استانا-دەلي: ەۋرازيا ەكونوميكاسىنىڭ قوس تىرەگى

 Kazinform-نىڭ اناليتيكالىق شولۋشىسى تاقىرىپتى جان-جاقتى تالدادى.

وتىز جىلدان استام ۋاقىت ىشىندە قازاقستان پرەزيدەنتى مەن ءۇندىستاننىڭ جوعارى لاۋازىمدى تۇلعالارى حالىقارالىق الاڭداردا بىرنەشە مارتە كەزدەستى. الايدا بۇل رەسمي فورماتتاعى ساپاردىڭ ساياسي ءمانى مۇلدە بولەك. بۇل قازاقستاننىڭ ءۇندىستاندى وڭتۇستىك ازياداعى ماڭىزدى سەرىكتەس ءارى كوپپوليارلى الەمنىڭ نەگىزگى ورتالىعىنىڭ ءبىرى رەتىندە قاراستىراتىنىن كورسەتەدى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ ساپارىنا دايىندىق جىل باسىندا- اق باستالىپ كەتكەن. اقپاندا پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ ءۇندىستانعا بارىپ، نارەندرا موديمەن كەلىسسوز جۇرگىزىپ، India AI Impact Summit حالىقارالىق سامميتىنە قاتىستى. تاراپتار ساۋدا، ينۆەستيتسيا، ەنەرگەتيكا، اۋىل شارۋاشىلىعى، جاساندى ينتەللەكت، ستراتەگيالىق مينەرالدار، عارىش، كولىك- لوگيستيكا سالالارىنداعى ىنتىماقتاستىقتى تالقىلاعانى بەلگىلى. سول تۇستا قازاقستان ءبىرقاتار تاۋار پوزيتسياسى بويىنشا ەكسپورت كولەمىن 150 ميلليوندوللارعا ارتتىرۋعا دايىن ەكەنىن مالىمدەگەن بولاتىن.

ءۇندىستان دا ءداستۇرلى شيكىزات يمپورتىمەن عانا شەكتەلمەي، جاڭا باعىتتارعا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىر. ءقازىردىڭ وزىندە ستراتەگيالىق ماڭىزى بار مينەرالدار، جوعارى تەحنولوگيالار، فارماتسيەۆتيكا، تسيفرلاندىرۋ، كولىك- لوگيستيكا، جاڭا ينۆەستيتسيالىق جوبالار نازارعا الىندى. وسىلايشا، ەكى ەل اراسىنداعى قارىم- قاتىناستىڭ مازمۇنى بىرتىندەپ وزگەرىپ كەلەدى.

ءۇندىستان نارىعى وتە اۋقىمدى. الەمدەگى ەڭ ءىرى ەكونوميكالاردىڭ بىرىمەن الىس- بەرىستى ۇلعايتساق، ۇتارىمىز كوپ. سوندىقتان ساراپشىلار قاسىم- جومارت توقايەۆتىڭ ساپارى وسى باعىتقا سەرپىن بەرەدى دەگەن ۇستانىمدا. ونىڭ ۇستىنە پرەزيدەنت تامىز ايىندا ءۇندىستاننىڭ تاۋەلسىزدىك كۇنىنە وراي پرەمەر- مينيستر نارەندرا موديگە جولداعان قۇتتىقتاۋىندا ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتى ودان ءارى كەڭەيتۋگە مۇددەلى ەكەنىن بايقاتقان.

ءۇندىستان: نارىق پا، كولىك باعىتى ما؟

ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە، 2026 -جىلعى قاڭتار- ماۋسىم ايلارىندا ءۇندىستاننان ەلىمىزگە يمپورتتالاتىن تاۋار كولەمى 242,8 ميلليون دوللار بولدى. بۇل - قازاقستاننىڭ جالپى يمپورتىنىڭ %0,77- ى. ءبىر قاراعاندا، از كورسەتكىش بولىپ كورىنۋى مۇمكىن. الايدا قازىرگى كۇن ءتارتىبىنىڭ ەرەكشەلىگى دە وسىندا. قازاقستان ءۇندىستان نارىعىنىڭ الەۋەتىن تولىق پايدالانۋعا نيەتتى.

