋىپ تابالدىرىقتا تۇر دەگەن ويدى قايتا-قايتا قايتالاۋدان.
سۇراق قويعان ادامداردى كەمسىتۋدەن.
ادامداردى زورلىق-زومبىلىقتىڭ ءسوزسىز ەكەنىنە بىرتىندەپ ۇيرەتەتىن تىلدەن.
1946 -جىلدىڭ 15- قازانىندا، ءولىم جازاسىنا كەسىلەردەن بىرنەشە ساعات بۇرىن، گەرينگ وزىنە قول جۇمسادى.
ءبىراق بۇل ءسوز تاريحتا قالدى.
اقتاۋ رەتىندە ەمەس.
ەسكەرتۋ رەتىندە.
ويتكەنى ەڭ قاۋىپتى رەجيمدەر كوبىنە تانكىلەردەن باستالمايدى.
ولار قورقىنىشتان باستالادى.
جانە ءبىر كۇنى:
«ءبىزدىڭ قورقۋىمىز كىمگە ءتيىمدى؟» -
دەپ سۇراۋدى توقتاتقان ادامداردان باستالادى.
نيۋرنبەرگ تاريحى بىزگە سىني ويلاۋ بەيبىت زاماننىڭ ءسان-سالتاناتى ەمەس ەكەنىن ەسكە سالادى.
ول - قاراڭعىلىقتىڭ قايتا ورالۋىنان قورعايتىن قالقان.
اقپارات ءومىر شىنىبەك ۇلىنىڭ پاراقشاسىنان الىندى
