پارلامەنت رەفورماسى - ۋاقىت تالابىنا جاۋاپ: ەۋروپالىق ساراپشىلار پىكىرى

استانا. KAZINFORM - قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ پارلامەنتتى ءبىر پالاتالى ورگانعا اينالدىرۋ باستاماسى ەۋروپالىق ساياساتتانۋشىلار اراسىندا قىزىعۋشىلىق تۋعىزدى. كوپ جاعدايدا پىكىرلەر توعىسادى، رەفورما ۋاقىتتىڭ وزەكتى سىن-قاتەرىن بەينەلەيدى، ال ونىڭ ناقتى ناتيجەسى ۇدەرىستىڭ اشىقتىعى مەن ينكليۋزيۆتىلىگىنە بايلانىستى بولماق.

ساياسي جۇيەنىڭ جاھاندىق سىن-قاتەرگە يكەمدىلىگى

ەۋروپالىق وداقتىڭ سىرتقى جانە قورعانىس ساياساتى جونىندەگى ساراپشىسى الينا بەلسكايا مۇنداي وزگەرىستەر جاھاندىق سىن-قاتەرگە جاۋاپ بەرىپ، مەملەكەتتىڭ وزگەرىسكە جەدەل ارەكەت ەتۋ قابىلەتىن ارتتىراتىنىن ايتىپ وتىر.

- ساياسي جۇيەنى رەفورمالاۋ - كوپتەگەن ەلدە بايقالىپ وتىرعان وزەكتى سۇرانىسقا جاۋاپ. ويتكەنى پارلامەنت وكىلدى ورگان رەتىندە قارقىندى وزگەرىپ جاتقان الەمگە جەدەل ءارى ءتيىمدى جاۋاپ بەرۋ قابىلەتىنە يە بولۋى ءتيىس، - دەدى الينا بەلسكايا Kazinform اگەنتتىگىنە بەرگەن سۇحباتىندا.

ونىڭ پىكىرىنشە، پارلامەنتتىڭ نەگىزگى فۋنكتسياسى - ازاماتتاردىڭ ەركىن ءبىلدىرۋ، ال رەفورمانى تالقىلاۋعا بەرىلگەن ۋاقىت كەڭ ينكليۋزياعا جانە قوعام سەنىمىن نىعايتۋعا مۇمكىندىك جاسايدى.

- پارلامەنتتىڭ ازاماتتاردىڭ ەركى مەن مۇددەلەرىن ءبىلدىرۋى ماڭىزدى. بۇل رەفورمانى تالقىلاۋعا ۇزاق ۋاقىت بولىنگەنى - ينكليۋزيۆتى ساياسي جۇيە قالىپتاستىرۋعا جانە قوعامنىڭ بيلىك ينستيتۋتتارىنا سەنىمىن ارتتىرۋعا جاعداي جاسايدى، - دەيدى ول.

ورتالىق ازيا مەن شىعىس ەۋروپا ەلدەرى بويىنشا مول تاجىريبەسى بار الينا بەلسكايا قازاقستان ءۇشىن بيلىك پەن قوعامدىق-ساياسي كۇشتىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىن قامتاماسىز ەتۋ اسا ماڭىزدى ەكەنىن دە تىلگە تيەك ەتتى.

- قازاقستان الدىندا اۋقىمدى ءارى كۇردەلى مىندەت تۇر. وسىنداي جاعدايدا ءارتۇرلى قوعامدىق جانە ساياسي كۇشپەن كەڭ اۋقىمدى ءوزارا ءىس- قيمىلدى قامتاماسىز ەتىپ، ەل بولاشاعىنا ارنالعان ورتاق كوزقاراستى جۇزەگە اسىرۋعا سەپ بولاتىن رەفورمالاردى قولداۋ وتە ماڭىزدى، - دەدى ول.

وڭىرلىك كونتەكست: ورتالىق ازياداعى ينستيتۋتسيونالدىق وزگەرىستەر ساباعى

Kazinform اگەنتتىگىنە بەرگەن سۇحباتىندا ورتالىق ازيانىڭ قازىرگى ساياساتى مەن تاريحىن زەرتتەۋشى، ستاففوردشير ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وكىلى الان توماس رەفورمانىڭ ساياسي سالدارى تۋرالى وي ءبولىستى. الدىڭعى ساراپشى سەكىلدى ول دا ءبىر پالاتالى جۇيەگە كوشۋ كەزىندە شەشىم قابىلداۋ ۇدەرىسىنىڭ جەدەلدىگى ارتا تۇسەتىنىنە نازار اۋداردى.

- پرەزيدەنت توقايەۆ سوزىندە قازاقستاننىڭ زاڭ شىعارۋشى قۇرىلىمدارى 1990-جىلدارداعى قارقىندى وزگەرىس كەزەڭىندە قالىپتاسقانىن اتاپ ءوتتى. سول ۋاقىتتان بەرى ورتالىق ازيا رەسپۋبليكالارى ءوز جۇيەسىن ناقتى جاعدايعا بەيىمدەدى. مۇندا ايىرماشىلىقتار دا، ۇقساستىقتار دا بار. مىسالى، قىرعىزستان دا ەكى پالاتالى جۇيەدەن باس تارتتى، ال وزبەكستان، كەرىسىنشە، سوعان كوشتى، - دەدى ول.

ونىڭ ايتۋىنشا، سەنات وكىلەتتىگىن قايتا ءبولۋ اتقارۋشى بيلىكتى كۇشەيتىپ، بيلەۋشى پارتيانىڭ پوزيتسياسىن نىعايتادى.

ۇلى بريتانيانىڭ قازاقستانداعى بۇرىنعى ەلشىسى ءارى Caspian Policy Center تالداۋ ورتالىعىنىڭ كونسۋلتاتيۆتىك كەڭەسىنىڭ مۇشەسى دجەيمس شارپ تا ويىن ورتاعا سالدى.

ونىڭ ايتۋىنشا، رەفورمالاردى ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ساياسي مادەنيەتتى نىعايتۋ، كوپپارتيالى ىنتىماقتاستىقتى قولداۋ، ازاماتتىق قوعامدى، تاۋەلسىز ب ا ق-تى دامىتۋ جانە باسەكەلى سايلاۋدى قامتاماسىز ەتۋدى قامتيتىن ىلەسپە شارالار قاجەت.

بۇعان دەيىن ازەربايجان ساراپشىلارى پرەزيدەنت جولداۋىنا قاتىستى بولاشاققا باعىتتالعان ءىس-قيمىل باعدارلاماسى دەگەن پىكىرمەن بولىسكەن ەدى.