ءماجىلىس راقىمشىلىق تۋرالى زاڭ جوباسىن قارايدى

اتاپ ايتقاندا، ءبىرىنشى وقىلىمدا دەپۋتاتتار باستاماشى بولعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جاڭا كونستيتۋتسياسىن قابىلداۋعا بايلانىستى راقىمشىلىق جاساۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى، سونداي-اق ونىڭ «اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋ جانە سوت ورىنداۋشىلارىنىڭ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭ مەن اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسكە ەنگىزىلەتىن ىلەسپە تۇزەتۋلەر قارالادى.

قۇجاتتار مەملەكەت باسشىسىنىڭ بيىلعى 17-ناۋرىزدا جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ قابىلدانۋىنا وراي كەشەندى قىلمىستىق جانە اكىمشىلىك راقىمشىلىق جاساۋ تۋرالى تاپسىرماسىن ورىنداۋ ءۇشىن ازىرلەندى.

زاڭ جوبالارى قىلمىستىق زاڭنامانى ىزگىلەندىرۋگە، سونداي-اق اكىمشىلىك ادىلەت اياسىندا حالىقتىڭ بورىشتىق جۇكتەمەسىن ازايتۋعا باعىتتالعان. بۇل رەتتە قىلمىستىق راقىمشىلىق جاساۋ ارەكەتىن قولدانباۋ باعىتىندا ۇسىنىلاتىن قىلمىستاردىڭ تىزبەسى ايقىندالدى. راقىمشىلىق جاساۋ تۋرالى تۇپكىلىكتى شەشىمدى سوت ءاربىر سوتتالعان ادامعا قاتىستى جەكە قابىلدايدى.

ايتا كەتەيىك، اتالعان زاڭ جوبالارى ءماجىلىستىڭ قاراۋىنا مامىر ايىندا ەنگىزىلگەن ەدى.

- بۇل قۇجاتتار رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمدا جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ قابىلدانۋىنا وراي مەملەكەت باسشىسىنىڭ قىلمىستىق جانە اكىمشىلىك راقىمشىلىق جاساۋدى جاريالاۋىنا بايلانىستى ازىرلەندى. زاڭ جوبالارى قىلمىستىق راقىمشىلىق اياسىندا زيان كەلتىرۋگە اكەپ سوقپاعان نەمەسە ونى تولىق وتەگەن اۋىرلىعى تومەن، سونداي-اق ورتاشا قىلمىستىق تەرىس قىلىقتار مەن قىلمىستار بويىنشا جاۋاپتىلىقتان بوساتۋ، ال اۋىر جانە اسا اۋىر قىلمىستار بويىنشا تولىق وتەلگەن جاعدايدا مەرزىمدەردى قىسقارتۋ ۇسىنىلادى، - دەدى ءماجىلىس دەپۋتاتى سنەجاننا يماشيەۆا.

سونىمەن قاتار ول اكىمشىلىك راقىمشىلىق اياسىندا قازاقستان ازاماتتارى سانالاتىن جەكە تۇلعالار، كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەر، جەكە نوتاريۋستار، ادۆوكاتتار، قانداس مارتەبەسى بارلار جانە باسقا دا ادامدار وسى زاڭ قولدانىسقا ەنگىزىلگەن كۇنگە ورىندالماعان اكىمشىلىك ايىپپۇل تۇرىندە سالىنعان جازادان بوساتىلاتىنىن ايتتى.

- جالپى، راقىمشىلىق جاساۋ ازاماتتار مەن مەملەكەتتىڭ قاۋىپسىزدىگىنە قاتەر توندىرمەيتىن قۇقىق بۇزۋدى ىزگىلەندىرۋگە باعىتتالعان، - دەدى س. يماشيەۆا.

بۇدان بولەك، جالپى وتىرىستا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى كەدەندىك رەتتەۋ تۋرالى» كودەكسىنە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ءبىرىنشى وقىلىمدا قارالادى. زاڭ جوباسى ۇلتتىق زاڭنامانى 2017 -جىلعى 11 -ساۋىردەگى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ كەدەن كودەكسى تۋرالى شارتقا وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى حاتتاماعا سايكەس كەلتىرۋ ماقساتىمەن ازىرلەنگەن. 2023 -جىلدىڭ 25 -جەلتوقسانىندا سانكت-پەتەربۋرگتە قول قويىلعان قۇجات ەلەكتروندى ساۋدانى رەتتەۋ ىسىنە قاتىستى.

