قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ مەملەكەتتىك ناگرادالار تاپسىرۋ راسىمىندە سويلەگەن ءسوزى
نۇر-سۇلتان. قازاقپارات - اقوردانىڭ رەسمي سايتى ق ر پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ مەملەكەتتىك ناگرادالار تاپسىرۋ راسىمىندە سويلەگەن ءسوزىنىڭ تولىق ءماتىنىن جاريالادى، دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
قۇرمەتتى ساردارلار مەن ساربازدار! بارشاڭىزدى وتان قورعاۋشى كۇنىمەن جانە جەڭىس مەيرامىمەن قۇتتىقتايمىن! حالقىمىزدىڭ ەرلىك ءداستۇرىن تانىتاتىن قوس مەرەكەنى بيىل تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 30 جىلدىعى اياسىندا اتاپ وتەمىز. ەگەمەندىكتىڭ قادىر- قاسيەتى - جەردىڭ تۇتاستىعى مەن ەلدىڭ تىنىشتىعىندا. وسى اسىل قۇندىلىقتاردى قارۋلى كۇشتەرىمىز قاس قاقپاي كۇزەتىپ تۇر.
تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز، ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازاربايەۆتىڭ ارقاسىندا مەملەكەتىمىزدىڭ مىقتى قورعانىس جۇيەسىن قالىپتاستىردىق. اسكەرىمىزدىڭ بەس قارۋىن سايلادىق. ساربازدارىمىزدىڭ جاۋىنگەرلىك رۋحىن كوتەرىپ، كاسىبي ماشىعىن شىڭدادىق.
بۇگىندە ارميامىز - ەلدىگىمىزدىڭ بەرىك قالقانى، تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ مىزعىماس تۇعىرى. قازاقستان - بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىقتى قالايتىن مەملەكەت. ءبىراق، ۇلتتىق مۇددەگە نۇقسان كەلتىرەتىن كەز- كەلگەن ارەكەتكە تويتارىس بەرە الامىز. سوڭعى ۋاقىتتا جەر جۇزىندە ءتۇرلى قاقتىعىستار كوبەيىپ كەتتى.
ساراپشىلار الپاۋىت مەملەكەتتەر اراسىنداعى تارتىستاردى قىرعي- قاباق سوعىس كەزەڭىندەگى احۋالمەن تەڭەستىرۋدە. ت م د اۋماعىندا، ءتىپتى، ىرگەلەس كورشى ەلدەردە جانجالدار پايدا بولىپ جاتىر. ەسكى داۋلارعا قازىرگى تۇيتكىلدەر قوسىلىپ، جاعداي كۇردەلەنە ءتۇستى. بۇل - ءبارىمىزدى الاڭداتىپ وتىرعان ماسەلە. سوندىقتان ارقانى كەڭگە سالماي، ۇلتتىق قورعانىس ىسىندە تەمىردەي ءتارتىپ ساقتاۋىمىز كەرەك. ءبىزدىڭ اسكەرىمىز جانە بارلىق كۇشتىك قۇرىلىمدار سىرتتان كەلگەن قاۋىپ- قاتەرگە تويتارىس بەرۋگە ءاردايىم ساقاداي- ساي دايىن بولۋعا ءتيىس.
قازاقتا «ەل - ەرلەرىمەن ەڭسەلى» دەگەن قاناتتى ءسوز بار. ءبىز - تۇتاس تاريحى، قاھارماندىق ءداستۇرى قالىپتاسقان جۇرتپىز. باتىر بابالارىمىز وسىناۋ كەڭ بايتاق جەر ءۇشىن شايقاسىپ، ۇرپاعىنا ميراس ەتىپ قالدىردى. ال، كەشەگى اتالارىمىز بەن اكەلەرىمىز سۇراپىل سوعىستا جەڭىسكە جەتتى. ءبىز وتكەننەن تاعىلىم الامىز. وتان ءۇشىن، ەل مەن جەر ءۇشىن جانىن پيدا ەتكەن بوزداقتاردىڭ رۋحىنا تاعزىم ەتەمىز. تۋعان جەردىڭ شەبىن كۇزەتىپ، تۇتاستىقتى ساقتاۋ - ءاربىر ازاماتتىڭ قاستەرلى پارىزى. ەلىمىزدىڭ تىنىشتىعىن قورعاپ، قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ - قاسيەتتى بورىش، جوعارى جاۋاپكەرشىلىك. حالقىمىز بەرەكە- بىرلىكتىڭ، تاتۋلىق پەن تۇراقتىلىقتىڭ ارقاسىندا الاڭسىز عۇمىر كەشۋدە.
