ەلىمىزدىڭ باستى عيماراتى - اقوردا تۋرالى نە بىلەمىز
ەندەشە، ەلوردانىڭ 20 جىلدىعى قارساڭىندا وقىرمان قاۋىمعا ەلىمىزدىڭ باستى عيماراتى تۋرالى ماڭىزدى مالىمەتتەرمەن ءبولىسۋدى ءجون كورىپ وتىرمىز.
اقوردا - دەربەس مەملەكەتىمىزدىڭ باستى نىسانى عانا ەمەس، ساۋلەتشىلەردىڭ كوزدەگەنىندەي ەلوردانىڭ سول جاعالاۋىنىڭ باستى كومپوزيتسياسى. عيماراتتىڭ نەگىزگى قۇرىلىمىن ويلاستىرۋدا قازاقستان مەن شەتەلدىكتەردىڭ جەتەكشى ساۋلەتشىلەرىنەن قۇرالعان كوماندا جۇمىس جۇرگىزگەن بولاتىن.
بىرەگەي نىساننىڭ قۇرىلىسىنا الەمنىڭ 10 مەملەكەتىنىڭ ساراپشىلارى اتسالىستى. سايىپ كەلگەندە اقوردا قازاقى، شىعىس جانە ەۋروپالىق سارىنداردى سىيدىرا بىلگەن ۇلكەن ساراي دەسەك تە بولادى.
اقورداعا كىرگەندەردىڭ ءبارىن ءبىرىنشى قاباتتا ورنالاسقان ورتالىق مەرەكەلىك حولل قارسى الادى. ونىڭ اۋماعى دا تاڭداي قاقتىرارلىق - حولدىڭ اۋماعى 1,8 مىڭ شارشى مەترگە جەتەدى. اقوردانىڭ بۇل بولىگى قۇرمەتتى قاراۋىلدىڭ قاتىسۋىمەن وتەتىن رەسمي قابىلداۋلارعا ارنالعان. حولدىڭ تۋرا ورتاسىندا - تازا شىنىدان تۇراتىن اسپالى شامنىڭ ۇلكەن كۇمبەزى قويىلعان. جالپى، نىساننىڭ ىشىندە 40 اسپالى شام بار دەسەك، ونىڭ ەڭ باستىسى تۋرا عيماراتتىڭ ورتاسىندا ورنالاستىرىلىپ، سالتاناتتى قابىلداۋلاردى اسا جارقىن فورماتتا وتكىزۋدە نىسانعا اسقان ەرەكشەلىك پەن كورىك بەرىپ تۇرادى.
ساۋلەتشىلەر ويلاستىرعانداي، نەگىزگى اسپالى ليۋسترا ءبىرىنشى قاباتتىڭ توبەسىنەن عانا ەمەس، ۇلكەن ساڭىلاۋ ارقىلى ەكىنشى قاباتتان دا توگىلە كورىنىپ، حولدىڭ جارىعىنا قوسىمشا رەڭك بەرەدى. نەگىزگى اسپالى ليۋسترانىڭ ۇلكەندىگى سونشالىق، جەرگىلىكتى پەرسونالدىڭ مويىنداۋىنشا، ەلەكتريكتەر شامىن اۋىستىرار كەزدە ليۋسترانىڭ ىشىنە ەنىپ، كورىنبەي كەتەدى ەكەن.
حولدىڭ قابىرعالارى كوپتەگەن ءمارمارلى باعانالاردىڭ ارتىنداعى شاڭىراقتارمەن بەزەندىرىلگەن.
اقوردانىڭ ءبىرىنشى قاباتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ اتىنان رەسمي قابىلداۋلاردى جۇرگىزۋگە ارنالعان سالتاناتتى زال، مەملەكەت باسشىسى مەن ب ا ق وكىلدەرىنىڭ كەزدەسۋى مەن باسپا ءسوز ءماسليحاتىنا ارنالعان زال، سونداي-اق قىسقى باق ورنالاسقان.
