ب ۇ ۇ ءارى قاراي قىزمەتىن جالعاستىرا الا ما - پرەزيدەنت جاۋابى

استانا. KAZINFORM - مەملەكەت باسشىسى ب ۇ ۇ مەن باسقا دا حالىقارالىق ينستيتۋتتاردى جەتىلدىرۋ جونىندەگى ويىمەن ءبولىستى.

п
Фото: Акорда
Тоқаев
Фото: Ақорда

 

- ءبىز وڭىرلىك جانە جاھاندىق قاقتىعىستاردى تالقىلايمىز. الايدا ءسىز تۇركيانىڭ بۇرىنعى سىرتقى ىستەر ءمينيسترى رەتىندە كەلىسسوزدەر ب ۇ ۇ مەن باسقا دا ءىرى حالىقارالىق ۇيىمدار الاڭىندا ەمەس، ودان تىسقارى جەرلەردە ءوتىپ جاتقانىن اڭعارعان شىعارسىز. تاراپتار ب ۇ ۇ- دا ەمەس، بەلگىلى ءبىر ەلدەردىڭ استانالارىندا، جەكەلەگەن كونفەرەنىس-زالداردا كەزدەسەدى. ب ۇ ۇ جوعارى وكىلدەرىنىڭ قاقتىعىستارعا ارا-اعايىندىق جاساعانىن كورە بەرمەيمىز. بۇل ويلاناتىن ماسەلە. دەمەك ب ۇ ۇ- نىڭ ءرولى تومەندەپ كەتتى دەگەن ءسوز. مەن وعان قاتتى الاڭدايمىن. ويتكەنى ءوزىم دە ب ۇ ۇ مەن باسقا دا حالىقارالىق ۇيىمداردا قىزمەت ەتتىم. قازىر جۇرت كەلەسى ب ۇ ۇ باس حاتشىسى كىم بولادى دەگەن تاقىرىپتى تالقىلاپ جاتىر. مەنىڭ ويىمشا، بۇل اسا ماڭىزدى ەمەس. ەڭ باستى تۇيتكىل، ۇيىم قازىرگى كۇيىندە ءارى قاراي قىزمەتىن جالعاستىرا الا ما؟ - دەدى پرەزيدەنت.

قاسىم-جومارت توقايەۆ جاساندى ينتەللەكتىنىڭ حالىقارالىق ۇيىمدار قىزمەتىنە ىقپالىن زەردەلەۋگە شاقىرىپ، جاھاندىق ۇيىمدى تۇبەگەيلى رەفورمالاۋ قاجەت ەكەنىنە توقتالدى.

- الگىندە ايتقانىمداي، وتە وزەكتى حالىقارالىق ماسەلەلەردىڭ شەشىلۋىنە قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ ءوزى كەدەرگى كەلتىرىپ وتىر. بۇل وعاش، بالكىم، اقىلعا سىيمايتىن جاعداي. ادامدار، ديپلوماتتار مەن ساياساتكەرلەر باسقا الاڭداردا كەلىسسوز جۇرگىزۋگە ءماجبۇر. ايتپاقشى، بۇل پروبلەمانى بىلتىر قىركۇيەك ايىندا وتكەن ب ۇ ۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ كەزەكتى سەسسياسىندا پرەزيدەنت دونالد ترامپ ءدال سيپاتتادى. مەن ونىمەن تولىق كەلىسەمىن. ول ب ۇ ۇ شتاب-پاتەرىندەگى بۇزىلعان تەلەسۋفلەر مەن ەسكالاتوردى سىنعا الىپ، «ب ۇ ۇ- دا ءبارى ىستەن شىققان!» دەدى. الايدا ەڭ ماڭىزدى ماسەلە - بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىندا جانە باسقا دا حالىقارالىق قۇرىلىمداردا بەيبىتشىلىكتى ساقتاۋ ۇدەرىسى توقىراپ تۇر. مەن - كوپجاقتى ديپلوماتيانىڭ جاقتاۋشىسىمىن. بەيبىتشىلىككە باستايتىن ادىلدىك يدەياسىنىڭ توڭىرەگىنە توپتاسقان ادامزاتتىڭ جارقىن بولاشاعىنا ءالى دە سەنەمىن، - دەدى مەملەكەت باسشىسى.

