ايدا بالايەۆا: ەلىمىزدە 49 ەسكەرتكىش زاڭ تالاپتارىن ساقتاماي ورناتىلعان

استانا. KAZINFORM - سوڭعى بەس جىلدا ەلىمىزدىڭ 10 وڭىرىندە 49 ەسكەرتكىش زاڭ تالاپتارىن ساقتاماي ورناتىلعان. ەڭ كوپ زاڭسىز ورناتىلعان تاس مۇسىندەر تۇركىستان مەن قوستاناي وبلىستارىندا تىركەلگەن. بۇل تۋرالى ق ر مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالايەۆا الەۋمەتتىك جەلىدە جازدى.

- جۋىردا اسا كورنەكتى مادەنيەت جانە ونەر قايراتكەرى، ءبىرتۋار كومپوزيتور نۇرعيسا تىلەنديەۆتىڭ تۋعانىنا 100 جىل تولۋىنا وراي تۋعان جەرى - الماتى وبلىسىنداعى وتەگەن باتىر اۋىلىندا ۇلى تۇلعانىڭ ەسكەرتكىشى بوي كوتەرىپ، جاڭا مادەنيەت ءۇيى اشىلدى. سالتاناتتى ءىس-شارا بارىسىندا مەملەكەت باسشىسى ءوزىنىڭ قۇتتىقتاۋ سوزىندە نۇرعيسا تىلەنديەۆتىڭ تۇعىرلى ەسكەرتكىشى حالقىمىزدىڭ ايگىلى تۇلعاعا دەگەن ايرىقشا قۇرمەتى مەن ىستىق ىقىلاسىنىڭ بەلگىسى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. نۇرعيسا اعانىڭ ەسكەرتكىشى جوعارى كوركەمدىك تالعاممەن جاسالىپ، ەرەكشە ۇيلەسىم تاپقان، - دەپ جازدى ا. بالايەۆا.

مينيستر جازبادا ەلىمىزدەگى ەسكەرتكىش ورناتۋ ماسەلەسىنە توقتالا كەتتى.

- ارينە، تاريحتا ەسىمى قالعان تۇلعالاردى ۇلىقتاۋ وتە ماڭىزدى. الايدا ەكەرتكىش ورناتۋ ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكتى تالاپ ەتەدى. وكىنىشكە قاراي، ەلىمىزدە ەسكەرتكىشتەردى زاڭسىز ورناتۋ فاكتىلەرى ءجيى كەزدەسىپ وتىر. مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى جۇرگىزگەن تالداۋعا سايكەس، سوڭعى بەس جىلدا ەلىمىزدىڭ 10 وڭىرىندە 49 ەسكەرتكىش زاڭ تالاپتارىن ساقتاماي ورناتىلعان. ەڭ كوپ زاڭسىز ورناتىلعان ەسكەرتكىشتەر تۇركىستان (17) جانە قوستاناي (15) وبلىستارىندا تىركەلگەن، - دەدى ايدا بالايەۆا.

ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا، ءتىپتى رەسپۋبليكالىق كوميسسيا قولداماعان جوبالار ءدا وز بەتىمەن ورناتىلىپ كەتكەن. كەيبىر ەسكەرتكىشتەر جەكە مەنشىك اۋماقتارعا قويىلىپ، كەيدە ەسكەرتكىش پەن شاعىن ارحيتەكتۋرالىق نىساننىڭ ايىرماسى دا مۇلدە ەسكەرىلمەي جاتادى.

- سوندىقتان ەسكەرتكىش ورناتۋ - تەك ىقىلاس پەن نيەت ەمەس، ەڭ الدىمەن ءتارتىپ پەن جاۋاپكەرشىلىك ەكەنىن ەسكەرۋ كەرەك. اسىرەسە، يگى نيەتپەن قولداۋ ءبىلدىرىپ جۇرگەن دەمەۋشىلەر، مەتسەناتتار بۇل ماسەلەنى ۇدايى نازاردا ۇستاسا دەيمىز. ال جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار زاڭسىزدىققا جول بەرمەي، قاتاڭ باقىلاۋعا الۋى كەرەك، - دەدى مينيستر.

ا. بالايەۆا ءوز سوزىندە ق ر «تاريحي-مادەني مۇرا وبەكتىلەرىن قورعاۋ جانە پايدالانۋ تۋرالى» زاڭعا سايكەس، ءاربىر جاڭا ەسكەرتكىش مونۋمەنتالدى ونەر قۇرىلىستارىن ورناتۋ جۇمىستارىن وبلىستاردىڭ، رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ جانە استانانىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارى جۇزەگە اسىراتىنىن جەتكىزدى. ول مونۋمەنتالدى ونەر قۇرىلىستارىن ورناتۋ ءتارتىبى مينيسترلىك قاعيدالارمەن رەتتەلگەنىن، اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستە مونۋمەنتالدى ونەر نىساندارىن ورناتۋ ەرەجەسىن بۇزعاندارعا ايىپپۇل قاراستىرىلعانىن ايتتى.

- ناقتىراق ايتقاندا، جەكە تۇلعالارعا - ون، لاۋازىمدى تۇلعالار مەن شاعىن كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە - ەلۋ، ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە - ءجۇز، ءىرى كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە - ەكى ءجۇز ەلۋ ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش كولەمىندە، سونداي-اق جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستاردى ۋاقىتشا توقتاتۋ قاراستىرىلعان. كەي جاعدايلاردا ەسكەرتكىشتەر جەكە مەنشىك اۋماقتارعا ورناتىلىپ، قوعامدىق كەڭىستىكتىڭ ەستەتيكالىق كەلبەتى ەسكەرىلمەي جاتادى. مۇنىڭ ءبارى تۇپتەپ كەلگەندە تاريحي تۇلعالارعا دەگەن قۇرمەتتىڭ لايىقتى دەڭگەيدە كورىنىس تابۋىنا كەرى اسەرىن تيگىزەدى. تاريحقا ادالدىق تارتىپتەن باستالادى. ويتكەنى، ەسكەرتكىش - بۇل تەك وتكەنگە قۇرمەت بەلگىسى عانا ەمەس، سونىمەن بىرگە كەلەر ۇرپاققا دەگەن ورتاق اماناتىمىز، - دەپ جازدى مينيستر.

ەسكە سالا كەتەيىك، قوستانايدا ءمىرجاقىپ دۋلات ۇلىنىڭ 140 جىلدىعىنا وراي ەسكەرتكىش اشىلدى.