سول سەبەپتى الدا بىرنەشە باعىت قاراستىرىلىپ وتىر. قازاقستان مەتالل، حيميا، مۇناي- حيميا ونىمدەرىن، اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن، ستراتەگيالىق ماڭىزى بار مينەرالداردى جەتكىزۋگە قاۋقارلى. ال ءۇندىستان فارماتسيەۆتيكالىق ونىمدەردى، تەحنولوگيا مەن جابدىقتاردى جەتكىزە الادى.

وسى قاتارعا كولىك- لوگيستيكا سالاسىن قوسۋعا بولادى. ءۇندىستان - «سولتۇستىك - وڭتۇستىك» حالىقارالىق كولىك ءدالىزىنىڭ سوڭعى نۇكتەسى. اتالعان ءدالىز ارقىلى پارسى شىعاناعى پورتتارىنا، ودان ءارى ءۇندىستان نارىعىنا تىكەلەي شىعا الامىز.

2025 -جىلعى ماۋسىمدا وتكەن «ءۇندىستان - ورتالىق ازيا» ديالوگىنىڭ ءتورتىنشى وتىرىسىندا ءۇندىستان ورتالىق ازيا ەلدەرىمەن بايلانىستاردى دامىتۋ ءۇشىن «سولتۇستىك - وڭتۇستىك» حالىقارالىق كولىك ءدالىزىن بەلسەندى پايدالانۋدىڭ ۇسىنعانىن بىلەمىز. سونداي-اق قازاقستاننىڭ وسى ءدالىزدىڭ شىعىس قاناتىن دامىتۋ جونىندەگى باستاماسىن وڭ باعالادى.

سوندىقتان ءۇندىستان باعىتىن قازاقستاننىڭ كولىك- لوگيستيكالىق ستراتەگياسىنىڭ اجىراماس بولىگىنە بالاعان دۇرىس. قازاقستان - يران - ءۇندىستان باعىتى بويىنشا ينفراقۇرىلىم نەعۇرلىم جىلدام دامىعان سايىن، ساۋدا كولەمى دە سوعۇرلىم كوبەيەدى.

تاعى ءبىر ماڭىزدى فاكتور - قازاقستاننىڭ ەاەو اياسىنداعى جۇمىسى. بيىل مامىردا قاسىم-جومارت توقايەۆ ەاەو مەن ءۇندىستان اراسىندا ەركىن ساۋدا ايماعىن قۇرۋ جونىندەگى كەلىسسوزدى قولداپ، وداقتىڭ ازيا، افريكا، اراب الەمى جانە لاتىن امەريكاسى ەلدەرىمەن سىرتقى ەكونوميكالىق بايلانىسىن كەڭەيتۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن جەتكىزگەن.

— وداقتىڭ اراب الەمى، وڭتۇستىك- شىعىس ازيا، افريكا جانە لاتىن امەريكاسى ەلدەرىمەن، سونداي- اق بەدەلدى وڭىرلىك ەكونوميكالىق بىرلەستىكتەرمەن بايلانىستارىن ودان ءارى كەڭەيتۋ قاجەت. ءقازىر ۇندىستانمەن ەركىن ساۋدا ايماعىن قۇرۋ جونىندە كەلىسسوزدەر بەلسەندى جۇرگىزىلىپ جاتىر. بۇل جۇمىس باسقا دا قىزمەت باعىتتارى سياقتى نازار اۋدارۋعا لايىق، — دەدى پرەزيدەنت.