سالتاناتتى زالدىڭ اتاۋى دا تەگىن ەمەس: بولمەنىڭ جابدىعى، كونەدەگى زالداردىڭ ستيلىندە جاسالۋى مۇندا وتەتىن شارالارعا ەرەكشە كوركەمدىكتى سىيلايدى. زالدىڭ پەريمەترى بويىنشا قابىرعالارعا ورناتىلعان شيىرشىق ءتارىزدى باعاندار بار. بولمەنىڭ ءوزى قابىرعالارعا ىلىنگەن برالارمەن جانە حرۋستالدى ليۋسترالارمەن جارقىن جارىقتاندىرىلعان. سالتاناتتى زالدا وتەتىن قابىلداۋلاردا مۋزىكا ويناپ تۇرادى. جاندى مۋزىكا ءۇشىن ءدال مۇندا وركەستر لوجاسى مەن رويال ورنالاستىرىلعان. ۇلتتىق ناقىشتاعى ءمارمارلى ەدەن ەرىكسىز كوز تارتادى. ءمارمارلى پرەزيديۋمنىڭ ارتىندا، سونداي-اق زالدىڭ الىس بۇرىشتارىندا ۇلتتىق اسپاپتاردىڭ ماكەتى تۇر.
اقوردادا وتەتىن شارالار تۋرالى مالىمەت بەرۋ مۇمكىندىگىنە تىلشىلەردىڭ ەكىنىڭ ءبىرى قول جەتە بەرمەيدى. وسى رەتتە باسپا سوزبەن كەزدەسۋگە ارنالعان ارنايى ورىن تۋرالى ايتا كەتكەن ءجون. ءباسپاسوز ءماسليحاتى جانە مەملەكەت باسشىسىمەن كەزدەسۋ وتەتىن زالدا بارلىق جاعداي جاسالعان. ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە - بۇل كۇمبەز پىشىندەس بيىك توبەنىڭ ەسەبىنەن رەتكە كەلتىرىلگەن كەرەمەت اكۋستيكا. سونىمەن قاتار، زال قاجەتتى اۋديواپپاراتۋرامەن قامتىلعان.
ءبىرىنشى قاباتتاعى وزگە زالداردان گورى قىسقى باق ايتارلىقتاي قاراپايىم ءارى شاعىن بولىپ كەلەدى. ءبىراق، ونىڭ دا تارتىمدىلىعى ەرەكشە. قىسقى باقتا ارنايى ەسىك نەمەسە كىرەتىن بولىك جوق. ولاردىڭ ءرولىن جاسىل ءمارمارلى ەكى باعان ورىندايدى. باقتىڭ ءوزىنىڭ توبەسىن بۇرىشتارى ىشكە يىلگەن كۆادرات فورمالى ءتورت بىردەي سۇتتەي اپپاق باعاندار ۇستاپ تۇر. باقتىڭ ورتاسىندا دەكوراتيۆتى ءمارماردى سۋبۇرقاق ورنالاستىرىلىپ، ونىڭ شەت- شەتىندە شاعىن ورىندىقتار قويىلعان. بۇل جەردە ادەتتە بەيرەسمي تۇردە جوعارى دەڭگەيدەگى كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلەدى.
ەكىنشى قاباتقا ءسىزدى ەكى شەتى كەڭ، اپپاق ءمارماردان جاسالعان، قىزىل كىلەم جايىلعان باسپالداق اپارادى. ءدال وسى جەردە عيماراتتا جۇمىس ىستەيتىن ادامداردىڭ كابينەتتەرى مەن كەڭسەلەرى بار. سوندىقتان، وسى رەتتە بىردەن تاعى ءبىر قاباتقا كوتەرىلىپ كەتەلىك.
ءۇشىنشى قاباتتىڭ ەڭ ءبىر نازار اۋدارارلىق ورىنى - شىعىس زالى. ول ۇلكەن كيىز تۇرىندە ويلاستىرىلعان. بۇل زال وزگەلەردەن گورى ءوزىنىڭ قايتالانباس دارا ستيلىمەن جانە جولعا قويىلعان اكۋستيكاسىمەن ەرەكشەلەنەدى. تابانى قاتتى كەز كەلگەن اياق كيىممەن جۇرسەڭىز، ءار قادامىڭىزدىڭ ءۇنى كۇمبەزگە تىرەلە قايتا ورالىپ، ەستىلىپ تۇرادى. مۇندا ەسىكتەر جوق، الايدا مۇندا سوپاقشا كەلگەن بىرنەشە كىرەتىن بولىكتەر بار. مىنە، سول سەبەپتى اقورداعا كەلگەندەر ولاردىڭ بىرىنە كىرىپ، ەكىنشىسى ارقىلى سىرتقا شىعىپ كەتە الادى. ورىندىقتاردىڭ ورنىنا مۇندا شىعىس ستيلىندەگى ديۆانداردى كورەسىز. بۇل زالداعى اسپالى ليۋسترا اسا ۇلكەن كورىنبەۋى دە ىقتيمال، الايدا كۇمبەزگە ورناتىلعان ونداعان شاعىن لامپالار شىعىس زالىن ەرەكشە جارىققا بولەيدى.
