اكىمدىكتەر 12-شىلدەدەن باستاپ پاتەرلەردى تەكسەرە باستايدى: نە ءبىلۋ كەرەك؟
استانا. قازاقپارات - 2026-جىلدىڭ 12-شىلدەسىنەن باستاپ قازاقستاندا جالدامالى تۇرعىن ءۇيدى مەملەكەتتىك سۋبسيديالاۋ جۇيەسىنە جاڭا باقىلاۋ تەتىگى ەنگىزىلەدى.
ەندى اكىمدىكتەر مەن وتباسى بانكىنىڭ موبيلدى توپتارى مەملەكەتتىك قولداۋ الاتىن ازاماتتاردىڭ جالداپ جۇرگەن باسپاناسىندا شىنىمەن تۇراتىنىن تەكسەرۋگە كىرىسەدى.
بۇل وزگەرىس كوپتەگەن ازاماتتىڭ كوكەيىندە «بارلىق جالدامالى پاتەرلەر تەكسەرىلە مە؟»، «تەكسەرۋشىلەر ۇيگە ەركىن كىرە الا ما؟» دەگەن سۇراقتار تۋعىزدى. شىن مانىندە، جاڭا ءتارتىپتىڭ ماقساتى - قاراپايىم جالعا الۋشىلاردى باقىلاۋ ەمەس، مەملەكەتتىك قاراجاتتىڭ ماقساتتى جۇمسالۋىن قامتاماسىز ەتۋ.
تەكسەرۋ كىمدەرگە قاتىستى؟
جاڭا مونيتورينگ تەك مەملەكەتتەن جالداۋ اقىسىنىڭ 50 پايىزىن سۋبسيديا رەتىندە الاتىن ازاماتتارعا قولدانىلادى.
ولاردىڭ قاتارىندا:
كوپبالالى وتباسىلار؛
جەتىم بالالار؛
1-جانە 2-توپتاعى مۇگەدەكتىگى بار ازاماتتار؛
ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار بالالاردى تاربيەلەپ وتىرعان وتباسىلار بار.
بۇل ازاماتتارعا مەملەكەت جالداۋ اقىسىنىڭ ءبىر بولىگىن وتەيدى. سوندىقتان ولاردىڭ سۋبسيديانى زاڭ تالاپتارىنا سايكەس پايدالانىپ وتىرعانى تەكسەرىلەدى.
مونيتورينگ قالاي جۇرگىزىلەدى؟
سوڭعى جىلدارى تۇرعىن ءۇيدى جالداۋ سۋبسيدياسىنا قاتىستى ءتۇرلى زاڭبۇزۋشىلىقتار انىقتالعان. كەيبىر ازاماتتار جالعا الۋ شارتىن تەك قۇجات جۇزىندە راسىمدەپ، ءىس جۇزىندە باسقا جەردە تۇرعان نەمەسە مەملەكەتتەن زاڭسىز قارجىلاي كومەك العان جاعدايلار كەزدەسكەن.
جاڭا مونيتورينگتىڭ نەگىزگى ماقساتى - وسىنداي جالعان كەلىسىمدەردى انىقتاۋ جانە بيۋجەت قاراجاتىنىڭ ماقساتسىز جۇمسالۋىنا جول بەرمەۋ.
بۇعان دەيىن دە سۋبسيديا الۋشىلارعا قاتىستى تەكسەرۋلەر بولعان. الايدا ەندى بۇل جۇمىس جۇيەلى تۇردە جۇرگىزىلەدى.
ەڭ باستى جاڭالىق - مەملەكەتتىك ورگاندار مەن وتباسى بانكىنىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەرى ءوزارا بىرىكتىرىلىپ، مالىمەتتەر ناقتى ۋاقىت رەجيمىندە سالىستىرىلاتىن بولادى.
بۇل قۇجاتتاعى مالىمەت پەن ناقتى جاعدايدىڭ سايكەستىگىن انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
بارلىق جالعا الۋشىلار تەكسەرىلە مە؟
جوق. ەگەر ءسىز تۇرعىن ءۇيدى نارىقتىق شارتپەن جالداپ نەمەسە جالعا بەرىپ جۇرسەڭىز جانە مەملەكەتتىك سۋبسيديا المايتىن بولساڭىز، جاڭا مونيتورينگ سىزگە قاتىستى ەمەس.
