پرەزيدەنتتىڭ مەملەكەتتىك ناگرادالار مەن سىيلىقتاردى تاپسىرۋ راسىمىندە سويلەگەن ءسوزى

* * *

قىمباتتى وتانداستار!

قادىرلى قاۋىم!

بارشاڭىزدى ەلىمىزدەگى ەڭ ۇلىق مەرەكە - رەسپۋبليكا كۇنىمەن قۇتتىقتايمىن!

بۇل - قازاقتىڭ سان عاسىرلىق مەملەكەتتىلىك ءداستۇرى جاڭعىرعان كۇن. بۇل - بوستاندىق ءۇشىن كۇرەسكەن بابالار ارمانى اقيقاتقا اينالعان كۇن. 1990-جىلى 25- قازاندا قازاقستاننىڭ ەگەمەندىگى تۋرالى دەكلاراتسيا قابىلداندى. بۇل قۇجات تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ساياسي-قۇقىقتىق نەگىزىن قالىپتاستىردى. ءبىر سوزبەن ايتساق، دەكلاراتسيا - ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىك الۋىنا جول اشقان اقجولتاي قۇجات.

قازاقتا «ەگەمەن بولماي، ەل بولماس» دەگەن تەرەڭ ماعىنالى ءسوز بار. كەيدە «ازاتتىق قازاقستانعا كەزدەيسوق بۇيىردى، ەلىمىز تاۋەلسىزدىگىن ەڭ سوڭعى بولىپ جاريالادى» دەگەن ءبىرجاقتى، ءۇستىرت تۇجىرىمدار ايتىلىپ قالاتىنى جاسىرىن ەمەس. بۇل - سول كەزدەگى جاعدايدى دۇرىس باعامداي الماعان ادامداردىڭ ءسوزى. شىن مانىندە، ەگەمەندىككە باستايتىن قاسيەتتى جولدى حالقىمىز ۇزاق جىلدار بويى ءجۇرىپ ءوتتى.

ەل اعالارى جانە زيالىلار ۇلتتىڭ ساناسىن ساقتاۋ ءۇشىن قولىنان كەلگەننىڭ ءبارىن جاسادى. ەلدىڭ رۋحىن كوتەرەتىن استارلى كوركەم شىعارمالار جارىق كوردى. ۇلتىمىزدىڭ ازاتتىققا دەگەن ۇمتىلىسى جەلتوقسان وقيعاسى كەزىندە ايقىن كورىندى.

ەگەمەندىك دەكلاراتسياسىن حالىقتىڭ جان-جاقتى جانە ۇزاق جىلعى كۇرەسىنىڭ ناتيجەسى دەۋگە بولادى. ارينە، مۇنداي قادامعا بارۋ وڭاي بولعان جوق. ەلىمىزدىڭ سول كەزدەگى ساياسي-الەۋمەتتىك جانە دەموگرافيالىق احۋالى تۇرعىسىنان قاراساق، بۇل وتە باتىل ارەكەت بولاتىن.

ەگەمەندىك دەكلاراتسياسى - تاۋەكەل مەن ديپلوماتيانىڭ، اقىل مەن سابىردىڭ جەمىسى. وسى تاريحي قۇجاتتىڭ اسەرى كوپ ۇزاماي بايقالا باستادى. ءبىز قوعامنىڭ ىرگەتاسىن جاڭارتىپ، جاڭا بەلەستەرگە ۇمتىلدىق. قازاقستان قيىن وتكەلدەن ءوتىپ، ىرگەلى ەل بولۋعا باعىت ۇستادى. ۇلى اباي ايتقانداي، «اقىرىن ءجۇرىپ، انىق باسا» وتىرىپ، ەشقانداي دۇربەلەڭسىز تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزدىك. ەڭ باستىسى - ءبىز بابالار اڭساعان ازات ەلگە اينالدىق. الەم مويىنداعان، قۇرمەت تۇتقان مەملەكەت اتاندىق. مۇنىڭ بارلىعى - بۇكىل حالقىمىزدىڭ ورتاق ەڭبەگىنىڭ جەمىسى. رەسپۋبليكا كۇنىنىڭ باستى قۇندىلىعى - وسىندا.

