باياناۋىلدا ⅩⅨ عاسىردا اعىلشىندار سالعان مۇنارا ساقتالىپ قالعان

پاۆلودار. KAZINFORM - باياناۋىلدا ⅩⅨ عاسىردىڭ سوڭىندا اعىلشىندار سالعان سۋ مۇناراسى ءالى كۇنگە سىنىن بۇزباي تۇر. زامانىندا «كومىر» دەپ اتالاتىن جۇمىسشىلار كەنتىن تىرشىلىك نارىمەن قامتاماسىز ەتكەن نىسان وتكەن- كەتكەننىڭ كوزىن اربايتىن تاريحي نىسانعا اينالىپ ۇلگەرگەن.

Баянауылда ХІХ ғасырда ағылшындар салған мұнара сақталып қалған
Фото: Мұрат Аяған/Kazinform

جۇسىپبەك ايماۋىتوۆ اتىنداعى اۋىل ورنالاسقان اۋماق كەزىندە «جوسالى» دەپ اتالعان. جوسا دەگەنىمىز - قىزعىلت- سارعىش ءتۇستى بوياۋ توپىراق. وعان قوسا قۇرامىنا تەمىردىڭ نەمەسە قورعاسىننىڭ كەيبىر وكسيدتى تۋىندىلارى كىرەتىن پيگمەنتتەر توبىنىڭ جالپى اتاۋى. ولكەدەگى توپىراقتىڭ قىزعىلت-سارعىش كەلەتىنىنە وراي جوسالى دەپ اتالعان. اۋماقتا كەزىندە اعىلشىندار قازعان كومىر، التىن، كۇمىس، موليبدەن كەنىشتەرى بار. اعىلشىندار جەرگىلىكتى جاتاقتاردى جۇمىسشى ەسەبىندە پايدالانعانى ءمالىم. كەنىشتى بويلاي قونعان قازاق اۋىلدارى كوپ بولعان. ولاردىڭ بارلىعى قىزىلتاۋ بولىسىنىڭ يەلىگىندەگى ەلدى مەكەندەر سانالعان. الگى كەنىشتەن قازىرگى پاۆلودار وبلىسىنىڭ اقسۋ قالاسىنا دەيىن رەلستى جول سالىنىپ، كەن سونداعى كەمە ايلاعىنا تاسىلعان.

Баянауылда ХІХ ғасырда ағылшындар салған мұнара сақталып қалған
Фото: Мұрат Аяған/Kazinform

باياناۋىلدىق ولكەتانۋشى رامازان نۇرعاليەۆتىڭ ايتۋىنشا، سول ۋاقىتتا پايدا بولعان جۇمىسشىلار كەنتى «كومىر» دەپ اتالعان. اۋىلدىڭ جانىنداعى جۋانتوبەگە اعىلشىندار كادىمگى تاستان ءورىپ، سۋ مۇناراسىن تۇرعىزادى. بيىكتىگى 3-4 قاباتتى ۇيمەن تەڭ عيماراتتىڭ گەومەتريالىق دالدىكپەن سالىنعانى تاڭعالتادى. قانشاما جىلدار وتسە دە ءبىر تاسى قوزعالماعان.

جەرگىلىكتى ولكەتانۋشىلاردىڭ شامالاۋىنشا، سۋ مۇناراسىنىڭ سالىنعانىنا ءبىر جارىم عاسىرداي ۋاقىت وتكەن. كەڭەس وكىمەتى جىلدارى مۇنارا تولىققاندى جۇمىس ىستەپ، جەرگىلىكتى كولحوزدى اۋىزسۋمەن قامتاماسىز ەتكەن. نىساننىڭ توبەسىندەگى قاناتتى بەتون قۇيمالاردىڭ ءالى كۇنگە اجىراماي باستاپقى قالپىن ساقتاپ تۇرعانى دا تاڭعالدىرادى. عيمارات ەسكىلىگىنە قاراماستان كۇيىن بۇزباعان. ال ودان ارىرەكتە اعىلشىندار كومىرمەن جۇمىس ىستەيتىن ەلەكتر ستانساسىن دا تۇرعىزعان. ونىڭ جارىعى جۇمىسشىلار كەنتىنە عانا ەمەس، كومىر كەنىشتەرىنە جەتكىزىلگەن. بۇل نىساننىڭ قاڭقاسى عانا ساقتالىپ تۇر.

بۇعان دەيىن كەرەكۋدەگى اتاقتى مايرا ءان سالعان ءۇيدىڭ تاريحى تۋرالى جازعانبىز.