التىن وردا ءوز دامۋىندا ستراتەگيالىق اشىقتىق قاعيداتىنا بەرىك بولدى - مەملەكەت باسشىسى
استانا. KAZINFORM - التىن وردا سول كەزەڭدەگى كوپتەگەن مەملەكەتتەرگە قاراعاندا ءوز دامۋىندا ستراتەگيالىق اشىقتىق قاعيداتىنا بەرىك بولدى. بۇل تۋرالى ەلورداداعى تاۋەلسىزدىك سارايىندا ءوتىپ جاتقان «التىن وردا - دالا وركەنيەتىنىڭ ۇلگىسى: تاريح، ارحەولوگيا، مادەنيەت، بىرەگەيلىك» اتتى حالىقارالىق سيمپوزيۋمدا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆ ايتتى.
- كوپتەگەن بەدەلدى عالىمنىڭ پىكىرىنشە، قازىر التىن وردانىڭ اقشا جۇيەسىندە ءمان-ماڭىزى ايرىقشا جاڭالىقتار اشىلىپ جاتىر. ارحەولوگتار وسى كەزگە دەيىن بەيمالىم بولىپ كەلگەن ونداعان تيىن سارايىن تاپتى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا، ناعىز ورلەۋ كەزەڭىندە التىن وردادا شامامەن 28 ميلليون كۇمىس تيىن سوعىلعان. قازىرگى تاڭدا مەملەكەتتىك جانە جەكە قورلاردا سول داۋىرگە تيەسىلى تيىنداردىڭ جالپى سانى 1 ميلليونعا جەتەدى. قازاقستاننىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتاسى - تەڭگە اتاۋى ۇلىستىڭ «دانگ» سوزىنەن تامىر تارتادى. دەنگي ءسوزىنىڭ ءتۇبىرى دە وسى ۇعىمنان تارالعان بولۋى مۇمكىن. بۇعان جاي عانا لينگۆيستيكالىق سايكەستىك رەتىندە قاراۋعا بولمايدى. بۇل كەڭ بايتاق ايماعىمىزدا پايدا بولعان اقشا جۇيەسىنىڭ التىن وردا زامانىندا جاسالعانىن كورسەتەتىن ناقتى دالەل. التىن وردا ۇلى جىبەك جولىنىڭ سولتۇستىك تارماعىن تۇگەل باقىلاۋدا ۇستاپ، دالانى قاۋىپسىز تاسىمال ءدالىزى رەتىندە دامىتتى، - دەدى پرەزيدەنت.
جوشى ۇلىسىنىڭ اۋماعى ارقىلى مىڭداعان توننا تاۋار جونەلتىلىپ جاتتى.
- اتاپ ايتقاندا، قىتايدان جىبەك، ءۇندىستاننان دامدەۋىشتەر، رەسەي جەرىنەن تەرى ونىمدەرى، ەۋروپادان، تاياۋ جانە ورتا شىعىس ەلدەرىنەن قولونەر بۇيىمدارى تاسىمالداندى. التىن وردا سول كەزەڭدەگى كوپتەگەن مەملەكەتكە قاراعاندا ءوز دامۋىندا ستراتەگيالىق اشىقتىق قاعيداتىنا بەرىك بولدى. بۇل ۇستانىم قالالاردىڭ تۇرپاتىنان دا انىق بايقالدى. سەبەبى ۇلىس گۇلدەنىپ تۇرعان زاماندا قالالاردى بيىك قامالمەن قورشاپ، تۇيىقتاۋ بولعان جوق. ءار قالا قارقىندى ساۋدا ورتالىعى رەتىندە ادامداردىڭ ەركىن قوزعالىسىنا بەيىمدەلىپ دامىدى. بۇل تاجىريبە دالا مەن قالا اراسىندا قاقتىعىستار تولاستامادى دەگەن اڭىز-اڭگىمەلەردى تۇبەگەيلى جوققا شىعارادى. كەرىسىنشە، وسى بايلانىستار ورتا عاسىرداعى ەڭ وڭتايلى مەملەكەتتىلىك ۇلگىسىنىڭ نەگىزىن قالادى، - دەدى قاسىم-جومارت توقايەۆ.
سيمپوزيۋم بارىسىندا پرەزيدەنت التىن وردا باتىس پەن شىعىستى جالعاپ، ءتۇرلى وركەنيەتتەردىڭ دامۋىنا، مەملەكەتتەردىڭ قالىپتاسۋىنا ەرەكشە ىقپال ەتكەن اسا ءىرى ساياسي قۇرىلىم بولعانىن ايتتى.