ءبىز ادىلەتتىلىك تۋرالى ايتساق، تۇڭعىش پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ ەلىمىزدىڭ ەگەمەندىككە جەتۋىنە قوسقان ەلەۋلى ۇلەسى جونىندە ايتۋىمىز كەرەك. تۇپتەپ كەلگەندە، تاۋەلسىزدىككە قالاي قول جەتكىزىپ، باياندى ەتە العانىمىز ماڭىزدى. وكىنىشكە قاراي، بۇل كۇن ەلىمىزدە ءبىراز جىل ءوز دەڭگەيىندە اتاپ وتىلگەن جوق. ءبىراق، تاريحي ادىلدىك ورنادى.

مەن ۇلىتاۋدا وتكەن القالى جيىندا رەسپۋبليكا كۇنىنە ۇلتتىق مەرەكە مارتەبەسىن قايتارۋدى ۇسىندىم. ونى قازاقستاننىڭ باستى مەيرامى رەتىندە اتاپ ءوتۋ تۋرالى باستاما كوتەردىم. بۇل باستاما حالىقتىڭ كەڭ قولداۋىنا يە بولىپ، ءتيىستى زاڭعا وزگەرىس ەنگىزىلدى.

بيىلدان باستاپ رەسپۋبليكا كۇنى - ۇلتتىق مەرەكە. ەندى بۇل مەيرامدى كۇللى ەل بولىپ جاڭا مازمۇندا اتاپ وتەتىن بولامىز. قايتا جاڭعىرعان رەسپۋبليكا كۇنى - بۇل حالقىمىزدىڭ رۋحىن كوتەرىپ، ەلدىگىمىزدى نىعايتا تۇسەتىن اسا ماڭىزدى تاريحي قادام. سوندىقتان وسى مەرەيلى كۇن ازاماتتارىمىزدىڭ ءوزارا تۇسىنىستىگىن، تۇتاس ۇلتىمىزدىڭ ەركىن ومىرگە جانە دەربەس دامۋعا ۇمتىلىسىن پاش ەتەتىن مەرەكە بولماق.

«رەسپۋبليكا» ءسوزى لاتىن تىلىندە «ورتاق ءىس» دەگەن ماعىنا بەرەتىنى بارشامىزعا بەلگىلى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا، رەسپۋبليكا ءوز ىسىنە جاۋاپتى ازاماتتاردىڭ ورتاق ءىس-ارەكەتىنىڭ ارقاسىندا قۇرىلادى. ويتكەنى ازاماتتار - مەملەكەتتىڭ ارقاۋى. ازاماتتارى بولماسا، مەملەكەت تە بولمايدى.

قۋاتتى جانە قارقىندى دامۋ جولىنا تۇسكەن مەملەكەت ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىنا جانە ولاردىڭ ەركىندىگىنە مىزعىماس كەپىل بولادى. حالقى جاسامپاز، وتانشىل جانە ەڭبەكقور ەل عانا تولاعاي تابىسقا جەتەرى انىق. سوندىقتان ءبىزدىڭ وسى جولداعى باعدارىمىز - بارشاعا ايقىن.

«ادام مەملەكەت ءۇشىن ەمەس، مەملەكەتتىڭ يگىلىگى ادام ءۇشىن» قاعيداسى باستى ۇستانىمعا اينالدى. مەملەكەتتىلىگىمىزدى ودان ءارى نىعايتامىز دەسەك، بىزگە، ەڭ الدىمەن، ءوزارا جاۋاپكەرشىلىك جانە تىلەكتەستىك يدەولوگياسى اسا قاجەت. سەبەبى ەگەمەن ەلىمىزدىڭ تاعدىرى - ءار ازاماتتىڭ قولىندا. بۇل - ۇلكەن بورىش. وسىنى تەرەڭ ءتۇسىنۋىمىز كەرەك.