سونداي-اق، قاسىم-جومارت توقايەۆ ب ۇ ۇ- نىڭ 80 جىلدىق تاريحى مەن ونىڭ قازىرگى ءرولى تۋرالى پىكىر ءبىلدىردى

- اتالعان ۇيىمنىڭ نەگىزى 80 جىل بۇرىن قالاندى. كەيبىر ادامدار ۇيىم ابدەن ەسكىردى، قۇلدىراپ بارا جاتىر دەگەن پىكىر ايتادى. كەلىسۋگە تۋرا كەلەدى. بىزگە ب ۇ ۇ جارعىسىنا مۇقيات ءمان بەرگەن ءجون. جارعىدا «دۇشپان مەملەكەتتەر» دەگەن ۇعىم بار. راس، 80 جىل بۇرىن ءبارى تۇسىنىكتى ەدى. ال قازىر الگى «جاۋ ەلدەر» ۇيىمدى قارجىلاندىرۋ جانە بەيبىتشىلىكتى قولداۋ ىسىندە ماڭىزدى ءرول اتقارىپ وتىر. ەڭ باستىسى – ب ۇ ۇ- نىڭ بەدەلىن كوتەرىپ، تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ، - دەدى ول.

سودان سوڭ قاسىم-جومارت توقايەۆ پريەۆەنتيۆتى ديپلوماتيانىڭ قاقتىعىستاردى توقتاتۋدا وتە وزەكتى ەكەنىنە ءمان بەردى.

- بۇل تاقىرىپ بۇرىننان تالقىلانىپ كەلەدى، كەمىندە 30 جىل بولدى. ءبىراق وزگەرگەن ەشتەڭە جوق. جاعداي ءدىلمار ءسوز، دەكلاراتسيا كۇيىندە قالىپ جاتىر. وڭىرلىك جانە جاھاندىق شيەلەنىستەردى بولجاۋعا باسا ءمان بەرگەن ءجون دەپ ويلايمىن. پريەۆەنتيۆتى ديپلوماتيا دەگەنىمىز - وسى. سونىمەن قاتار ءبىز كوپجاقتى ءتيىمدى ديپلوماتياعا قولداۋ كورسەتۋ ءۇشىن كۇش-جىگەرىمىزدى بىرىكتىرۋ كەرەك، - دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.

ءوز كەزەگىندە سولتۇستىك ماكەدونيا پرەزيدەنتى گوردانا سيليانوۆسكا-داۆكوۆا قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ ب ۇ ۇ ءوز جۇمىسىندا پريەۆەنتيۆتى ديپلوماتياعا باسا نازار اۋدارۋ كەرەك دەگەن پىكىرىنە قولداۋ ءبىلدىردى.

- بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى مەن ەۋروپا وداعى ءاۋ باستا الەمدە بەيبىتشىلىك ورناتۋ ءۇشىن قۇرىلعان. دەگەنمەن ەكى قۇرىلىم دا سوعىسپەن بەتپە-بەت كەلىپ، ساتسىزدىككە ۇشىرادى. نەلىكتەن بۇلاي بولدى؟ ويتكەنى پريەۆەنتيۆتى ديپلوماتيا جوق. توقايەۆ مىرزا پريەۆەنتيۆتى جانە پرواكتيۆتى ديپلوماتيا جايىندا ايتتى. ساياسي شەشىمدەر قابىلداۋدا بىزگە وسىنداي وڭ ۇلگى جەتپەي تۇر، - دەدى سولتۇستىك ماكەدونيا پرەزيدەنتى.

سونداي-اق پانەلدىك پىكىرتالاسقا گرۋزيا پرەمەر-ءمينيسترى يراكلي كوباحيدزە قاتىستى.

بۇدان بۇرىن مەملەكەت باسشىسىنىڭ انتاليا ديپلوماتيالىق فورۋمىنىڭ پانەلدىك سەسسياسىنا قاتىسقانىن جازعان ەدىك.