وسىلايشا، قازاقستان ۇندىستانمەن بايلانىستى بىرنەشە باعىتتا دامىتپاق: ەكىجاقتى قارىم- قاتىناستار، ەاەو، «سولتۇستىك - وڭتۇستىك» كولىك ءدالىزى. ەندى بريكس الاڭى ارقىلى دا جۇمىس جاندانادى دەگەن بەلگى.

نيۋ- دەلي ءۇشىن استانانىڭ وزىندىك ماڭىزى بار. ورتالىق ازياداعى ەڭ ءىرى ەكونوميكا، ۋران مەن تابيعي رەسۋرستاردى نەگىزگى ەكپورتتاۋشى ەل بولۋىمىز دوستاس ەلدىڭ قىزىعۋشىلىعىن ارتتىردى. قازاقستاندى ەۋرازياداعى كولىك باعىتتارىنىڭ كوكتەي ءوتۋى ءارى رەسەي، قىتاي، ەۋروپا جانە يسلام الەمى ەلدەرىمەن بايلانىسىمىز ماڭىزدى ارتتىرۋعا سەپتەسىپ كەلەدى.

نيۋ- دەليدەن بريكس- كە دەيىن

قازاقستان 2025 -جىلعى 1 -قاڭتاردان باستاپ بريكس- كە سەرىكتەس مەملەكەت مارتەبەسىندە قاتىسىپ كەلەدى. سوڭعى جىلدارى بىرلەستىكتىڭ گەوگرافيالىق اۋقىمى ايتارلىقتاي كەڭەيگەنىن كورەمىز. بۇگىندە ونىڭ قۇرامىنا برازيليا، رەسەي، ءۇندىستان، قىتاي، وڭتۇستىك افريكا رەسپۋبليكاسى، مىسىر، ەفيوپيا، يران، بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى، ساۋد ارابياسى جانە يندونەزيا قوسىلدى. بۇدان بولەك، تاعى ون مەملەكەت رەسمي سەرىكتەس مارتەبەسىنە يە. وسىلايشا، بريكس «جاھاندىق وڭتۇستىكتىڭ» باسىم بولىگىن قامتىپ وتىر.

بيىل بريكس- ءتىڭ قۇرىلعانىنا 20 -جىل تولادى. وسى ۋاقىت ىشىندە بىرلەستىكتىڭ ماڭىزى تەك ساندىق تۇرعىدان عانا ارتقان جوق. بۇل الاڭدا الەمدەگى ەڭ ءىرى ەنەرگەتيكا، ونەركاسىپ، قارجى نارىقتارى توعىسادى.

قر سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى جانىنداعى سىرتقى ساياسي زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ اعا ساراپشىسى ۆالەريي سيتەنكونىڭ باعالاۋىنشا، بريكس- ءتىڭ كەڭەيۋى الەمدىك جۇيەدەگى وزگەرىستەردى بايقاتتى.

- حالىقارالىق جۇيە تەرەڭ ترانسفورماتسيا كەزەڭىن باستان وتكەرىپ جاتىر. گەوساياسي باسەكەنىڭ كۇشەيۋى، پروتەكتسيونيزمنىڭ ارتۋى، ساۋدا جانە ينۆەستيتسيالىق اعىنداردىڭ قۇبىلۋى، سونداي- اق مەملەكەتتەر اراسىنداعى سەنىم دەڭگەيىنىڭ تومەندەۋى وسى كۇيگە جەتكىزدى. مۇنداي جاعدايدا ءتۇرلى ساياسي- ەكونوميكالىق ورتالىقتار اراسىنداعى ديالوگتى قامتاماسىز ەتە الاتىن كوپجاقتى ۇيىمداردى دامىتۋ ماڭىزدى. بريكس قولدانىستاعى حالىقارالىق جۇيەنى نەعۇرلىم كوپپوليارلى باعىتتا رەفورمالاۋدى جاقتايدى. قۇرامىنداعى دامۋشى ەلدەر مەن ورتا دەرجاۆالاردىڭ، سونىڭ ىشىندە قازاقستاننىڭ دا ءرولىن كۇشەيتۋگە قۇلىقتى. مۇنداي ۇستانىم قازاقستاننىڭ كوپۆەكتورلى سىرتقى ساياساتىنا سايكەس كەلەدى، - دەيدى ساراپشى.