ەندى ەلىمىزگە بارشا حالىققا تۇسىنىكتى بولاتىن جانە شىن مانىندە، ازاماتتارىمىزدىڭ سۇرانىسىنا ساي كەلەتىن يدەولوگيا قاجەت. اشىعىن ايتقاندا، بىزگە جاساندى قاعيدالار ەمەس، بارشا ازاماتتاردىڭ كوڭىلىنەن شىعاتىن، ولاردىڭ جۇرەگىنە جىلى تيەتىن شىنايى ومىردە قاجەت بولاتىن دۇرىس باعىت- باعدار كەرەك.

بۇگىندە حالقىمىز ءبىر ەل بولىپ جۇمىلىپ، تۇتاستىقتا ءومىر ءسۇرىپ جاتىر. بۇل، ارينە، قۋانتارلىق جاعداي.

ءبىزدىڭ ىشكى تۇراقتىلىعىمىز - ەلىمىزدىڭ ودان ءارى دامۋىنىڭ ماڭىزدى شارتى جانە ەۋرازيالىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتەتىن فاكتور. قازاقستان دۇنيە جۇزىنە وزىق دامۋعا بەت العان جانە بارشا الەمگە اشىق مەملەكەت رەتىندە، سونداي-اق بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ جارعىسى نەگىزىندە حالىقارالىق قاتىناستاردىڭ ادىلەتتى جۇيەسىن قۇرۋدى كوزدەگەن ەل رەتىندە تانىمال.

كونستيتۋتسيا - مەملەكەتتىگىمىزدىڭ كەپىلى. سوعان سايكەس ەلىمىزدىڭ ءاربىر ازاماتى ءبىرتۇتاس قازاقستان حالقىنىڭ اجىراماس بولىگى ءارى ەل تاعدىرىنا ىقپال ەتەتىن قوعام مۇشەسى. اتا زاڭىمىز ءار ادامعا وسىنداي قۇقىق بەرىپ وتىر.

ەلىمىزدىڭ بارشا ازاماتتارىن بىرىكتىرىپ، ورتاق ىسكە جۇمىلدىراتىن تاعى ءبىر سيمۆول - مەملەكەتتىك تۋ. ەگەمەن ەلدىڭ اسپانىندا، بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ تورىندە جەلبىرەگەن تۋىمىز - ءبارىمىزدىڭ ماقتانىشىمىز. قازاقستاننىڭ كوك بايراعى عارىشقا ساپار شەكتى، ەڭ بيىك شىڭداردا جەلبىرەدى. تۋىمىزعا ارنالعان كەرەمەت اندەر، ولەڭ-جىرلار بار. ءاربىر ازاماتىمىز ولاردى تىڭداعان سايىن ەرەكشە رۋحتانادى. سپورتشىلارىمىز الەمدىك جارىستاردا تۋىمىزدى كوتەرىپ، ءانۇرانىمىزدى شىرقاپ ءجۇر. ولاردىڭ كوك تۋىمىزعا دەگەن ەرەكشە قۇرمەتى بارشا الەمدى ءتانتى ەتۋدە. بۇل - ناعىز وتانشىلدىقتىڭ بەلگىسى. شىنايى وتانسۇيگىشتىك ءاربىر ازاماتىمىزدىڭ بويىندا بار.

مەن بۇگىنگى سالتاناتتى جيىنعا تۇركىستاندىق مۇحامەد قانسەيىتتى ارنايى شاقىردىم. ول قاۋىپ-قاتەرگە قاراماستان، تۋىمىزدى جانە ەلتاڭبامىزدى ورتتەن امان الىپ شىقتى. وسىنداي ازاماتتاردىڭ ارقاسىندا ءبىزدىڭ مەملەكەتتىلىگىمىزدىڭ تۇعىرى نىعايا تۇسەدى. ءبىز ولاردى جاستارعا ۇلگى- ونەگە ەتۋىمىز كەرەك.

وتانشىلدىق ۇرانداعان سوزدەن ەمەس، ناقتى ىستەن كورىنەدى. ازاماتتارىمىز ەلىمىزدىڭ دامۋىنا تاباندى ەڭبەگىمەن ۇلەس قوسادى. سونداي-اق قاستەرلى وتانىمىزدىڭ تۇتاستىعىن ەرلىگىمەن نىعايتاتىن ازاماتتار دا از ەمەس.

