باعا ءوسىمىنىڭ جاسىرىن سەبەبى: لوگيستيكا نەگە قىمباتتاپ جاتىر؟

سوڭعى بەس جىلدا تەمىرجول تاريفتەرى %40- 70- عا ءوستى، حالىقارالىق اۆتوتاسىمالداردىڭ قۇنى تەك سوڭعى ءبىر جىلدىڭ وزىندە %10- 20- عا قىمباتتادى، ال كەيبىر كونتەينەرلىك باعىتتار بويىنشا ءوسىم %30- عا جەتتى. جەتكىزۋ نەگە قىمباتتاپ جاتىر، كولىك شىعىندارىنىڭ وسۋىنە قانداي تاۋارلار كوبىرەك تاۋەلدى جانە قازاقستان بۇل ءۇردىستى تەجەي الا ما؟

بۇل تۋرالى Qazaq Expert Club لوگيستيكا سالاسىنىڭ ساراپشىسى اينۇر ديۆەيەۆا ايتىپ بەردى. ونىڭ ايتۋىنشا، لوگيستيكالىق شىعىنداردىڭ ءوسۋى بىرنەشە فاكتورعا بايلانىستى. ەڭ الدىمەن، تاسىمالداۋشى كومپانيالاردىڭ ءوز شىعىندارى ارتىپ كەلەدى. ق ت ج مەن تابيعي مونوپوليالاردى رەتتەۋ كوميتەتىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس، ماگيسترالدىق تەمىرجول جەلىسى قىزمەتتەرىنىڭ تاريفتەرى سوڭعى جىلدارى جىل سايىن دەرلىك يندەكستەلىپ وتىردى. باعىتقا بايلانىستى بەس جىلداعى جيىنتىق ءوسىم شامامەن 40- 70%- دى قۇرادى.

اۆتوكولىك تاسىمالداۋشىلار دا وسىنداي قيىندىقتارعا تاپ بولىپ وتىر: جانارماي، قوسالقى بولشەكتەر، تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ جانە جۇرگىزۋشىلەردىڭ ەڭبەكاقىسى قىمباتتاپ جاتىر، - دەيدى ديۆەيەۆا.

ەكىنشى فاكتور - ۆاگوندار، كونتەينەرلەر جانە اۆتوكولىكتەر تاپشىلىعىنىڭ كەزەڭ-كەزەڭىمەن تۋىنداۋى. تاسىمالعا دەگەن سۇرانىس ۇسىنىستان جىلدام وسسە، نارىق وعان زاڭدى تۇردە جاۋاپ بەرەدى: لوگيستيكالىق قىزمەتتەردىڭ قۇنى ارتادى، - دەپ تۇسىندىرەدى ساراپشى.

ءۇشىنشى سەبەپ جەتكىزۋ ۋاقىتىنا بايلانىستى. بۇگىندە بيزنەس تەك جۇكتى تاسىمالداۋ ءۇشىن عانا ەمەس، جولداعى كىدىرىستەر ءۇشىن دە اقى تولەيدى. قالىپتى جاعدايدا شەكاراداعى كىدىرىستەر بىرنەشە ساعاتپەن نەمەسە تاۋلىكپەن ولشەنۋى مۇمكىن. الايدا جۇكتەمە جوعارى كەزەڭدەردە كەيبىر جۇك پارتيالارى بىرنەشە كۇنگە، كەيدە ءتىپتى اپتالارعا كەشىگەدى. مۇنداي ءاربىر كۇن قوسىمشا شىعىنعا اكەلەدى، - دەيدى ديۆەيەۆا.