قازاقستانعا بريكس نە ءۇشىن قاجەت؟

بۇل ساۋالعا ديپلوماتيالىق مالىمدەمەدەن گورى سىرتقى ساۋدا ستاتيستيكاسى ناقتىراق جاۋاپ بەرەرى انىق. 2026 -جىلدىڭ العاشقى التى ايىندا قازاقستاننىڭ سىرتقى ساۋدا اينالىمىنىڭ 29,9 ملرد دوللارى قىتاي مەن رەسەيگە تيەسىلى بولدى - ەلدىڭ جالپى سىرتقى ساۋدا اينالىمىنىڭ %41,6- ى قوس ەلدىڭ ۇلەسىندە، ياعني قازاقستاننىڭ سىرتقى ساۋداداعى ءار ون دوللاردىڭ تورتەۋى بريكس- كە مۇشە وسى ەكى مەملەكەتكە كەتەدى.

سىرتقى ساۋدا كورسەتكىشتەرى تاعى ءبىر ماڭىزدى ماسەلەنى اڭعارتتى. قازاقستان ەنەرگەتيكالىق رەسۋرستار مەن ستراتەگيالىق ماڭىزى بار مينەرالداردىڭ مول قورىنا يە. ۆالەريي سيتەنكونىڭ پىكىرىنشە، جاھاندىق ەنەرگەتيكالىق وزگەرىس، ەلەكتروموبيلدەر مەن اككۋمۋلياتور جۇيەلەردىڭ دامۋى، تسيفرلىق ەكونوميكا مەن جاساندى ينتەللەكت شيكىزاتقا سۇرانىستى ارتتىرۋى مۇمكىن. بۇگىندە ۋران، مىس سەكىلدى شيكىزات تۇرلەرىن ساتىپ الۋعا نيەتتى ەلدەر كۇرت ارتىپ وتىر. سوندىقتان قازاقستان ءۇشىن بريكس شيكىزاتتى وڭدەۋ، قۇرامداس بولشەكتەر ءوندىرۋ باعىتىندا سەرىكتەستەر ىزدەيتىن الاڭ بولماق.

قازاقستاننىڭ ۇزاق مەرزىمدى مۇددەسى تەك شيكىزات ەكسپورتىن ۇلعايتۋمەن شەكتەلمەيدى. ءقازىر ونەركاسىپتىك كووپەراتسيانى تەرەڭدەتۋ جۇرگىزىلىپ جاتىر. ەگەر بريكس مەملەكەتتەرى شيكىزاتتى وڭدەۋ، قۇرامداس بولشەكتەر ءوندىرۋ، تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ، جاڭا ءوندىرىس قۇرۋ باعىتىندا قادام جاساسا، ونىڭ اسەرى بارىنە وڭ بولماق.

بۇل قازاقستان ءۇشىن - وزەكتى ماسەلە. سەبەبى ءبىز ءۇشىن بريكس- كە مۇشە ەلدەرگە قانشا ۋران، مىس نەمەسە فەرروقورىتپا ساتقانىمىز ماڭىزدى ەمەس. ەڭ كەرەگى، سول رەسۋرستاردىڭ نەگىزىندە وزىمىزدە جاڭا ءوندىرىس پەن تەحنولوگيالار پايدا بولۋى ءتيىس.