كەيبىر ەلدەردىڭ تۇرعىندارى ءوز رامىزدەرىن ەرەكشە قادىرلەپ، بارلىق جەردە اسقاقتاتىپ جۇرەدى. وزدەرىڭىزگە ءمالىم، مەنىڭ تاپسىرمام بويىنشا ەلىمىزدە مەملەكەتتىك رامىزدەردى پايدالانۋ ەرەجەسى وزگەرتىلدى. ءاربىر ازاماتىمىز قاستەرلى وتانىمىزعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىن مەملەكەتتىك رامىزدەرگە قۇرمەتى ارقىلى كورسەتە الادى. قازىر بايراعىمىزدى قوعامدىق جەرلەردە جانە جەكەمەنشىك ورىنداردا قويۋعا ەش تىيىم جوق.

ءبىز دومبىراعا ءار قازاقتىڭ تورىنەن ورىن بار دەيمىز. بۇل - دۇرىس. سول سياقتى ەلىمىزدىڭ ءار وتباسىندا كوك بايراعىمىز تۇرسا، وتە جاراسىمدى بولاتىنى ءسوزسىز. ءبىزدىڭ تۋىمىزدا حالقىمىزدىڭ بۇكىل رۋحى كورىنىس تاپقان. وعان ەلدىڭ تەرەڭ تاريحى، سالت- ءداستۇرى، مادەنيەتى، ءبىر سوزبەن ايتقاندا، ۇلت قۇندىلىقتارىنىڭ بارلىعى سىيىپ تۇر. قازاقستان حالقىن ۇيىستىراتىن تاعى ءبىر سيمۆول - مەملەكەتتىك ءتىل. قازاق ءتىلى ماڭگىلىك مەملەكەتتىك ءتىل تۇعىرىندا بولادى. قازاق ءتىلىنىڭ قولدانىس اياسىن ارتتىرا بەرۋ - مەملەكەتتىڭ مىندەتى. بۇل جۇمىس توقتامايدى، جالعاسا بەرەدى.

جاقىندا مەن «ءوز ءتىلىڭ - بىرلىك ءۇشىن، وزگە تىلدەر - تىرلىك ءۇشىن» دەپ ايتتىم. جاستارىمىز كوپ ءتىل بىلگەن سايىن باسەكەگە قابىلەتتى، بىلىكتى مامان بولادى. ءتىل، ۇلتارالىق قاتىناس - ىشكى تۇراقتىلىققا ىقپال ەتەتىن ءوزارا تىعىز ءارى ماڭىزدى فاكتورلار. سوندىقتان مۇنداي ماڭىزدى ماسەلەلەردەن ساياسي قۇرال جاساۋعا بولمايدى. وسىنداي قوعامدىق تۇرعىدان سەزىمتال ماسەلەلەردى ساياسيلاندىرۋدىڭ كەسىرىنەن كەيبىر ەلدەر قاسىرەتتى جاعدايعا ۇشىرادى. بۇل - ءبىزدىڭ جول ەمەس.

بابالارىمىز بوستاندىققا قول جەتكىزۋ ءۇشىن كۇرەستى. ءبىزدىڭ بۋىن ەگەمەن ەلدىڭ نەگىزىن قالاپ، تۇعىرىن بەكىتۋ ءۇشىن قىزمەت ەتىپ ءجۇر. ال، ەندىگى ۇرپاق قاستەرلى تاۋەلسىزدىگىمىزدى كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاۋ ءۇشىن ەڭبەك ەتۋگە ءتيىس. ءبىر سوزبەن ايتساق، ءبىز بۇعان دەيىن مەملەكەتتىلىگىمىزدى نىعايتۋعا باسا ءمان بەردىك. ەندى ازاماتتاردىڭ مەملەكەتشىلدىك سانا- سەزىمىن ارتتىرۋعا دا جەتە كوڭىل ءبولۋىمىز كەرەك.

وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن «تۇلپار ءمىنىپ تۋ العان» جالپىۇلتتىق ەستافەتاسى وتكەنىن بىلەسىزدەر. استانادان تۇركىستانعا دەيىن جالعاسقان «ۇلى دالا جورىعى» اتتى الامان بايگەگە بۇكىل ەل كوز تىكتى. جاقىندا Amanat پارتياسىنىڭ «جاستار رۋحى» قاناتىنىڭ باستاماسىمەن «مەنىڭ ەلىم - مەنىڭ تۋىم» اتتى اكسيا باستالدى.

مۇنىڭ ءبارى - ەلدىك رۋح پەن ۇلتتىق ۇستانىمدى ۇرپاقتىڭ ساناسىنا سىڭىرۋگە ارنالعان ماڭىزدى جوبالار. ءبىز جاستاردى وتانشىلدىققا باۋليتىن وسىنداي ۇتىمدى ءادىس- تاسىلدەردى ىزدەۋىمىز كەرەك. ەلىمىزدە مۇنداي مىسالدار كوپ. بۇل سالاداعى ەڭ وزىق تاجىريبەنى حالىق اراسىندا كەڭىنەن دارىپتەۋىمىز كەرەك. ۇلتتىق مەرەكەمىز - رەسپۋبليكا كۇنى ونەگەلى باستامالار ارقىلى جالپى حالىقتىق مەيرامعا اينالادى دەپ سەنەمىن.

ەگەمەن ەل بولۋ وڭاي ەمەس، ءبىراق ەلدىكتى ساقتاپ قالۋ ودان دا قيىن. ءبىز قاستەرلى تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ تۇعىرىن نىعايتا تۇسۋگە ءتيىسپىز. سونداي-اق ەلىمىزدىڭ ءوسىپ-وركەندەۋى جولىنداعى كەدەرگىنىڭ بارىنەن ارىلۋىمىز كەرەك. ودان ءارى دامۋ ءۇشىن جاڭا ستراتەگيالىق باعدارىمىزدى ايقىنداۋ ماڭىزدى.

سوڭعى جىلدارى ءتۇرلى سالادا تۇبەگەيلى رەفورمالار قولعا الىندى. مەملەكەتتىگىمىزدىڭ جاڭا ءداۋىرى باستالدى. ماقساتىمىز - ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ. قازىر ءبىز وسى كۇردەلى جولدىڭ باسىندا تۇرمىز.

مەن ءۇشىن حالىقتىڭ جانە مەملەكەتتىڭ مۇددەسى بارىنەن بيىك. سول سەبەپتى مەن وسى ستراتەگيالىق باعىتتى ەلىمىزدىڭ باستى باعدارى رەتىندە جاريالادىم. بۇل جولداعى بارلىق جاۋاپكەرشىلىك جۇگىن ارقالاۋعا دايىنمىن. ءبىز اۋقىمدى كونستيتۋتسيالىق رەفورما جۇرگىزىپ، ەلىمىزدى تۇبەگەيلى قايتا قۇرۋعا كىرىستىك.

ءبىز «كۇشتى پرەزيدەنت - ىقپالدى پارلامەنت - ەسەپ بەرەتىن ۇكىمەت» قاعيداسىن ورنىقتىرامىز. ەلىمىزدىڭ جاڭا ەكونوميكالىق ساياساتىنىڭ نەگىزگى ماقساتى - بارشا ازاماتتارىمىزدىڭ ءال-اۋقاتىن قامتاماسىز ەتۋ بولماق. بۇدان بىلاي قولدان جاسالعان بارلىق مونوپوليالار كەلمەسكە كەتەدى.

قادىرمەندى قاۋىم!

ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ - بارشامىزدىڭ ورتاق ماقساتىمىز. ءبىز ۇلت بولىپ ۇيىسىپ، پارلامەنت ءداستۇرى بارىنشا ورنىققان، پرەزيدەنتتىك رەسپۋبليكا قۇرامىز. جاڭا قازاقستاننىڭ تۇپكى ءمانى دە - وسى.