شىن مانىندە، وسى بەيبىت ءومىردىڭ وزىندە باتىرلىق پەن ەرلىككە ورىن بار. ەرلىك ۋاقىت تالعامايدى، سەبەبى بۇل قاسيەت وتانشىلدىقتان باستاۋ الادى. قازىر بۇكىل ادامزاتقا كوروناۆيرۋس دەرتى قاتەر ءتوندىرىپ تۇر. ىندەتتى توقتاتۋعا اسكەري قىزمەتشىلەر مەن كۇشتىك قۇرىلىمدار ءبىر كىسىدەي جۇمىلدى. سونىڭ ارقاسىندا احۋال ايتارلىقتاي تۇراقتاندى.
قۇرمەتتى راسىمگە قاتىسۋشىلار! ارميا مەن كۇش قۇرىلىمدارى - بۇل ەلدىڭ ەگەمەندىگى مەن ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىنىڭ باستى كەپىلى. جاھاندىق كاتاكليزمدەر مەن الەمدەگى گەوستراتەگيالىق تۇراقسىزدىق جاعدايىندا اسكەري قىزمەتكەرلەردىڭ ءرولى بىرنەشە ەسەگە ارتىپ كەلەدى. ءسىز ءبىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ سەنىمدى ساقشىسىسىز. ءسىزدىڭ كۇش- جىگەرىڭىزدىڭ ارقاسىندا قازاقستان - ايماقتىق جانە حالىقارالىق تۇراقتىلىقتىڭ تانىمال دونورى. ءبىزدىڭ اسكەرلەر بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ بىتىمگەرشىلىك ميسسيالارى شەڭبەرىندە وزدەرىنە جۇكتەلگەن مىندەتتەردى تابىستى ورىنداۋدا. ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ جوعارى كاسىبي دەڭگەيلەرىنىڭ ءبىرى «جۋسان» ارنايى وپەراتسياسىنىڭ ءمىنسىز جۇرگىزىلۋى بولدى. پوليتسيا مەن پروكۋراتۋرانىڭ قىزمەتى ۇنەمى جەتىلدىرىلىپ وتىرادى. مەنىڭ تاپسىرمام بويىنشا قۇقىق قورعاۋ جۇيەسىن رەفورمالاۋ باستالدى. ونى ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋ بيلىك ينستيتۋتتارىنا سەنىم دەڭگەيىن ەداۋىر ارتتىرادى، قوعامداعى زاڭدىلىق پەن ءتارتىپ پەن الەۋمەتتىك ادىلەتتىلىكتىڭ نىعايۋىن قامتاماسىز ەتەدى. ەلدىڭ قورعانىس قابىلەتىن نىعايتۋ ءۇشىن مەملەكەت جاۋىنگەرلىك دايىندىق پەن قارۋلى كۇشتەردى جاراقتاندىرۋعا باسا نازار اۋدارادى. اسكەرلەر جۇيەلى تۇردە ەڭ زاماناۋي قارۋ- جاراق پەن اسكەري تەحنيكانى الادى. اسكەري قىزمەتشىلەر مەن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسى مەن الەۋمەتتىك قورعالۋ دەڭگەيى بىرتىندەپ ارتىپ كەلەدى.
جالپى، اسكەري قىزمەتشىلەرگە جان- جاقتى قولداۋ كورسەتۋ مەملەكەتتىڭ ايرىقشا نازارىندا بولادى. ەلىمىزدە ءوز ءومىرىن وتان قورعاۋعا ارناعان كاسىبي ماماندار از ەمەس. بۇگىنگى ماراپات پەن العىس - بارشا اسكەري قىزمەتشىلەرگە، كۇشتىك قۇرىلىم قىزمەتكەرلەرىنە كورسەتىلگەن شىنايى قۇرمەت. سىزدەردىڭ وتانشىلدىق رۋحتارىڭىز، ەڭ الدىمەن، جاس ۇرپاق ءۇشىن جاقسى ۇلگى- ونەگە. ولار سىزدەرگە قاراپ بوي تۇزەيدى. سىزدەر ەرەن ەڭبەك پەن ناعىز ەرلىكتى پاش ەتىپ كەلەسىزدەر. جوعارى مەملەكەتتىك ماراپاتتار وتان الدىنداعى قىزمەتتەرىڭىزگە جاڭا جىگەر بەرەدى دەپ سەنەمىن. باۋىرجان مومىش ۇلى «ەلىڭدى سۇيمەي، ەرلىك جاساي المايسىڭ» دەگەن.