ونىڭ ايتۋىنشا، كونتەينەرلىك تاسىمالداردا ءبىر كونتەينەردىڭ تاۋلىكتىك تۇرىپ قالۋى ونداعان، كەيدە جۇزدەگەن دوللار شىعىنعا تۇسەدى. ال ءىرى ەكسپورتتاۋشىلار ءۇشىن جيىنتىق شىعىن كۇنىنە ميلليونداعان تەڭگەگە جەتۋى مۇمكىن. كولىك شىعىندارىنىڭ وسۋىنە مارجاسى سالىستىرمالى تۇردە تومەن تاۋارلار ەڭ سەزىمتال بولىپ كەلەدى. ولاردىڭ قاتارىندا استىق پەن ۇن، اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرى، كومىر، قۇرىلىس ماتەريالدارى، تاۋ-كەن جانە مەتاللۋرگيا كەشەنىنىڭ ونىمدەرى، سونداي-اق كۇندەلىكتى تۇتىنۋ تاۋارلارى بار. سونىمەن قاتار لوگيستيكانىڭ اسەرى قىمبات سەگمەنتتەردە دە بايقالادى. تۇرمىستىق تەحنيكا مەن ەلەكترونيكا قۇنىنىڭ ورتا ەسەپپەن 5- 15%- ىن كولىك شىعىندارى قۇرايدى.

ماركەتپلەيستەر ارقىلى ساتىپ الىناتىن تاۋارلاردا بۇل ۇلەس ودان دا جوعارى بولۋى مۇمكىن، اسىرەسە شاعىن پارتيالار مەن ەلدىڭ شالعاي وڭىرلەرىنە جەتكىزۋ كەزىندە. قازاقستاننىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى - ۇلكەن قاشىقتىقتار جانە تەڭىزگە تىكەلەي شىعاتىن جولدىڭ بولماۋى. بۇل لوگيستيكانى وڭىردەگى كوپتەگەن ەلدەرمەن سالىستىرعاندا قىمبات ەتەدى، - دەيدى ساراپشى.

ونىڭ ايتۋىنشا، بىرنەشە رەت قايتا تيەۋدى قاجەت ەتەتىن باعىتتار ەڭ شىعىندى باعىتتاردىڭ قاتارىندا، سونىڭ ىشىندە ترانس كاسپي حالىقارالىق كولىك ءدالىزى، كاۆكاز ارقىلى وتەتىن كەيبىر باعىتتار جانە وڭتۇستىك مارشرۋتتار بار. ءاربىر قوسىمشا تيەۋ تاسىمال قۇنىن ارتتىرادى.

ساراپشىلاردىڭ بولجامىنشا، 2026- 2027 -جىلدارى تاسىمالداۋ قۇنى ءوسۋىن جالعاستىرادى. نارىققا تاريفتەردىڭ ءارى قاراي يندەكستەلۋى، لوكوموتيۆتەر مەن ۆاگوندار پاركىن جاڭارتۋ قاجەتتىلىگى، جالاقىنىڭ ءوسۋى جانە ينفلياتسيالىق ۇدەرىستەر قىسىم كورسەتەدى.

«كولىك شىعىندارىنىڭ ءوسۋىن تولىق توقتاتۋ مۇمكىن ەمەس. الايدا مەملەكەت پەن نارىق شەكارا ماڭىنداعى ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ، كەدەندىك راسىمدەردى سيفرلاندىرۋ، كىدىرىس ۋاقىتىن قىسقارتۋ جانە كولىك دالىزدەرىنىڭ وتكىزۋ قابىلەتىن ارتتىرۋ ارقىلى بۇل ۇدەرىستى باياۋلاتا الادى. لوگيستيكا الدەقاشان تەك سالالىق تاقىرىپ بولۋدان قالدى. جۇكتەردىڭ ەل ىشىندە جانە شەكارالار ارقىلى قانشالىقتى جىلدام ءارى ءتيىمدى قوزعالاتىنى ميلليونداعان قازاقستاندىق ءۇشىن باعا دەڭگەيىنە، وتاندىق بيزنەستىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىنە جانە ەكونوميكانىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىنە تىكەلەي اسەر ەتەدى»، - دەپ قورىتىندىلادى ديۆەيەۆا.

24.kz