شىعىس زالىنا جاقىن جەردە ءمارمارلى زال بار. ءمارمارلى دەپ اتالۋىنىڭ ءوز سەبەبى دە ايقىن: بۇل زالداعى ماتەريالداردىڭ كوبى ءدال سول ءمارماردان جاسالعان. ءتىپتى جۇمىرلاۋ ۇستەلدى اينالا قويىلعان ورىندىقتاردىڭ ءوزىنىڭ ءتۇسى دە «ءمارمارلى». ايتپاقشى، بۇل زالداعى قابىرعانى ءمارمار عانا ەمەس، قابىرعاعا ىلىنگەن سۋرەتتەر دە كوركەيتىپ تۇر.
بۇرىن جازعان زالدان گورى بۇل زالدىڭ ءبىرشاما رەسمي مارتەبەسى بار. ءدال وسى جەردە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى مەن وزگە دە ەلدەردىڭ باسشىلارى، ۇكىمەت باسشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن رەسمي ساپارلار مەن سامميتتەر بارىسىنداعى قۇجاتتارعا قول قويۋ پروتسەسى جۇرگىزىلەدى. ءمارمارلى زالدا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قۇرمەتتى اتاعى مەن مەملەكەتتىك ناگرادالارىن تاپسىرۋ، قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا اككرەديتاتسيالانعان شەت مەملەكەتتەردىڭ ەلشىلەرىنە سەنىم گراموتالارىن تابىستاۋ راسىمدەرى وتكىزىلىپ تۇرادى.
سونىمەن قاتار، وسى عيماراتتاعى التىن زال قابىرعالارعا ىلىنگەن ۇلكەن سۋرەتتەرمەن ماقتانا الادى. اتاۋى ايتىپ تۇرعانداي، بۇل جەردە بارلىعى دا التىن جالاتىلعانداي تۇستە. التىن زالدىڭ اۋماعى ءمارمارلى زالدان قاراعاندا شاعىن، سەبەبى بۇل جەردە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ وزگە دە ەلدەردىڭ باسشىلارىمەن، ۇكىمەت باسشىلارىمەن شاعىن ورتادا كەلىسسوزدەرى جۇرگىزىلەدى. التىن زالدا مەملەكەت باسشىسى شەتەلدىك دەلەگاتسيالارمەن، قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا اككرەديتاتسيالانعان شەت مەملەكەتتەردىڭ ەلشىلەرىمەن كەزدەسەدى.
سونىمەن بىرگە ءۇشىنشى قاباتتا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى مەن وزگە دە ەلدەردىڭ باسشىلارى، ۇكىمەت باسشىلارىنىڭ جوعارى دەڭگەيدەگى كەلىسسوزدەرىنە، مەملەكەت باسشىسىنىڭ شەتەلدىك دەلەگاتسيالارمەن، شەتەلدىك ىسكەرلىك ورتانىڭ دەلەگاتسيالارىمەن كەزدەسۋىنە ارنالعان دوعال زال، قوناقتارعا ارنالعان بولمە (مۇندا پرەزيدەنت شەت مەملەكەتتەردىڭ ەلشىلەرىن سەنىم گراموتالارىن تاپسىرعاننان كەيىن قابىلدايدى)، قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن شەت مەملەكەتتەردىڭ دەلەگاتسيالارىنىڭ جوعارى دەڭگەيدەگى كەلىسسوزدەرىن جۇرگىزۋگە ارنالعان كەڭەيتىلگەن كەلىسسوزدەر زالى، ق ر قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ وتىرىسى وتەتىن قاۋىپسىزدىڭ كەڭەسىنىڭ زالى بار.