ءۇندىستاننىڭ ءتوراعالىعى: مۇددەلەر توعىسى

2026 -جىلى بريكس- كە ءۇندىستان ءتوراعالىق ەتىپ وتىر. بۇل - ەلدىڭ 2012, 2016 جانە 2021 -جىلداردان كەيىنگى ءتورتىنشى ءتوراعالىعى. وسى تۇستا ءۇندىستاننىڭ بريكس- كە جەتەكشىلىك ەتۋى ەكىجاقتى ەكونوميكالىق بايلانىستى جانداندىرۋعا مۇمكىندىك بەرۋى ىقتيمال. ول قاي باعىتتار؟

بيىلعى بريكس- تە ءتورت باسىمدىق بار: تۇراقتىلىق، يننوۆاتسيا، ىنتىماقتاستىق جانە ورنىقتى دامۋ. ءۇندىستان تاراپى سونداي- اق ەكونوميكالىق تۇراقتىلىققا، يننوۆاتسياعا، حالىقارالىق ينستيتۋتتاردى رەفورمالاۋعا، ەنەرگەتيكالىق جانە ەكولوگيالىق قاۋىپسىزدىككە باسا ءمان بەرىپ وتىر.

اتالعان تاقىرىپتاردىڭ ءاربىرى قازاقستاننىڭ ىشكى- سىرتقى ساياساتىمەن ۇندەسەدى. مىسالى، بيىل سيفرلاندىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكت جىلى دەپ جاريالاندى. ەلدە مەملەكەتتىك تسيفرلىق قىزمەتتەر دامىپ، تەحنولوگيالىق ينفراقۇرىلىم قالىپتاسىپ جاتىر.

سونىمەن قاتار قازاقستان ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىك، بەيبىت اتوم ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋ، كليمات وزگەرۋىنە بەيىمدەلۋ، سۋ قاۋىپسىزدىگى مەن ورنىقتى ساۋداعا ءمان بەرىپ كەلەدى. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، ءۇندىستاننىڭ ءتوراعالىعى استانانىڭ ءتيىمدى باستامالاردى ۇسىنۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى.

- ءاربىر ءتوراعالىق ەتۋشى ەل ۇيىمنىڭ قىزمەتىنە رەڭك بەرىپ، حالىقارالىق قاۋىمداستىق الدىندا تۇرعان وزەكتى ماسەلەلەردى شەشۋگە قاتىستى كوزقاراس پەن ءتاسىل ۇسىنادى. ءۇندىستان نەگىزگى مىندەت رەتىندە «ءتورت اۋقىمدى باسىمدىقتى» جاريالادى. باسىمدىقتىڭ ءبارى قازاقستان ءۇشىن دە اسا قۇندى. ەلىمىز سەرىكتەس مەملەكەت رەتىندە بۇل باعىتتاعى تاجىريبەسىن ءبولىسىپ، ۇستانىمىن اشىق ءبىلدىرىپ كەلەدى، - دەيدى ۆالەريي سيتەنكو.

جاڭا باعىت جاندانادى

نارىقتاردى جالعايتىن بالاما جولدار نەعۇرلىم كوپ بولعان سايىن، جەتكىزۋ تىزبەكتەرى دە سوعۇرلىم تۇراقتى بولادى. سوندىقتان قازاقستان ترانسكاسپيي حالىقارالىق كولىك باعىتىن، «سولتۇستىك - وڭتۇستىك» ءدالىزىن، شىعىس باعىتتى جانە باسقا دا كولىك بايلانىستارىن قاتار دامىتىپ كەلەدى. بريكس اياسىنداعى ارتىقشىلىعىمىز دا وسىندا جاتىر.

ساراپشىلار ۇسىنعان دەرەكتەرگە سايكەس، 2025 -جىلى قازاقستان اۋماعى ارقىلى وتكەن ترانزيت كولەمى 36,9 ميلليون توننا بولىپ، %6,6- عا وسكەن. بيىل كورسەتكىش 38,5 ميلليون تونناعا دەيىن ارتادى دەگەن بولجام بار. ترانسكاسپيي باعىتى 2021 -جىلى 1 ميلليون تونناعا جەتپەيتىن ەدى، بۇگىندە ول 5 ميلليون تونناعا جۋىقتادى. ال 2027 -جىلعا ارنالعان ماقساتتى كورسەتكىش - 10 ميلليون توننا. بۇل رەتتە بريكس وڭتۇستىك باعىتتى جەتىلدىرىپ كەلەدى. وتكەن جىلى سولتۇستىك - وڭتۇستىك ءدالىزى ارقىلى شامامەن 3,5 ميلليون توننا جۇك تاسىمالدانعان، دەمەك ءبىر جىلدا %12- عا كوبەيدى.