قازىر ورتامىزدا سىن ساعاتتا جانقيارلىق كورسەتكەن بەيبىت كۇننىڭ باتىرلارى تۇر. ولاردىڭ قاي- قايسىسى دا قۇرمەت پەن قوشەمەتكە لايىق. مەرەكەگە وراي، مەنىڭ جارلىعىممەن ءبىر توپ ازامات جوعارى مەملەكەتتىك ناگراداعا جانە اسكەري، ارناۋلى اتاققا يە بولدى. وسى ساپتا قارۋلى كۇشتەردىڭ جانە قۇقىق قورعاۋ سالاسىنىڭ، ارنايى ورگانداردىڭ وكىلدەرى بار. تۇپتەپ كەلگەندە، ءبارىڭىزدىڭ قىزمەتتەرىڭىز ورتاق، مىندەتتەرىڭىز ءبىر. بۇل - ەل قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ. مىسالى، پوليتسيا اعا لەيتەنانتى نۇرجان كاكەيەۆ اۋىر جاراقات العانىنا قاراماستان، قارۋلى قىلمىسكەردى دەر كەزىندە قولعا ءتۇسىردى. ول بۇگىن ەكىنشى دارەجەلى «ايبىن» وردەنىمەن ماراپاتتالادى.
ەۆگەنيي پيۆەن، مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتى ارنايى جاساعىنىڭ «باتىر» پرەزيدەنتتىك پولكىنىڭ مامانى ءوزىنىڭ قىراعىلىعىنىڭ ارقاسىندا اسكەري ءبولىمنىڭ وق- ءدارى قويماسىندا جارىلىستىڭ الدىن الدى. ول ءۇشىن ول ءۇشىنشى دارەجەلى ايبىن وردەنىمەن ماراپاتتالدى. جامبىل وبلىسى بويىنشا جەرگىلىكتى پوليتسيا ءبولىمىنىڭ اعا ينسپەكتورى ديليافرۋز كينجەحانوۆا ءوزىنىڭ كاسىبي بورىشىن ءمىنسىز اتقارىپ قانا قويماي، 9 بالانى جالعىز تاربيەلەپ وتىر. وتكەن جىلى ول تۋرالى «ماما» قىسقامەتراجدى فيلمى ءتۇسىرىلدى. بۇگىن ول «ەرمەت» وردەنىن لايىقتى الادى.
ءورت كەزىندە جالىننان قايمىقپاي، باتىرلىق تانىتقان ءبىر توپ ازامات «ەرلىگى ءۇشىن» مەدالىمەن ناگرادتالادى. ولار - پوليتسيا اعا لەيتەنانتى دارحان ابدىكارىموۆ، ءورت ءسوندىرۋشى- قۇتقارۋشىلار ۆلاديمير بەلياكوۆ پەن ايدارحان كەمالادينوۆ، پوليتسيا اعا لەيتەنانتى داۋرەن نارىكبايەۆ جانە ادىلەت كىشى سەرجانتى ابىلاي تولەيەۆ. بۇل جىگىتتەر ءوز باسىن قاتەرگە تىگىپ، ازاماتتاردى اجالدان اراشالاپ قالدى. ءبىز شەشۋشى ساتتە وزگەلەرگە كومەككە ۇمتىلاتىن وسىنداي قاھارمان جانداردى ءاردايىم ونەگە ەتۋىمىز كەرەك.
ءورت كەزىندە جالىننان قايمىقپاي، باتىرلىق تانىتقان ءبىر توپ ازامات «ەرلىگى ءۇشىن» مەدالىمەن ناگرادتالادى. ولار - پوليتسيا اعا لەيتەنانتى دارحان ابدىكارىموۆ، ءورت ءسوندىرۋشى- قۇتقارۋشىلار ۆلاديمير بەلياكوۆ پەن ايدارحان كەمالادينوۆ، پوليتسيا اعا لەيتەنانتى داۋرەن نارىكبايەۆ جانە ادىلەت كىشى سەرجانتى ابىلاي تولەيەۆ.
بۇل جىگىتتەر ءوز باسىن قاتەرگە تىگىپ، ازاماتتاردى اجالدان اراشالاپ قالدى. ءبىز شەشۋشى ساتتە وزگەلەرگە كومەككە ۇمتىلاتىن وسىنداي قاھارمان جانداردى ءاردايىم ونەگە ەتۋىمىز كەرەك.
سونداي- اق، دەسانتتىق- شابۋىلداۋ باتالونىنىڭ كومانديرى جاسۇلان بايباراقوۆ اسكەري دايىندىقتىڭ ۇزدىك ۇلگىسىن كورسەتكەنى ءۇشىن «جاۋىنگەرلىك ەرلىگى ءۇشىن» مەدالىمەن ماراپاتتالادى. ءاربىر ساربازدى تەمىردەي تارتىپكە، تىڭعىلىقتى دايىندىق پەن كاسىبي شەبەرلىككە باۋلۋ كەرەك. بارشاڭىزعا وتان الدىنداعى ءمىنسىز قىزمەتتەرىڭىز ءۇشىن زور ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن! قۇرمەتتى جاۋىنگەرلەر! بارشاڭىزدى تاعى دا شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىن! قاشاندا ەلگە ادال قىزمەت ەتەتىندەرىڭىزگە كامىل سەنەمىن. ايبىندى اسكەرىمىزدىڭ داڭقى ارتا بەرسىن! تاۋەلسىزدىگىمىز ماڭگى بولسىن!