ۇلتتىڭ شىنايى ۇلىلىعى دەگەنىمىز بۇل - ەڭ الدىمەن، ونىڭ ازاماتتارى، ولاردىڭ وتانعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگى جانە ەلدىڭ وركەندەۋى ءۇشىن جاساعان ادال ەڭبەگى. وسى ۇلىق مەرەكە قارساڭىندا ەرلىگى مەن ەڭبەگىن ەل مويىنداعان ءبىر توپ ازاماتتى جوعارى مەملەكەتتىك ناگرادامەن ماراپاتتاۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادىم.

بيىل ەلىمىزدىڭ ەڭ جوعارعى «حالىق قاھارمانى» اتاعى بەلگىلى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى قايىربەك شوشان ۇلى سۇلەيمەنوۆكە بەرىلدى. ول ۇزاق جىلدار بويى قۇقىق قورعاۋ سالاسىندا قالتقىسىز قىزمەت ەتىپ، زاڭدىلىق پەن ءتارتىپتى نىعايتۋعا ەرەكشە ۇلەس قوستى. قازىر دە قوعامدىق جۇمىسقا بەلسەنە قاتىسىپ، سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەسۋگە اتسالىسىپ ءجۇر.

ال، قازاقتىڭ كورنەكتى قالامگەرى دۋلات يسابەكوۆ رۋحانياتىمىزدى دامىتۋعا قوسقان ولشەۋسىز ۇلەسى ءۇشىن «قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى» اتاندى. سەكسەننىڭ سەڭگىرىنە شىعىپ جاتقان ايگىلى جازۋشىنىڭ شىعارماشىلىق جولى قالىڭ جۇرتشىلىققا ءمالىم، شەتەلدە دە تانىمال.

ماۋسىم ايىندا مەن قازاق رۋحانياتىندا وشپەس ءىز قالدىرعان ايگىلى كومپوزيتور ءشامشى قالداياقوۆقا «قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى» اتاعىن بەرۋ تۋرالى جارلىققا قول قويعانىمدى بىلەسىزدەر. بۇل - شىن مانىندە، ءادىل قابىلدانعان شەشىم دەپ ويلايمىن. قازاق ءانىنىڭ پاتشاسى، قايتالانباس قۇبىلىسقا اينالعان داڭقتى كومپوزيتوردىڭ اندەرى حالقىمىزبەن بىرگە ماڭگى جاساي بەرەدى. ءانۇرانىمىزدىڭ اۆتورىنا ارنالعان جوعارى مەملەكەتتىك ماراپات ونىڭ ۇلى مۇحتار قالداياقوۆقا تاپسىرىلادى.

بۇگىن تانىمال ونەر قايراتكەرى گۇلجاھان اسپەتوۆا «وتان» وردەنىمەن ماراپاتتالدى. بەلگىلى قوعام قايراتكەرى، مادەنيەتتانۋشى مۇرات اۋەزوۆ جانە تانىمال جازۋشى، «جۇلدىز» جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى مەرەكە قۇلكەنوۆ ءبىرىنشى دارەجەلى «بارىس» وردەنىمەن ماراپاتتالدى.

ەكىنشى دارەجەلى «بارىس» وردەنى سەمەيدەگى اۋەزوۆ اتىنداعى پەداگوگيكالىق كوللەدجدىڭ ديرەكتورى شاعانگۇل جانايەۆاعا جانە اقىن وتەگەن ورالبايەۆقا بەرىلەتىن بولدى.

زاڭگەرلەر قاۋىمداستىعىنىڭ ءتوراعاسى سەرىك اقىلباي، حالقىمىزعا بەلگىلى ءانشى تاتيانا بۋرميستروۆا جانە قوعام قايراتكەرى، ەكونوميست جاقسىبەك قۇلەكەيەۆ ءۇشىنشى دارەجەلى «بارىس» وردەنىمەن ماراپاتتالدى.

ەلىمىزدىڭ رۋحانيات سالاسىنا زور ۇلەس قوسقان ءبىر توپ ازامات اباي اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر سالاسىنداعى مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ يەگەرى اتاندى.