بريكس- ءتىڭ تاعى ءبىر مۇشە ەلى - يران. قازىر قازاقستان مەن يران اراسىنداعى تەمىرجول تاسىمالى %69- عا ءوستى. وسىلايشا، يران ارقىلى قازاقستاننىڭ پارسى شىعاناعىنا، ودان ءارى ءۇندىستان نارىعىنا شىعۋىنا مۇمكىندىك بار. بۇل ەندى ابستراكتىلى گەوساياسي سحەما ەمەس، ەلدىڭ وڭتۇستىك ازيامەن ساۋدا قۇرىلىمىن وزگەرتە الاتىن ناقتى ەكونوميكالىق باعىت دەسەك بولادى.

ۆالەريي سيتەنكو قازاقستاننىڭ بريكس- تەگى ءرولى ءدال وسى ساۋدا جولى ارقىلى نىعايۋى مۇمكىن دەپ سانايدى.

— سوڭعى جىلدارداعى بۇرىن- سوڭدى بولماعان گەوساياسي تۇراقسىزدىق حالىقارالىق كولىك باعىتتارىن ءارتاراپتاندىرۋعا يتەرمەلەدى. شىعىس - باتىس جانە سولتۇستىك - وڭتۇستىك كولىك باعىتتارىنىڭ توعىسىندا ورنالاسقان قازاقستان حالىقارالىق ساۋدانى تۇراقتاندىرۋعا ۇلەس قوسا الادى. قازاقستان بريكس ەلدەرىمەن كولىك ينفراقۇرىلىمى، تاسىمالداردى سيفرلاندىرۋ، شەكارالىق راسىمدەردى جاڭعىرتۋ، ترانزيتتىك كەدەرگىلەردى جويۋ سالالارى بويىنشا كەلىسىم جاساۋعا مۇددەلى. بۇل رەتتە كولىك دالىزدەرىنىڭ باسەكەسى ەمەس، ولاردىڭ ءبىر- ءبىرىن تولىقتىرۋىنا باسىمدىق بەرىلۋى ءتيىس، - دەيدى سپيكەر.

جاساندى ينتەللەكت توعىسى

ەگەر ساۋدا مەن لوگيستيكا ىنتىماقتاستىقتىڭ ماتەريالدىق نەگىزىن قالىپتاستىرسا، تەحنولوگيالار ونىڭ كەلەسى دەڭگەيىن ايقىنداي الادى. ءۇندىستان 2026 -جىلى يننوۆاتسياعا ەرەكشە نازار اۋدارىپ وتىر.

- جاساندى ينتەللەكت ەكونوميكالىق ءوسىم مەن ەڭبەك ونىمدىلىگىنىڭ باستى فاكتورىنا اينالىپ كەلەدى. سەبەبى بولاشاقتا تەحنولوگيالىق ريەۆوليۋتسيا مەملەكەتتەر اراسىندا تەڭسىزدىكتى قالىپتاستىرۋى مۇمكىن. كىمدە ەسەپتەۋ ينفراقۇرىلىمى، تەحنولوگيالار مەن بىلىكتى كادرلارى بار، سونىڭ داۋرەنى جۇرەدى. سوندىقتان بريكس مەملەكەتتەرى جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋگە ءتيىس. وعان قوسا ءبىلىم الماسۋ، مامان دايارلاۋ، تەحنولوگيالىق ەكوجۇيەنى بىرلەسىپ دامىتۋعا ءمان بەرۋ ماڭىزدى، - دەپ ەسەپتەيدى ۆالەريي سيتەنكو.