وسى قۇجاتتاعى جاڭا نورمالارعا توقتالساق، حالىقارالىق پوشتا ارقىلى ءۇشىنشى ەلدەردەن شەتەلدىك ينتەرنەت-پلاتفورمالارمەن جەكە تۇلعالاردىڭ اتىنا جىبەرىلگەن تاۋارلاردى جەكە ساناتقا جاتقىزۋ ەسكەرىلگەن، ياعني ەلەكتروندى ساۋدا تاۋارلارى دەپ بەلگىلەنبەك. ەكىنشىدەن، «ەلەكتروندىق ساۋدا وپەراتورى» ۇعىمى ەنگىزىلەدى. ۇشىنشىدەن، كەدەندىك دەكلاراتسيانىڭ جاڭا ءتۇرى -ەلەكتروندى ساۋدا دەكلاراتسياسىن ەنگىزۋ قاراستىرىلعان.

ەلەكتروندى ساۋدا تاۋارلارىنىڭ بۇكىل كولەمىن دەكلاراتسيالاۋ شەتەلدىك ينتەرنەت پلاتفورمالاردا ساتىپ الىناتىن تاۋارلاردىڭ تولىق ستاتيستيكاسىن جاساۋعا جانە وسى ساناتتاعى تاۋارلار بويىنشا اكىمشىلەندىرۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

مۇنىمەن قوسا، پالاتا دەپۋتاتتارى «پسيحولوگيالىق قىزمەت تۋرالى» زاڭ جوباسى ەكىنشى وقىلىمىندا تالقىلايدى. قۇجات پسيحولوگيالىق قىزمەت سالاسىن قۇقىقتىق تۇرعىدا رەتتەيدى. سونداي- اق وسى باعىتتاعى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ ماقساتتارى، ۇستانىمدارى مەن مىندەتتەرىن بەلگىلەيدى. زاڭدا العاش رەت پسيحولوگ ۇعىمى ناقتى ايقىندالىپ، پسيحولوگيالىق قىزمەتپەن كىمدەردىڭ اينالىسا الاتىنى بەلگىلەنەدى. پسيحولوگتەردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگى مەن بىلىمىنە قويىلاتىن ناقتى تالاپتار ەنگىزىلەدى. سونىمەن قاتار كاسىبي قۇپيانى ساقتاۋ، ەتيكالىق نورمالاردى ۇستانۋ جانە مانيپۋلياتيۆتىك ادىستەردى قولدانۋعا تىيىم سالۋ سياقتى قىزمەت قاعيداتتارى بەكىتىلەدى. ەسكە سالاق، بۇل زاڭ جوباسى بيىل 8-ساۋىردە ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلدانعان ەدى.

بۇدان بولەك، دەپۋتاتتار «توپىراقتى قورعاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى مەن وعان ىلەسپە قۇجاتتى ەكىنشى وقىلىمدا قارايدى. ءساۋىر ايىنىڭ باسىندا ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلدانعان بۇل قۇجات توپىراقتى قورعاۋ سالاسىنداعى وڭىرلىك ءىس-شارالار جوسپارلارىن ازىرلەۋ، توپىراقتىڭ دەگراداتسياسىن مونيتورينگتەۋ، ولاردى قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن عىلىمي-ادىستەمەلىك تاسىلدەر، توپىراقتىڭ بولجامدى توزۋ مودەلدەرىن جاساۋ، قاشىقتان جەردى زوندتاۋ دەرەكتەرى مەن تەحنولوگيالارىن، توپىراقتىڭ توزۋىن مونيتورينگتەۋ جانە كارتاعا ءتۇسىرۋ كەزىندە جاساندى ينتەللەكتتى پايدالانۋ جونىندەگى نورمالار دا كوزدەلگەن.

ءماجىلىستىڭ جالپى وتىرىسىندا نوتارياتتىق قىزمەتتى جەتىلدىرەتىن زاڭ جوباسىن ەكىنشى وقىلىمدا تالقىعا تۇسەدى.