باۋىرساق تاريحى: قوناقجايلىق پەن بىرلىك سيمۆولى
استانا. KAZINFORM - باۋىرساق - ەڭ كەڭ تاراعان ۇلتتىق تاعامدارىمىزدىڭ ءبىرى. قازاقستاندىق وتباسىلار ءۇشىن ونى تەك مەرەكەدە عانا ەمەس، جاي كۇندەرى دە ءپىسىرۋ قالىپتى نارسە. جاستىڭ دا، جاسامىستىڭ دا سۇيىكتى اسى سانالاتىن باۋىرساقتى حالقىمىز كوشپەندى ءداۋىر كەشكەن بايىرعى زامانداردان ءپىسىرىپ، جەگەن.
قامىردى مايعا قۋىرىپ پىسىرەتىن تاعامدى ىستىق تاماقپەن دە، تاتتىمەن دە جەۋگە، شايمەن ىشۋگە دە بولادى. سول سەبەپتى، قوناق شاقىرعاندا، ءار داستارحانعا قويىلا بەرەدى.
باۋىرساقتىڭ العاش قاشان پايدا بولعانى ناقتى بەلگىسىز. ءبىراق كوشپەندى ءومىر سالتىمەن بايلانىستى شىققانى انىق. سەبەبى تەز دايىندالادى، ۇزاق ساقتالادى ءارى جولعا الىپ شىعۋعا بولادى.
ۇلتىمىز ەجەلدەن ناندى قادىر تۇتىپ، قاستەرلەيدى. سوندىقتان مەيماننىڭ الدىنا باۋىرساق قويۋ - سىي-قۇرمەتتىڭ بەلگىسى. جولاۋشىلاردى قوناق قىلۋ، اس-اۋقات ۇسىنۋ - ءالى دە قازاق مادەنيەتىنىڭ اجىراماس بولىگى.
اتالعان تاعامنىڭ اتاۋىنىڭ ءوزى تۋىسقاندىق پەن بىرلىككە مەڭزەيدى، ياعني «باۋىر»، «باۋىرلاس»، «باۋىرلاسۋ» سوزدەرىمەن تۇبىرلەس.
ۋاقىت وتە كەلە، ونىڭ سيمۆولدىق ءمانى تەرەڭدەي ءتۇستى. تۇركى داستۇرىندە باۋىرساق مولشىلىق، يگىلىك، بەرەكە، جومارتتىق جانە قوناقجايلىقتى بىلدىرەدى. سوندىقتان بۇگىندە بۇل تاعام مەيماندارعا دا ۇسىنىلادى ءارى كۇندەلىكتى ومىردە دە پىسىرىلە بەرەدى.
باۋىرساقتىڭ تۇرلەرى مەن دايىنداۋ تاسىلدەرى
بۇرىن باۋىرساقتى جانۋاردىڭ، اسىرەسە، قويدىڭ مايىنا قۋىرعان. بۇل ءتاسىل تاعامنىڭ سىرتىن قىتىرلاق، ءىشىن جۇمساق قىلعان. ال قازىر ول، نەگىزىنەن، وسىمدىك مايىنا قۋىرىلادى. ءداستۇرلى ءدامدى ساقتاۋ ءۇشىن جانۋار مايىن قوساتىندار دا بار.
باۋىرساقتىڭ ءپىشىنى ءارتۇرلى بولادى: دوڭگەلەك، سوپاق، ءتورت بۇرىشتى، ءۇش بۇرىشتى، رومب تارىزدەس ت. ب. بۇل ءار وڭىردەگى سالتقا نەمەسە ءار وتباسىدا قالىپتاسقان داعدىعا بايلانىستى.
تاعامدى پىسىرەتىن قامىر دا ءارتۇرلى. بىرەۋلەر اشىتقىمەن، وزگەلەر اشىتقىسىز، ال كەيبىر قىز- كەلىنشەكتەر سۇزبەمەن دايىندايدى. قامىرعا اشىعان ءسۇت جانە جۇمىرتقا قوسىپ، ازىرلەيتىندەر دە بار.
كوشپەندى ءومىر سالتى باۋىرساقتىڭ تۇرلەرىن دە تۋدىرعان. مىسالى، «جول باۋىرساقتى» جولعا دەپ دايىنداعان. قامىردى ۇزىن ءارى جىڭىشكە قىلىپ، يلەگەن. سوسىن جولدا تاماق پىسىرگەندە، شەتىنەن ءۇزىپ الىپ، قىزىپ تۇرعان مايعا سالىپ، قۋىرعان. ال «شي باۋىرساق» - اتالعان تاعامنىڭ ءتاتتى ءتۇرى. جىڭىشكە ءارى قىسقا قامىردى قۋىرىپ، پىسكەن سوڭ، بال نەمەسە قانت قوسقان.
باۋىرساقتى نەمەن جەيدى
بۇل تاعامدى اركىم تالعامى مەن تابەتىنە قاراي ءارتۇرلى جەي بەرەدى. ونى جۇرەك جالعاۋ ماقساتىندا تالعاجاۋ ەتۋگە بولادى. ىستىق تاماقپەن نە ەتپەن نان ورنىنا جەۋگە دە كەلەدى. ءارقيلى تۇزدىق قوساتىندار بار. نە بولماسا، توساپ پەن بالعا مالىپ، شايمەن ىشەتىندەر دە كەزدەسەدى. ادەتتە، قازاقستاندىقتار تاماقتان كەيىن شاي ىشەتىندىكتەن، باۋىرساقتى دەسەرت رەتىندە قاراستىرۋعا دا بولادى.
ماقالانىڭ ءتۇپنۇسقاسىن اعىلشىن تىلىندە مىنا سىلتەمەدەن وقي الاسىز.
ايتا كەتەيىك بۇعان دەيىن ۇلتتىق تاعامدارىمىز 2028 -جىلعا قاراي ەكسپورتتا 50-80 ميلليون دوللارعا جەتۋى مۇمكىن ەكەنىن جازعانبىز.
اۆتور
الپامىس فايزوللا