ءقازىر قازاقستان ءوزىنىڭ تەحنولوگيالىق ەكوجۇيەسىن قالىپتاستىرۋعا ۇمتىلىپ وتىر. مۇنداي جاعدايدا ءۇندىستان، قىتاي، رەسەي جانە بريكس- ءتىڭ باسقا دا مەملەكەتتەرىمەن ىنتىماقتاستىق ورناتۋ ءتيىمدى.

كوپۆەكتورلى سىرتقى ساياسات

بريكس حالىقارالىق جۇيەنى تولىقتىرا تۇسەدى. بىرلەستىكتىڭ ەكى جەتەكشى مەملەكەتى - رەسەي مەن قىتاي ب ۇ ۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى مۇشەلەرى. ال برازيليا، ءۇندىستان جانە وڭتۇستىك افريكا رەسپۋبليكاسى باستى حالىقارالىق ۇيىمنىڭ تۇراقتى مۇشەلىگىنە ۇمىتكەر.

ۆالەري سيتەنكونىڭ ايتۋىنشا، بريكس وڭىرلىك ينتەگراتسيالىق قۇرىلىمداردىڭ ورتاق پلاتفورماسىن قالىپتاستىرۋى مۇمكىن. مۇنداي پلاتفورما مەركوسۋر، اسەان، وڭتۇستىك افريكا كەدەن وداعى، بيمستەك سەكىلدى حالىقارالىق ۇيىمدارمەن بايلانىستى كۇشەيتە الادى.

- بۇل فورماتتاردىڭ ءبارى ساۋدا مەن ينۆەستيتسيا ءۇشىن اشىق ەكونوميكالىق ستاندارتتاردى قالىپتاستىرۋى ىقتيمال. وسى رەتتە قازاقستاننىڭ ەاەو مەن شىۇ سەكىلدى ءبىرقاتار ماڭىزدى وڭىرلىك قۇرىلىمنىڭ وكىلى ەكەنىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. ەۋروپالىق وداقپەن جاقسى قارىم- قاتىناسىمىز تاعى بار. مۇنىڭ ءبارى بريكس- پەن بايلانىستى دامىتۋعا ىقپال ەتەدى، — دەپ ءتۇسىندىردى ساراپشى.

ساياسات تانۋشى ەرسۇلتان جانسەيىتوۆتىڭ پايىمداۋىنشا، قازاقستان ديپلوماتياسىنىڭ ەرەكشەلىگى دە وسىندا جاتىر. ەلىمىز ءارتۇرلى ساياسي- ەكونوميكالىق ۇيىمداردى بولە جارماي، كەرىسىنشە ولاردىڭ ءبىر- بىرىمەن بايلانىس جاساۋىنا سەبەپشى بولىپ ءجۇر.

- ءبىزدىڭ ارتىقشىلىعىمىز - ينفراقۇرىلىم، قۇقىق جانە گەوگرافيالىق ورنالاسۋىمىز. الەم ەلدەرىنە كەز كەلگەن ۋاقىتتا بالاما باعىت پەن كەلىسسوز الاڭىن ۇسىنا الاتىن دەڭگەيدى ساقتاۋىمىز كەرەك، — دەپ تولىقتىردى ەرسۇلتان جانسەيىتوۆ.

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ ءۇندىستانعا ساپارى مەن قازاقستاننىڭ بريكس سامميتىنە قاتىسۋى ەلدىڭ كوپۆەكتورلى ساياساتقا يكەمدەلە باستاعانىنىڭ بەلگىسى. ال استانا مەن نيۋ- دەلي ءۇشىن ەۋرازياداعى ەكونوميكالىق سەرپىلىسكە جول اشاتىن كەزەڭ.

اۆتورلار

ەرسىن شامشادين