وسى سىيلىققا تالانتتى اقىن عالىم جايلىباي، تانىمال قالامگەرلەر كادىربەك سەگىزباي مەن تۇرىسبەك ساۋكەتايەۆ، دارىندى وپەرا ءانشىسى كەنجەعالي مىرجىقباي، بەلگىلى اكتەر، رەجيسسەر نۇرقانات جاقىپباي، سۋرەتشى- ءمۇسىنشى سەمبىعالي سماعۇلوۆ جانە كۇيشى- كومپوزيتور سەكەن تۇرىسبەك يە بولدى.

الماتىداعى بالالاردى وڭالتۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى شولپان بولەكبايەۆا، قىزىلوردالىق مەتسەنات مارات دۇيسەنبايەۆ جانە پەتروپاۆلداعى دارىندى بالالارعا ارنالعان مەكتەپ-ينتەرناتتىڭ مۇعالىمى كونستانتين رىب «پاراسات» وردەنىمەن ماراپاتتالدى.

«جاۋىنگەرلىك ونەر» قاۋىمداستىعىنىڭ باس ديرەكتورى سارسەن قۇرانبەككە، «استانا اقشامى» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى ەركىن قىدىرعا جانە ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ مۇشەسى سەرگەي حۋدياكوۆقا «قۇرمەت» وردەنى تاپسىرىلادى.

مەتاللۋرگيا سالاسىنداعى وتباسىلىق ەڭبەك ءوتىلى 442 جىل بولاتىن اۋلەتتىڭ ۇلكەنى مۇحانبەت ايتەنوۆكە ەكىنشى دارەجەلى «ەڭبەك داڭقى» وردەنى بەرىلەدى. ەلىمىزدى دامىتۋعا كۇندەلىكتى ەڭبەگىمەن ۇلەس قوسىپ جۇرگەن ازاماتتار از ەمەس. ادىلەتتى قازاقستاندا ولارعا ءاردايىم قۇرمەت كورسەتىلەدى. ءبىز مۇنى يگى داستۇرگە اينالدىرامىز. وسىعان وراي بۇگىن ءبىرقاتار ەڭبەك ادامدارى ءۇشىنشى دارەجەلى «ەڭبەك داڭقى» وردەنىمەن ماراپاتتالاتىن بولدى.

«ءبىر ادامنىڭ ءومىرىن قۇتقارۋ - بۇكىل الەمدى قۇتقارۋمەن تەڭ» دەگەن ءسوز بار. بەيبىت ءومىردىڭ وزىندە باتىرلىق پەن ەرلىك جاساۋعا بولادى. ءبىزدىڭ ورتامىزدا وسىنداي باتىرلار بار. ءسابيت شونتاقبايەۆ كوپ قاباتتى ءۇيدىڭ تەرەزەسىنەن قۇلاۋعا شاق قالعان ءسابيدى امان الىپ شىقتى. ال، رايىمبەك مەدەتبەك قوعامدىق ورىندا شابۋىلعا ۇشىراعان ايەلدى ولىمنەن قۇتقاردى. بۇل ازاماتتارعا «ەرلىگى ءۇشىن» مەدالى تاپسىرىلادى. باسقا دا كوپتەگەن ازاماتىمىز جوعارى مەملەكەتتىك ماراپاتتارعا يە بولدى

قادىرلى قاۋىم!

بۇگىنگى ماراپاتتارىڭىز قۇتتى بولسىن! ەڭبەكتەرىڭىز جەمىستى بولسىن! ءبارىمىزدىڭ مۇددەمىز - ءبىر، ماقساتىمىز - ورتاق. ءبىز تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ تۇعىرىن بەكىتىپ، مەملەكەتتىگىمىزدى نىعايتا بەرەمىز. وسى قاستەرلى مىندەتتى ءبارىمىز بىرگە ورىندايمىز. ويتكەنى وتانىمىز - ءبىر، مەملەكەتىمىز - ءبىر، حالقىمىز - ءبىر. ەندەشە، ءاردايىم بىرگە بولايىق، اعايىن! ادىلەتتى قازاقستاندى بىرگە قۇرايىق! سىزدەردى رەسپۋبليكا كۇنىمەن تاعى دا قۇتتىقتايمىن! بارشاڭىزعا زور دەنساۋلىق، باق- بەرەكە تىلەيمىن!