اقوردانىڭ ءتورتىنشى قاباتىنىڭ تاڭبالى ورىندارىنىڭ ءبىرى - مەملەكەت باسشىسىنىڭ جوعارى دەڭگەيدەگى كەڭەسى، قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ مينيسترلىكتەر مەن ۆەدومستۆولاردىڭ، پارتيالاردىڭ، قوزعالىستار مەن ەلىمىزدىڭ شىعارماشىلىق ينتەلليگەنتسياسى وكىلدەرىمەن كەڭەسى، قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى جانىنداعى كونسۋلتاتيۆتى- كەڭەستىك ورگانىنىڭ وتىرىسى وتەتىن كۇمبەز زالى ورنالاسقان. زالدىڭ بۇلاي اتالۋى تەگىن ەمەس - ونىڭ ءپىشىنى دوڭگەلەك ءارى ونىڭ توبەسى دە كۇمبەز پىشىندەس. اتالعان ورىننىڭ ايرىقشا ارتىقشىلىقتارىنىڭ ءبىرى - جاسىل ءتۇستى ءمارمار باعاندار. قابىرعانىڭ تۋرا ورتاسىندا قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك ءرامىزى ىلىنگەن. زالعا ءتورت بىردەي كىرۋ بولىگى ارقىلى ەنۋگە بولادى.
ءتورتىنشى قاباتتا سونداي-اق وتىرىستار زالى، كەلىسسوزدەر زالى جانە بىرەگەي كىتاپتاردىڭ كوللەكتسياسى بار پرەزيدەنتتىك كىتاپحانا تۇر. وتىرىستار زالى ق ر پرەزيدەنتىنىڭ ۇكىمەتپەن، پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ قۇرىلىمدىق بولىمشەلەرىنىڭ باسشىلارىمەن، الماتى وبلىسى مەن استانا قالاسى، وزگە دە وبلىستاردىڭ اكىمدەرىمەن، مينيسترلىكتەر مەن ۆەدومستۆولاردىڭ باسشىلارىمەن، سونىمەن قاتار رەسپۋبليكانىڭ ىسكەر ورتاسىنىڭ وكىلدەرىمەن كەزدەسۋگە ارنالعان. ال كەلىسسوزدەر زالى ق ر پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ باسشىلارىمەن، ق ر پرەزيدەنتى كومەكشىسىنىڭ شەتەلدىك دەلەگاتسيالارمەن، قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا اككرەديتاتسيالانعان شەت مەملەكەتتەر ەلشىلەرىمەن، شەتەلدىك ىسكەر ورتانىڭ وكىلدەرىمەن كەزدەسۋ جانە كەڭەس وتكىزۋ ءۇشىن قولدانادى.
اقوردا جايلى ءسوز قوزعاعاندا ونىڭ ۇيىلگەن دوڭدە ورنالاسقانىن ايتا كەتۋ كەرەك. مىنە، سوندىقتان، ول قاي جاعىنان قاراساڭىز دا، اسقاق تا ايبىندى كورىنەدى. بۇل قازاقستاندىق جانە ەۋروپالىق ساۋلەتشىلەردىڭ بىرلەسە ويلاپ تاپقان امالى بولاتىن. ينتەرەر تۇرعىسىنان اكادەميك قالدىباي مونتاحايەۆ ءوز كەڭەسىن ايتقان. پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ رەزيدەنتسياسىنىڭ قۇرىلىسى 2001 -جىلى باستالىپ، اقوردا رەسمي تۇردە 2004 -جىلدىڭ جەلتوقسانىندا اشىلدى.
عيماراتتىڭ جالپى اۋدانى 36,5 مىڭ شارشى مەتردى قۇرايدى. ىرگەتاسىنان سوناۋ توبەسىنە دەيىن - 86 م. نىساننىڭ قۇرىلىسىنا نەگىزىنەن ءمونوليتتى بەتون قولدانىلىپ، عيماراتتى تۇرعىزۋدا زاماننىڭ ەڭ وزىق ادىستەرى مەن جەتەكشى ينجەنەرلىك قۇرىلعىلارى قولدانىلعان. عيماراتتىڭ باستى فاسادىنىڭ الدىندا گۇلمەن كومكەرىلگەن اللەيا مەن سۋبۇرقاق تۇر. بۇل - اقوردانىڭ الدىڭعى الپەتىنە ەرەكشە رەڭ بەرەدى.
