قازاق ۇلتىنىڭ زياتكەر ۇرپاعى جەتى جۇرتتىڭ ءتىلىن، جەتى ءتۇرلى ءبىلىمدى ءبىلۋى ءتيىس - مۇرات سابىر
ونىڭ ايتۋىنشا، ماقالانى اباي تانۋدىڭ جاڭا باسپالداعى دەسە بولادى.
- بۇل - ۇلى اقىننىڭ رۋحاني مۇراسىنا XXI عاسىر بيىگىنەن قايتا ءۇڭىلۋ، قايتالاپ وقۋ، حالىقتىڭ تاريحي جادىسىن وياتۋ. قازاقتىڭ قابدولوۆى «اباي - ءبىزدىڭ رۋحاني اكەمىز» دەپ ايتىپ كەتكەن. زامانا وزگەرگەندە اكە مەن بالانىڭ، ءۇشىنشى ۇرپاق نەمەرەنىڭ اراسىندا تۇسىنبەۋشىلىك، دۇنيەتانىم تارتىسى بولماي تۇرمايدى. دەگەنمەن بۇلاردىڭ اراسىن ءجىپسىز بايلاپ تۇرعان رۋحاني ءتىن، تامىر بار. وسى تامىر ۇزىلسە، ۇلت جوعالادى، ءوزىن- ءوزى تانىمايتىن ءدۇبارا توبىرعا اينالادى، - دەيدى عالىم.
قازاق ۇلتىنىڭ رۋحاني تامىرى - اباي، اباي سويلەگەن ءتىل، اباي نەگىزىن قالاعان جازبا ادەبيەت. سوندىقتان مەملەكەت باسشىسى «ونىڭ ولەڭدەرى مەن قارا سوزدەرىندە ۇلت بولمىسى، ءبىتىمى، تۇرمىسى، تىرشىلىگى، دۇنيەتانىمى، مىنەزى، جانى، ءدىنى، ءدىلى، ءتىلى، رۋحى كورىنىس تاۋىپ، كەيىن اباي الەمى دەگەن بىرەگەي قۇبىلىس رەتىندە باعالاندى»، - دەپ وتىر.
كەزىندە ورىس اقىنى ا. تۆاردوۆسكي «پۋشكينسىز بارعان كوممۋنيزمنەن نە ءۇمىت، نە قايىر» دەگەن ەدى. ءبىز، قازاق ەلى ماڭگىلىك ەل بولامىز دەسەك، بولاشاققا ابايمەن بارۋىمىز قاجەت. «ابايدىڭ شىعارمالارىنا زەر سالساق، ونىڭ ۇنەمى ەلدىڭ العا جىلجۋىنا، ءوسىپ- وركەندەۋىنە شىن نيەتىمەن تىلەۋلەس بولعانىن، وسى يدەيانى بارىنشا دارىپتەگەنىن بايقايمىز. ال ىلگەرىلەۋدىڭ نەگىزى ءبىلىم مەن عىلىمدا ەكەنىن انىق بىلەمىز»، - دەيدى اۆتور.
ءيا، XXI عاسىر بىلەكتىڭ ەمەس، بىلىكتىڭ زامانى. قازاق ۇلتىنىڭ زياتكەر ۇرپاعى جەتى جۇرتتىڭ ءتىلىن، جەتى ءتۇرلى ءبىلىمدى ءبىلۋى ءتيىس.
ماقالادا اباي جولى - حالىق جولى ەكەنى جان- جاقتى اشىلعان. سونىمەن قاتار ءار ازاماتتىڭ مەملەكەت ىسىنە مۇددەلەس بولۋ قاجەتتىگى دە اشىق ايتىلعان. ۇلى اباي «قالىڭ ەلىم قازاعىم، قايران جۇرتىم» دەپ نەگە كۇڭىرەندى. سەبەبى ول ەلدىكتى ويلادى، مەملەكەتشىلدىكتى اڭسادى. سىبىرشىل، كۇنشىل، داڭعازا توبىردى كورىپ، جانى اۋىردى، كۇيىندى. ۇلتتىڭ ءسوزىن سويلەپ ءوزى تولىق ادامعا، تۇتاس ۇلتتىڭ وزىنە اينالدى.
قازاق جۇرتىنىڭ داڭعىل جولى - اباي كورسەتكەن ەڭبەك جولى، ەرىنبەي ەڭبەك ەتىپ، تىلەنبەي مال تاۋىپ، اتا جولىن قۋاتىن پاتريوت ۇرپاق تاربيەلەۋ. جاھاندانۋعا جامىراپ، جات مادەنيەتكە ءيسىنىپ كەتپەيتىن اتا ءداستۇر مەن انا تىلگە جۇرەك قازىعىن قاداعان جاس وسكىن ەلدىڭ بولاشاعى.
«بۇگىندە بابالار ارمانداعان تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ تورىندە وتىرىپ، اباي زامانىنداعى قازاق پەن بۇگىنگى قازاقتىڭ ايىرماسى قانداي دەگەن سۇراققا ويلانۋ كەرەك سياقتى. وزا شاۋىپ بايگە الدىق پا، الدە دۇرمەكتىڭ ىشىندە ءبىر- ءبىرىمىزدىڭ ەتەگىمىزدەن تارتىپ ءجۇرمىز بە؟ جاڭا قازاقستاننىڭ وزەگىن قۇرايتىن جاڭا قوعامنىڭ ازاماتى ابايشا ايتقاندا، اقىل، قايرات، جۇرەكتى بىردەي ۇستاعان تولىق ادام بولۋ كەرەكتىگىن مەملەكەت باسشىسى تەرەڭ تولعاعان.
«عۇلاما اباي - قازاق توپىراعىنان شىققان الەمدىك دەڭگەيدەگى كەمەڭگەر. ول كۇللى ادامزات بالاسىنا اقىل- ويدىڭ جەمىسىن سىيلادى»، - دەگەن ايشىقتى ءسوزى ءوز اسىلىمىزدى تانۋعا شاقىرادى. ۇلت ۇستازىنىڭ ءار سوزىنەن تاعىلىم الىپ، ەگەمەن ەلىمىزدىڭ ەڭسەسىن كوتەرۋ ءۇشىن، اباي ءتىلى، قازاق ءتىلى مەملەكەتتىك ءتىل رەتىندە وركەندەۋى ءۇشىن اتقارار ورەلى ىستەر كۇتىپ تۇر ءبىزدى، اعايىن!» دەپ تۇيىندەدى ويىن مۇرات سابىر.
اۆتور: ەلجان ەرالى