ياعني قاراپايىم پاتەر يەلەرى مەن جالعا الۋشىلارعا ەشقانداي قوسىمشا تالاپ قويىلمايدى.
تەكسەرۋشىلەر ۇيگە كۇشپەن كىرە الا ما؟
جوق. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىنا سايكەس تۇرعىن ۇيگە قول سۇعىلماۋشىلىق قۇقىعى قورعالادى.
سوندىقتان تەكسەرۋ بارىسىندا ەشكىمنىڭ ۇيىنە رۇقساتسىز كىرۋگە نەمەسە ءتىنتۋ جۇرگىزۋگە جول بەرىلمەيدى. بارلىق ءىس-شارالار قولدانىستاعى زاڭ تالاپتارىنا ساي وتكىزىلۋى ءتيىس.
سۋبسيديا الۋ ءۇشىن قانداي تالاپ ساقتالادى؟
جالداۋ اقىسىن سۋبسيديالاۋ باعدارلاماسىنىڭ نەگىزگى تالاپتارىنىڭ ءبىرى - وتباسى مۇشەسىنە شاققانداعى ورتاشا ايلىق تابىس بەلگىلەنگەن شەكتەن اسپاۋى كەرەك.
2026-جىلعى تالاپ بويىنشا بۇل كورسەتكىش 50851 تەڭگەدەن جوعارى بولماۋى ءتيىس.
ەگەر تابىس وسى مولشەردەن اسىپ كەتسە، ازامات مەملەكەتتىك قولداۋ باعدارلاماسىنا قاتىسا المايدى.
بۇل تۇرعىن ءۇي نارىعىنا قالاي اسەر ەتۋى مۇمكىن؟
ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، جالدامالى تۇرعىن ءۇي نارىعىندا باقىلاۋدىڭ كۇشەيۋى زاڭسىز سۋبسيديا الۋشىلار سانىن ازايتىپ، مەملەكەتتىك كومەكتىڭ ناقتى مۇقتاج ازاماتتارعا جەتۋىنە ىقپال ەتۋى مۇمكىن.
سونىمەن قاتار مەملەكەت تۇرعىن ءۇي نارىعىن رەتتەۋگە باعىتتالعان باسقا دا باستامالاردى قاراستىرىپ جاتىر. ولاردىڭ قاتارىندا بىرنەشە پاتەر يەلەنەتىن ينۆەستورلارعا سالىق جۇكتەمەسىن ارتتىرۋ جانە جىلجىمايتىن مۇلىك مامىلەلەرىندە قولما-قول اقشامەن ەسەپ ايىرىسۋدى شەكتەۋ ماسەلەلەرى تالقىلانۋدا.
كەيبىر ەكونوميستەر مۇنداي وزگەرىستەردىڭ جاناما اسەرى بولۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتادى. ەگەر پاتەر يەلەرىنىڭ شىعىنى كوبەيسە، ولار ونى جالداۋ اقىسىنا قوسۋى ىقتيمال. بۇل ءوز كەزەگىندە جالدامالى تۇرعىن ءۇي باعاسىنىڭ وسۋىنە اسەر ەتۋى مۇمكىن.
12-شىلدەدەن باستاپ ەنگىزىلەتىن جاڭا مونيتورينگ بارلىق ازاماتتارعا ەمەس، تەك مەملەكەتتىك جالداۋ سۋبسيدياسىن الاتىن الەۋمەتتىك وسال ساناتتارعا قاتىستى بولادى. ونىڭ نەگىزگى ماقساتى - مەملەكەتتىك قاراجاتتىڭ اشىق ءارى ءتيىمدى جۇمسالۋىن قامتاماسىز ەتۋ جانە زاڭسىز تولەمدەردىڭ الدىن الۋ.
ال نارىقتىق نەگىزدە پاتەر جالداپ نەمەسە جالعا بەرىپ جۇرگەن ازاماتتار ءۇشىن جاڭا ەرەجەلەر قوسىمشا مىندەت جۇكتەمەيدى. سوندىقتان وزگەرىستەردى ءتۇسىنۋ - ءوز قۇقىقتارىڭىز بەن مىندەتتەرىڭىزدى دۇرىس باعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
